Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ

01 Март 2005, Сешанбе

(Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2005 сол, №3, мод. 130; 2006 сол, №3, мод.. 150,  2008 сол, №6, мод.449; №10, мод.799; 2012 сол,№8,мод.822, соли 2014,№11,мод.661, соли 2018, №1, мод.11)
 
 
Бо Қарори Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15-уми декабри соли 2004, № 1279 (Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, № 12 (қисми 3), соли 2004, моддаи 713) қабул гардидааст.
 
Бо Қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 11-уми феврали соли 2005, № 604 (Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, № 2, соли 2005, моддаи 80) ҷонибдорҷ гардидааст.
 
                Қонуни мазкур дар асоси Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқу озодиҳо, масъулияту вазифаҳои хизматчиёни ҳарбҷ, инчунин асосҳои сиёсати давлатиро дар соҳаи ҳимояи ҳуқуқҷ ва иҷтимоии хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанд ва аъзои оилаи онҳоро муайян менамояд.
БОБИ I. МУҚАРРАРОТИ УМУМҶ
Моддаи 1. Вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ
  1. Вазъи ҳуқуқии (статуси) хизматчиёни ҳарбҷ маҷмўи ҳуқуқу озодиҳои кафолатдодаи давлат, ҳамчунин масъулияту вазифаҳои хизматчиёни ҳарбҷ мебошад, ки Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар намудаанд.
  2. Хизматчиёни ҳарбҷ дорои ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, бо маҳдудкунии муайяне мебошанд, ки Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар намудаанд.
Ба зиммаи хизматчиёни ҳарбҷ вазифаи омодагии ҷангҷ барои ҳимояи мусаллаҳона ва ҳимояи мусаллаҳонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон гузошта шудааст, ки он бо зарурати иҷрои бечунучарои ин вазифа дар ҳар шароит, аз ҷумла бо таҳдиди хатар барои ҳаёт вобаста мебошад. Вобаста ба хусусиятҳои махсуси вазифаҳое, ки ба зиммаи хизматчиёни ҳарбҷ гузошта шудаанд, ба онҳо имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳо дода мешаванд.
                Хусусиятҳои вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро дар замони ҷанг, дар давраи сафарбарҷ, дар вақти иҷрои хизмати ҳарбҷ дар вазъияти фавқулодда ва ҳангоми муноқишаҳои мусаллаҳона адо мекунанд, тибқи қонунгузории  Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумхурии Тоҷикистон танзим карда мешаванд.
  1. Ба хизматчиёни ҳарбҷ ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи шахсият, шаҳрвандҷ ва вазъи ҳуқуқии онҳо дода мешаванд.
Тартиби ба хизматчиёни ҳарбҷ додани хуҷҷатҳои номбурда ва маблаѓгузории чорабиниҳои вобаста ба додани онҳо аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ барои нигоҳдорҷ, гирифта гаштан ва истифода бурдани силоҳ бо тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқ доранд. ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
 
  1. Мақомоти ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ ва ташкилотҳо ҳуқуқ доранд дар доираи ваколатҳои худ ба хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (минбаъд шаҳрвандон) ва аъзои оилаи онҳо имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳои иловагҷ муқаррар намоянд.
                Моддаи 2. Шаҳрвандоне, ки дорои вазъи ҳуқуқии хизматчии ҳарбҷ мебошанд
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ мутобиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ўҳдадории умумии ҳарбҷ ва хизмати ҳарбҷ» хизмати ҳарбиро адо менамоянд.
Ба ҷумлаи хизматчиёни ҳарбҷ инҳо мансубанд:
афсарон, прапоршикҳо, курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ, сержантҳо ва аскарон (минбаъд – хизматчиёни ҳарбҷ).
  1. Шаҳрвандон вазъи ҳуқуқии хизматчии ҳарбиро аз ибтидои хизмати ҳарбҷ соҳиб шуда, баъди анҷоми хизмати ҳарбҷ аз он маҳрум мегарданд.
  2. Барои шаҳрвандоне, ки ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъват шудаанд, вазъи ҳуқуқии хизматчии ҳарбҷ дар ҳолатҳо ва бо тартиби пешбининамудаи Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дода мешавад.
  3. Барои шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро дар қисмҳои ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи собиқ Иттиҳоди Шўравҷ (минбаъд- ИҶШС), дигар сохторҳои ҳарбии ИҶШС ва давлатҳои иштирокчии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил то таҳти салоҳияти Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардидани сохторҳои ҳарбии номбурда адо намудаанд ва ба хизмати ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳ, дигар қўшунҳо ва сохторҳои ҳарбии Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаштаанд, имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳое, ки Қонуни мазкур, қонунҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо шарти мавҷуд будани шартномаҳои дахлдори байналмилалие, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф намудааст, нигоҳ дошта мешаванд.
  4. Вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро дар ҳудуди давлатҳое, ки дар қисми чоруми моддаи мазкур зикр нашудаанд, ҳамчунин хизматчиёни ҳарбие, ки ба қувваҳои мусаллаҳи давлатҳои номбурда бо тартиби ҳамкории ҳарбҷ фиристода шудаанд, мутобиқи шартномаҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
  5. Имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳое, ки Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинҷ менамоянд, ба инҳо муқаррар карда мешаванд:
— ба хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо;
— ба шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ дар Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар қўшунҳо, сохторҳои ҳарбии давлатҳои иштирокчии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил рухсат шудаанд ва ба аъзои оилаи онҳо.
-ба шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ дар Қувваҳои Мусаллаҳи собиқ ИҶШС, қўшунҳои сарҳадҷ, дохилҷ ва роҳи оҳан, қўшунҳои мудофиаи гражданҷ, мақомот ва қўшунҳои мақомоти бехатарии давлат, дигар сохторҳои ҳарбии ИҶШС рухсат шудаанд ва аъзои оилаи онҳо.
  1. Ба аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанду ба онҳо имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳо дода мешаванд, агар дар Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон тартиби дигар пешбинҷ нашуда бошад, инҳо мансубанд:
— ҳамсар;
— фарзандони ба балоѓат нарасида;
— фарзандони аз 18-сола боло, ки то расидан ба синни 18 солагҷ маъюб шудаанд;
— фарзандони то 23-сола, ки аз рўи шакли таҳсили рўзона дар муассисаҳои таълимии рўзона таҳсил мекунанд;
— шахсоне, ки дар таъминоти хизматчиёни ҳарбҷ қарор доранд.
  1. Ба хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанд, собиқадорони Ҷанги Бузурги Ватанҷ ва иштирокчиёни амалиётҳои ҷангҷ дар ҳудуди дигар давлатҳо, собиқадорони хизмати ҳарбҷ, ҳамчунин собиқадороне, ки ўҳдадории хизмати ҳарбиро дар вазъияти фавқулодда ва ҳангоми муноқишаҳои мусаллаҳона иҷро намудаанд, тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон мумкин аст имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳои иловагҷ муқаррар карда шаванд.
  2. Кафолатҳои ҳуқуқию иҷтимоии шаҳрвандони ноболиѓе, ки дар муассисаҳои таълимии таҳсилоти умумии миёнае (пурра) таҳсил мекунанд, ки барномаҳои иловагии таълимиашон дорои мақсади омодагии ҳарбҷ мебошанд, бо қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешаванд.
  3. Барои хизматчиёни ҳарбие, ки асир афтодаанд ё гаравгон гирифта шудаанд, ҳамчунин дар мамлакатҳои бетараф боздошт шудаанд, вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ нигоҳ дошта мешавад. Мақомоти ҳокимияти давлатҷ ва фармондеҳии ҳарбҷ ўҳдадоранд барои озод намудани хизматчиёни ҳарбии номбурда мутобиқи меъёрҳои ҳуқуқи байналмилалҷ тадбирҳо андешанд.
Ба хизматчиёни ҳарбии номбурда маош, таъминоти моддҷ ва дигар навъҳои таъминот, ки ба ҳамсар ё дигар аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии бо онҳо ҳамроҳ истиқоматкунанда бо тартиби муқаррарнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон то пурра муайян шудани ҳолати асир афтодан ё гаравгон гирифтан, боздошти хизматчиёни ҳарбҷ ё озодшавии онҳо дода мешаванд.
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатҷ шуда ва аъзои оилаи онҳо, ки мутобиқи Қонуни мазкур ба имтиёз, кафолат ва ҷубронҳо ҳуқуқ доранд, аз имтиёз, кафолат ва ҷубронҳои мувофиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамчунин санадҳои меъёрии ҳуқуқии мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ барои шаҳрвандон муқаррарнамуда истифода мебаранд. Агар шахсони номбурда дар як вақт ҳуқуқи гирифтани ин ё он имтиёз, кафолат ва ҷубронҳоро мувофиқи якчанд асосҳо дошта бошанд, ба онҳо мувофиқи интихобашон дар як асос, бо истиснои ҳолатҳои махсуси пешбининамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон имтиёз, кафолат ва ҷубронҳо дода мешаванд.
 
Моддаи 3. Кафолати ҳифзи ҳуқуқию иҷтимоии хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанд ва аъзои оилаи онҳо
1.Қонуни мазкур барои хизматчиёни ҳарбҷ системаи ягонаи ҳифзи ҳуқуқию иҷтимоҷ, ҳамчунин таъминоти моддҷ ва дигар навъҳои таъминотро бо назардошти вазифаҳои ҳарбии ишѓолкарда, рутбаҳои ҳарбии додашуда, мўҳлати умумии хизмати ҳарбии имтиёзнок, иҷрои вазифаҳо, шароит ва тартиби адои хизмати ҳарбии онҳоро муқаррар менамояд.
  1. Ҳифзи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсат шуда ва аъзои оилаи онҳо вазифаи давлатҷ буда, дар қонунҳо, дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқҷ ифода ёфтани ҳуқуқу имтиёз, кафолат ва ҷубронпулиҳои шахсони номбурда ва дигар чораҳо оид ба ҳифзи иҷтимоҷ ва ҳамчунин тартиби ҳуқуқии амалҷ намудани онҳоро пешбинҷ менамояд.
  2. Ҳифзи иҷтимоии хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсат шуда ва аъзои оилаи онҳо вазифаи давлатҷ буда, инҳоро пешбинҷ менамояд:
— амалҷ намудани ҳуқуқу имтиёзҳо, кафолат ва ҷубронпулиҳои онҳо аз ҷониби мақомоти ҳокимияти давлатҷ, мақомоти идоракунии ҳарбҷ ва мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ;
— мукаммалгардонии тартиб ва қоидаҳои ҳифзи иҷтимоии шахсони номбурда;
-ҳифзи ҳаёт ва саломатии онҳо, ҳамчунин дигар чораҳое, ки ба ташкили шароити ҳаёту фаъолияти ба хусусиятҳои хизмати ҳарбҷ дахлдор ва нақши он дар ҷамъият равона шудаанд.
  1. Амалҷ намудани чораҳои ҳифзи ҳуқуқию иҷтимоии хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо ба зиммаи мақомоти ҳокимияти давлатҷ, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ, судҳо, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дар доираи ваколатҳои онҳо гузошта шуда, ҳамчунин вазифаи командирон (сардорон) (минбаъд – командирон) мебошад. Ба амалҷ намудани ҳуқуқи хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо ҳамчунин метавонанд мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон иттиҳодияҳои ҷамъиятҷ мусоидат намоянд.
  2. Ҳеҷ кас ҳуқуқ надорад, ки ҳуқуқу озодиҳои ба хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо кафолатдодаи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Қонуни мазкурро маҳдуд созад. Шахсони мансабдори мақомоти ҳокимияти давлатҷ, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ ва ташкилотҳо, ҳамчунин командироне, ки барои иҷро накардани вазифаҳо доир ба амалҷ намудани ҳуқуқи хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо гунаҳкоранд, мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҷавобгарҷ кашида мешаванд. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
                Ҳангоми амалҷ намудани даъват ба хизмати ҳарбҷ, ҳамчунин ҳангоми рухсат шудани хизматчиёни ҳарбҷ аз хизмати ҳарбҷ давлат иҷрои ўҳдадориҳои пешбининамудаи Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистонро кафолат медиҳад.
 
                Моддаи 4. Асосҳои ҳуқуқии вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ
Асосҳои ҳуқуқии вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ аз Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни мазкур, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф намудааст, иборат мебошанд.
 
БОБИ  II
Ҳуқуқ ва озодиҳои хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати                                                                              ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо
 
Моддаи 5. Ҳифзи озодҷ, шараф ва эътибори  хизматчиёни ҳарбҷ
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ таҳти ҳимояи давлат қарор доранд. Ҳеҷ кас ҳуқуқ надорад, ки ба фаъолияти хизматии хизматчиёни ҳарбҷ, ба истиснои шахсоне, ки тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин оинномаҳои умумиҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон (минбаъд-оинномаҳои умумиҳарбҷ) ваколатдоранд, дахолат кунад.
  2. Таҳқири хизматчиёни ҳарбҷ, зўроварҷ ва таҳдиди истифода бурдани зўрҷ, суиқасд ба ҳаёту саломатҷ, шаъну шараф, манзилу молу мулки онҳо, ҳамчунин дигар амалиёте (беамалие), ки ҳуқуқи онҳоро бинобар иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ вайрон мекунад ва паст мезанад, мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон боиси ҷавобгарҷ мебошанд. ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  3. Хизматчиёни ҳарбҷ аз ҷумла ба сифати ҷазои интизомҷ бо нигоҳ доштан дар гауптвахта, танҳо мувофиқи асосҳо ва бо тартибе, ки қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, оинномаҳои умумиҳарбҷ пешбинҷ намудаанд, метавонанд боздошт гарданд ва ё ба ҳабс гирифта шаванд.
Дар ҳолатҳои боздошти хизматчиёни ҳарбҷ берун аз ҷойгиршавии қисми ҳарбие, ки дар он хизмати ҳарбиро адо мекунанд, мақомоти идоракунии ҳарбҷ ва мақомоти прокуратураи ҳарбҷ таъҷилан огоҳ карда мешаванд. Дар мавриди оѓози кори ҷиноятҷ ва ба ҳабс гирифтани хизматчии ҳарбҷ таъҷилан волидайнаш огоҳ карда мешаванд.
Моддаи 6. Озодии сухан, виҷдон ва мазҳаб
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқҳои худро ба озодии сухан, изҳори афкору ақида, имконияти дастрас ва паҳн кардани иттилоот амалҷ намуда, ҳуқуқ надоранд, ки сирри давлатиро ифшо карда, фармони командирро муҳокима ва танқид намоянд.
  2. Иштироки хизматчиёни ҳарбҷ дар корпартоиҳо, пикетҳо, нофармониҳои оммавии зиддидавлатҷ ва дигар амалиёти эътирозҷ ё ташкили онҳо, инчунин дигар намуди қатъкунии иҷрои вазифаҳои хизмати ҳарбҷ ҳамчун воситаи ҳаллу фасли масъалаҳои ба хизмати ҳарбҷ алоқаманд, манъ аст.
  3. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқ доранд муносибати худро нисбат ба дин мустақилона муайян намоянд, алоҳида ва ё якҷоя бо дигарон ҳар гуна динро пайравҷ намоянд ва ё пайравҷ накунанд.
  4. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқ надоранд аз рўи эътиқоди динии худ аз иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ даст кашанд ва ваколатҳои хизматии худро барои таблиѓоти ин ё он дин истифода намоянд.
5.Хизматчиёни ҳарбҷ дар вақтҳои озод будан аз хизмати ҳарбҷ ҳуқуқ доранд ҳамчун шахси алоҳида ба ибодат машѓул шуда, дар маросимҳои динҷ иштирок намоянд.
  1. Ташкили иттиҳодияҳои динҷ ва ҳизбҳои сиёсҷ дар қисми ҳарбҷ манъ аст.
 
Моддаи 7. Ҳуқуқи гаштугузори озодона ва дигар кардани маҳалли хизмати ҳарбҷ
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқи гаштугузори озодона карданашонро бо назардошти аз тарафи онҳо нигоҳ доштани омодагии ҷангии қисмҳои ҳарбҷ ва саривақт ҳозир шудан ба маҳалли хизмати ҳарбҷ амалҷ мегардонанд.
Ҳуқуқи гаштугузор кардан дар ҳудуди қисми ҳарбҷ, берун баромадан аз ҳудуди гарнизоне, ки дар ҳудуди он хизмати ҳарбиро адо менамоянд, бо оинномаҳои умумиҳарбҷ муайян карда мешавад. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
  1. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро ба тарзи ихтиёрҷ адо менамоянд, ҳуқуқ доранд маҳалли хизмати ҳарбиашонро дигар кунанд, аз он ҷумла ба маҳалли дигар бо назардошти шартҳои адои хизмати ҳарбҷ, аҳволи саломатии хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо (дар асоси хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ) ва дигар асосҳои муқаррарнамудаи Низомнома дар бораи тартиби адои хизмати ҳарбҷ барои адои хизмати ҳарбҷ гузаранд.
Моддаи 8. Ҳуқуқи иштирок дар идоракунии корҳои давлатҷ ва иттиҳодияҳои ҷамъиятҷ
1.Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқ доранд тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба мақомоти ҳокимияти давлатҷ ва мақомоти маҳалли ҳикимияти давлатҷ интихоб намоянд ва интихоб шаванд, дар райъпурсҷ, ҳамчунин дигар шаклҳои амалҷ гардонидани худидораи маҳаллҷ иштирок намоянд.
Хусусиятҳои вазъи ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбие, ки ба мақомоти ҳокимияти давлатҷ ва мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ интихоб шудаанд, мутобиқи, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешаванд.
  1. Дохил шудани хизматчиёни ҳарбҷ ба ҳизбҳои сиёсҷ ё ташкилотҳои ҷамъятҷ, ки мақсади сиёсҷ доранд, манъ аст, инчунин узвият ба онҳо дар давраи адои хизмати ҳарбҷ боздошта мешавад.
Моддаи 9. Ҳуқуқ ба меҳнат
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқи меҳнатро вобаста ба адои хизмати ҳарбҷ амалҷ мегардонанд.
  2. Тартиби баҳисобгирии мўҳлати умумии хизмати ҳарбҷ, ҳамчунин мўҳлати умумии хизмати ҳарбии имтиёзнокро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян менамояд.
  3. Мўҳлати қарор доштани шаҳрвандон дар хизмати ҳарбҷ бо тартиби ихтиёрҷ ба собиқаи умумии корҷ ва ба собиқаи кор аз рўи ихтисоси онҳо аз ҳисоби як рўзи хизмати ҳарбҷ баробар ба як рўзи корҷ ҳисобида мешавад, мўҳлати қарор доштани шаҳрвандон дар хизмати ҳарбҷ мувофиқи даъват (аз ҷумла афсароне, ки ба хизмати ҳарбҷ даъват мешаванд) бошад – як рўзи хизмати ҳарбҷ баробар ба ду рўзи корҷ ҳисоб карда мешавад.
  4. Мўҳлати адои хизмати ҳарбии хизматчиёни ҳарбҷ дар вазифаҳои ҳарбие, ки бо афзоиши хатар барои ҳаёту саломатҷ вобастаанд, ҳангоми муқаррар намудани нафақаи пиронсолҷ вобаста бо шароитҳои махсуси меҳнат ё нафақаи мўҳлати хизмат, мутобиқи феҳристи дахлдори тасдиқнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба собиқаи махсус ҳисоб карда мешавад.
  5. Ба собиқаи умумии меҳнатии ҳамсарони хизматчиёни ҳарбии бо тартиби ихтиёрҷ хизмати ҳарбиро адокунанда, ки барои муқаррар намудани нафақа зарур аст, ҳамаи давраи истиқомат бо ҳамсар то соли 1997 новобаста ба маҳалли ҷойгиршавии қисмҳои ҳарбҷ, аз соли 1998 дар маҳалҳое, ки онҳо натавонистаанд бинобар набудани имкониятҳои бо кор таъминкунҷ мувофиқи ихтисос меҳнат кунанд ва бо тартиби муқарраршуда бекор дониста шудаанд, ҳамчунин давраҳое, ки ҳамсари хизматчиёни ҳарбҷ-шаҳрвандон маҷбур буданд мувофиқи вазъи саломатии фарзандон, вобаста бо шароити истиқомат дар маҳалли хизмати ҳарбии ҳамсарон кор карда натавонистанд, агар мувофиқи хулосаи муассисаи ҳифзи саломатҷ фарзандони онҳо ба нигоҳубини доимҷ эҳтиёҷ доштаанд, ҳисоб карда мешаванд. Давраҳои зикршуда фосилаи собиқаи меҳнатиро, ки барои гирифтани мададмаош аз рўи суѓуртаи иҷтимоҷ зарур аст, катъ намекунад.
  6. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро дар маҳалҳои баландкўҳ ва маҳалҳои дорои шароити номусоиди иқлимҷ ё экологҷ, ё берун аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамчунин дар вазифаҳои ҳарбие, ки бо таҳдиди хатар барои ҳаёту саломатҷ вобастаанд, адо мекунанд, тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумхурии Тоҷикистон имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳои иловагҷ муқаррар карда мешаванд.
Феҳристи ин ноҳияву маҳалҳоро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, номгўи вазифаҳои ҳарбии мазкурро Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунанд.
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқ надоранд:
— ба дигар фаъолияти музднок машѓул шаванд, ба ѓайр аз фаъолияти омўзгорҷ, илмҷ ва эҷодҷ, бе расонидани зарар ба иҷрои ўҳдадории асосии хизматҷ бо иҷозати роҳбарони вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст;
— шахсан ё тавассути шахсони боваринок ба фаъолияти соҳибкорҷ машѓул шаванд, аз ҷумла дар идоракунии ташкилотҳои тиҷоратҷ иштирок кунанд, ҳамчунин ба шахсони воқеҷ ва ҳуқуқҷ дар амалҷ гардонидани фаъолияти соҳибкорҷ бо истифода аз вазъи хизматии худ мусоидат намоянд;
— воситаҳои молиявию молу мулки қисми ҳарбҷ, ҳамчунин дигар молу мулки давлатиро ба ѓайр аз ҳолатҳои мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқарраргардида ба мақсадҳои новобаста ба иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ истифода баранд; ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152).
— аз шахсони воқеҷ ва ҳуқуқҷ подош (тўҳфаҳо, хизматона, қарз, хизматрасонҷ, ҳароҷоти вақтхушҷ, истироҳат, нақлиёт ва дигар подошҳо) гирад, ки бо иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ вобастаанд, ба истиснои тўҳфаҳои қимматнок (аз ҷумла хоса) ва маблаѓе, ки мутобиқи оинномаҳои умумиҳарбҷ ба тариқи ҳавасмандгардонҷ хизматчиёни ҳарбҷ қадр карда мешаванд;
— бе иҷозати Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (роҳбари вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст), мукофотҳои давлатҳои ҳориҷҷ, ташкилотҳои хориҷию байналмилалиро қабул намоянд;
— аз ҳисоби шахсони воқеҷ ва ҳуқуқҷ, ба ѓайр аз сафари хизматҷ тибқи шартномаҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон ё шартномаҳои мақомоти ҳокимияти давлатҷ бо мақомоти ҳокимияти дахлдори давлатии давлатҳои хориҷҷ ё ташкилотҳои байналмилалҷ ба хориҷа ба сафари хизматҷ раванд;
— вазъи хизматиашонро ба манфиати ҳизбҳои сиёсҷ ва ташкилотҳои ҷамъиятҷ, аз ҷумла иттиҳодияҳои динҷ, ҳамчунин барои таблиѓоти ақидаҳои онҳо истифода намоянд.
  1. Ҷалби хизматчиёни ҳарбҷ ба иҷрои корҳое, ки ба иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ вобаста нестанд, танҳо дар ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷозат дода мешавад. Дар ин сурат меъёрҳои ҳуқуқие, ки барои дигар шаҳрвандони баҷооварандаи ин корҳо пешбинҷ шудаанд, ба хизматчиёни ҳарбҷ дахл мекунанд.
  2. Занон – хизматчиёни ҳарбҷ ва хизматчиёни ҳарбие, ки фарзандони бе падар (модарро) тарбия мекунанд, тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба ҳифзи оила, модарон ва кўдакон аз имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳо истифода менамоянд.
Моддаи 10. Вақти хизматҷ ва ҳуқуқ барои истироҳат
  1. Давомнокии умумии ҳафтаи хизмати хизматчиёни ҳарбие, ки бо тартиби ихтиёрҷ хизмати ҳарбиро адо мекунанд, ба истиснои ҳолатҳои дар қисми сеюми моддаи мазкур баёнгардида, набояд аз мўҳлати маъмулии ҳафтаи вақти корҷ, ки қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар намудаанд, зиёд бошад. Ҷалби хизматчиёни ҳарбии номбурда ба иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбии зиёда аз мўҳлати муқарраршудаи ҳафтаи хизматҷ дар дигар ҳолатҳо бо мўҳлати дахлдори истироҳат дар дигар рўзҳои ҳафта ҷуброн карда мешавад. Дар сурати ѓайриимкон будани ҷуброни номбурда, мўҳлати иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбии изофавии бо мўҳлати хизмати ҳафтаина муқарраршуда ҷамъбаст карда шуда, ба хизматчиёни ҳарбҷ дар шакли истироҳати иловагии шабонарўзҷ дода мешавад, ки ин рўзҳоро бо хоҳиши хизматчиёни ҳарбии зикршуда ба рухсатии асосиашон ҳамроҳ кардан мумкин аст. Тартиби баҳисобгирии вақти хизматҷ ва додани рўзҳои истироҳати иловагиро Низомномаи тартиби адои хизмати ҳарбҷ муайян менамояд.
  2. Давомнокии вақти хизматии хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати харбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, тибқи талаботи оинномаҳои умумиҳарбҷ бо тартиби реҷаи рўзи қисми ҳарбҷ муайян карда мешавад. Аз ин рў, ба хизматчиёни ҳарбии номбурда, ба ѓайр аз ҳолатҳои муайяннамудаи оинномаҳои умумиҳарбҷ ҳамарўза на камтар аз ҳашт соат барои хоб ва ду соат барои эҳтиёҷоти шахсҷ дода мешавад.
  3. Навбатдории ҷангҷ (хизмати ҷангҷ), машқ ва дигар чорабиниҳое, ки номгўи онҳоро Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (роҳбарони вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) муайян менамояд, ҳангоми зарурат бе маҳдуд намудани мўҳлати умумии ҳафтаи хизматҷ гузаронида мешаванд. Тартиб ва шартҳои додани истироҳат ба хизматчиёни ҳарбҷ, ки иштироки онҳоро дар чунин чорабиниҳо ҷуброн мекунад, бо Низомномаи тартиби адои хизмати ҳарбҷ муайян карда мешавад.
  4. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, на камтар аз як шабонарўз дар як ҳафта истироҳат дода мешавад. Ба дигар хизматчиёни ҳарбҷ на камтар аз як шабонарўз дар як ҳафта, вале на камтар аз 4 шабонарўз дар як моҳ истироҳат дода мешавад.
Рўзҳои истироҳат ба хизматчиёни ҳарбҷ дар рўзҳои  истироҳат ва ид дода мешавад, ҳангоми ҷалби онҳо ба иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ дар ин рўзҳо бошад, дар рўзҳои дигари хафта ба онҳо истироҳат дода мешавад.
  1. Ба афсарон, прапоршикҳо ва дар мавридҳои пешбининамудаи штат ба сержанту старшинаҳо ва хизматчиёни ҳарбҷ – занон ҳамасола рухсатии асосҷ дода мешавад.
Давомнокии рухсатии асосҷ чунин муқаррар карда мешавад:
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки давомнокии умумии хизмати имтиёзноки ҳарбиашон камтар аз 10 солро ташкил мекунад – 30 шабонарўз;
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки давомнокии умумии хизмати имтиёзноки ҳарбиашон аз 10 то 15 солро ташкил мекунад – 35 шабонарўз;
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки давомнокии умумии хизмати имтиёзноки ҳарбиашон аз 15 то 20 солро ташкил мекунад – 40 шабонарўз;
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки давомнокии умумии хизмати имтиёзноки ҳарбиашон 20 сол ва зиёда аз инро ташкил мекунад – 45 шабонарўз.
  1. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро дар маҳалҳои баландкўҳ, маҳалҳои дорои шароити номусоиди иқлимию экологҷ, ҳамчунин дар вазифаҳои ҳарбие, ки иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбии онҳо бо афзоиши хатар барои ҳаёт ва саломатҷ вобаста аст, адо менамоянд, давомнокии рухсатии асосҷ ба мўҳлати 10 шабонарўз зиёд карда мешавад.
  2. Тибқи хоҳиши хизматчиёни ҳарбие, ки бо тартиби ихтиёрҷ хизмати ҳарбиро адо менамоянд, мумкин аст рухсатии асосҷ ба онҳо қисм ба қисм дода шавад.Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамоянд ва дар ақди никоҳи ба қайди давлатҷ гирифташуда қарор доранд, рухсатии асосҷ тибқи тартиби муқарраргардида қисм ба қисм, вале на камтар аз як маротиба дар шаш моҳ дода мешавад. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
  3. Ба хизматчиёни ҳарбҷ – иштирокчиёни амалиётҳои ҷангҷ доир ба ҳифзи сохти конститутсионҷ, иштирокчиёни амалиётҳои ҷангҷ дар ҳудуди дигар давлатҳо тибқи ўҳдадориҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон давомнокии рухсатии асосҷ ба мўҳлати 5 шабонарўз зиёд карда мешавад. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
  4. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамоянд, як рухсатии асосҷ ба мўҳлати зайл дода мешавад:
— дар вазифаҳои ҳарбие, ки барои онҳо аз рўи штат рутбаи ҳарбии аскари қаторҷ пешбинҷ шудааст — 20 шабонарўз;
— дар вазифаҳои ҳарбие, ки барои онҳо аз рўи штат рутбаи ҳарбии сержант ва старшина пешбинҷ шудааст – 30 шабонарўз.
Давомнокии рухсатии асосии хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамоянд, мумкин аст дар шакли ҳавасмандкунҷ ё ҷазо ба мўҳлати то 5 шабонарўз бо тартиби муайяннамудаи оинномаҳои умумиҳарбҷ зиёд ё кам карда шавад.
  1. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки муассисаи таълимии ҳарбии таҳсилоти касбиро хатм намудаанд, рухсатии асосҷ пас аз хатми муассисаи таълимии номбурда ба мўҳлати 30 шабонарўз дода мешавад.
  2. Давомнокии рухсатии асосии хизматчиёни ҳарбҷ ба миқдори шабонарўзҳое, ки барои ҳамлу нақл ба маҳалли истифодабарии рухсатҷ ва бозгашт заруранд, вале на камтар аз як шабонарўз барои як тараф зиёд карда мешавад. Агар рухсатии асосии хизматчиёни ҳарбҷ қисм ба қисм дода шуда бошад, вақти зарурҷ барои ҳамлу нақл ба маҳалли истифодабарии рухсатҷ ва бозгашт як маротиба дода мешавад.
  3. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, барои омодагҷ ва супоридани имтиҳонҳои дохилшавҷ дар адъюнктура ва докторантураи ҳарбҷ, ҳамчунин барои омодагҷ ва супоридани имтиҳонҳои дохилшавҷ ба муассисаи таълимии таҳсилоти касбҷ ва имтиҳонҳо дар давраи таҳсил дар онҳо бо тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон рухсатии таълимҷ дода мешавад.
  4. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, ҳамчунин ба курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ дар давраи таҳсил дар муассисаҳои таълимии номбурда дар давраи танаффуси машѓулиятҳои таълимҷ ба мўҳлати муайяннамудаи Қонуни мазкур ва Низомномаи тартиби адои хизмати ҳарбҷ рухсатии таътилҷ дода мешавад.
  5. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо карда, барои гирифтани унвони номзад ё доктори илм кўшиш доранд, рухсатии эҷодҷ бо тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дода мешавад.
  6. Ба хизматчиёни ҳарбҷ дар асоси хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ рухсатии беморҷ дода мешавад.
  7. Рухсатҷ бо сабабҳои шахсҷ ба хизматчиёни ҳарбҷ ба мўҳлати то 10 шабонарўз, агар рухсатии асосиро онҳо истифода бурда бошанд, дар ҳолатҳои зерин дода мешавад:
— ҳолати вазнини саломатҷ ва вафоти (ҳалоки) хеши наздики хизматчии ҳарбҷ (ҳамсар, падар, модар, падару модари ҳамсар, писар, духтар, бародар, (хоҳар) ё шахсе, ки хизматчии ҳарбҷ дар тарбия ё таъминоти ў мебошад;
— сўхтор ё дигар офати табиие, ки ба сари оила ё хеши наздики хизматчии ҳарбҷ омадааст;
— дар дигар ҳолатҳои истисноие, ки будани хизматчии ҳарбҷ бо оила зарур бошад, — мувофиқи қарори командири қисми ҳарбҷ.
Давомнокии рухсатии бо сабабҳои шахсҷ ва дигар сабабҳои узрнок ба хизматчии ҳарбҷ додашуда ба миқдори шабонарўзҳои барои ҳамлу нақл бо нақлиёти заминҷ (ҳавоҷ) ба маҳалли истифодабарии рухсатҷ ва бозгашт зарурбуда зиёд карда мешавад.
  1. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки мўҳлати умумии хизмати ҳарбиашон бо ҳисоби тақвимҷ 20 сол ва аз ин зиёдаро ташкил мекунад, дар яке аз се соли то расидан ба синни ниҳоии хизмати ҳарбҷ ё дар соли рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ ба сабаби саломатҷ ва ё бинобар чорабиниҳои ташкилии штатҷ, ба ѓайр аз рухсатии асосҷ, мувофиқи хоҳиши онҳо ба мўҳлати 30 шабонарўз рухсатии бо сабабҳои шахсҷ дода мешавад. Рухсатии номбурда барои ҳамаи давраи хизмати ҳарбҷ як маротиба дода мешавад.
  2. Ба ҳамсарони хизматчиёни ҳарбҷ рухсатҷ мувофиқи хоҳиши онҳо дар як вақт бо рухсатии хизматчиёни ҳарбҷ дода мешавад. Дар ин сурат мўҳлати рухсатии хамсарони хизматчиёни ҳарбҷ мумкин аст мувофиқи хоҳиши онҳо ба мўҳлати рухсатии хизматчиёни ҳарбҷ баробар бошад. Барои қисми рухсатии ҳамсарони хизматчиёни ҳарбҷ, ки аз мўҳлати рухсатии ҳамасолаи ҷои кори асосии онҳо зиёд аст, маош дода намешавад.
  3. Ба хизматчиёни ҳарбҷ-занон рухсатҷ барои ҳомиладорҷ, ҳамчунин рухсатҷ барои парастории кўдак тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дода мешавад. Дар айни ҳол нисбати онҳо имтиёзу кафолат ва ҷубронпулиҳои иловагии муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалҷ мегарданд.
Моддаи 11. Таъминоти пулҷ
  1. Таъминоти пулии хизматчиёни ҳарбҷ аз маоши мувофиқи вазифаи ишѓолкарда (минбаъд-маош аз рўи вазифаи ҳарбҷ) ва маоши мувофиқи рутбаи ҳарбии додашуда (минбаъд – маош аз рўи рутбаи ҳарбҷ), ки маоши (таъминоти пулии) хизматчиёни ҳарбҷ (минбаъд — маоши таъминоти пулҷ), иловапулиҳо барои собиқаи хизматҷ ташкил мекунанд, иборат мебошад.
  2. Андоза ва тартиби пардохти таъминоти пулии хизматчиени ҳарбҷ аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад.
  3. Хусусияти таъминоти пулии гурўҳи алоҳидаи хизматчиёни ҳарбҷ бо қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
  4. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки дар муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбии берун аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳсил мекунанд, маош (таъминоти пулҷ) тибқи меъёрҳои муқаррарнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дода мешавад.
  5. Тартиби пардохти маоши (таъминоти пулии) хизматчиёни ҳарбҷ аз тарафи Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (роҳбарони вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст), муайян карда мешавад.
Моддаи 12.  Пардохтҳои иловагҷ
  1. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд ва курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ ҳангоми рафтан ба рухсатии асосҷ, ҳамчунин ба рухсатии беморҷ (дар асоси хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ) ба андозаи на камтар аз як маош (таъминоти пулҷ) пардохта мешавад.
  2. Ҳангоми рафтани хизматчиёни ҳарбие, ки бо тартиби ихтиёрҷ хизмати ҳарбиро адо мекунанд, ба маҳалли нави хизмати ҳарбии дигар маҳалли аҳолинишин, аз ҷумла ба ҳудуд ё аз ҳудуди давлати хориҷҷ, вобаста ба таъин шудан ба вазифаи ҳарбҷ, дохил шудан ба муассисаи таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ, ки мўҳлати таҳсилаш зиёда аз як солро ташкил мекунад ё ки вобаста бо таѓйири ҷои қисми ҳарбҷ ба онҳо чунин намуди иловапулиҳо пардохта мешаванд: (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
— мададмаош ба андозаи як маош (таъминоти пулҷ) ба хизматчии ҳарбҷ ва нисфи маош (таъминоти пулҷ) ба ҳар як аъзои оилаи хизматчии ҳарбие, ки ба маҳалли нави хизмати ҳарбии хизматчии ҳарбҷ ё ба маҳалли аҳолинишини ба ҷои номбурда наздик ё ки (аз набудани  хонаи истиқоматҷ) ба дигар маҳалҳои аҳолинишин мераванд. Мададмаоши номбурда ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро дар маҳалҳои баландкўҳ ва маҳалҳои дорои шароити номусоиди иқлимию экологҷ адо мекунанду ба таъминоти пулии онҳо коэффисиенти минтақавҷ (барои адои хизмати ҳарбҷ дар минтақаҳои баландкўҳ) муқаррар гардидааст, бо назардошти ин коэффисиент пардохта мешавад;
— ба андозаи меъёри устувори маоше (пули харҷи рўзмаррае), ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кормандони ба сафари хизматҷ раванда барои ҳар рўзи дар роҳ  будани хизматчии ҳарбҷ ва ҳар як аъзои оилаи хизматчии ҳарбие, ки бо ў ҳамроҳ меравад, муқаррар карда шудааст.
  1. Хизматчиёни ҳарбие, ки  хизмати  ҳарбиро  бо  тартиби  ихтиёрҷ  адо  мекунанд,  ѓайр  аз  курсантҳои  муассисаҳои  таълимии  ҳарбии  таҳсилоти   касбҷ,   ҳуқуқи   гирифтани   қарзҳои   бефоизро   ба   андозаи   то   12   маош (таъминоти  пулҷ)   ба   мўҳлати   то  се  сол    барои харидани асбобу анҷоми ниёзи аввалин аз ҳисоби маблаѓи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) дар яке аз  ҳолатҳои зерин доранд:
— дар давоми се моҳи баъди таъин шудан ба вазифаи ҳарбҷ пас аз хатми муассисаи таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ ва вобаста ба ин гирифтани рутбаи ҳарбии афсарҷ;
— дар давоми се моҳи баъди ба вазифаи ҳарбҷ таъин шудани хизматчиёни ҳарбҷ ё шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанду хоҳиши адои хизмати ҳарбиро ба мўҳлати 5 сол ва аз ин зиёда изҳор менамоянд;
— дар давоми се моҳи баъди  бастани ақди никоҳи аввалин.
Ҳангоми аз рўи якчанд асосҳо ба гирифтани қарзи номбурда ҳуқуқ пайдо кардани хизматчии ҳарбҷ ба вай қарз танҳо аз рўи як асос ва як маротиба дар давраи адои хизмати ҳарбҷ дода мешавад.
  1. Ба афсароне, ки ба хизмати ҳарбҷ даъват шудаанд, пардохтпулиҳои муқаррарнамудаи моддаи мазкур дода намешаванд.
  2. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки ба сафари хизматҷ фиристода мешаванд, хароҷоти сафари хизматҷ бо тартиб ва андозаи муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пардохта мешавад.
  3. Ба ѓайр аз пардохтҳои пешбининамудаи Қонуни мазкур аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хизматчиёни ҳарбҷ иловапулҷ ва дигар навъи пардохтҳо метавонад муқаррар карда шавад. Иловапулҷ ва пардохтҳои номбурда вобаста ба мураккабҷ, меъёр ва аҳамияти иҷрои вазифа аз тарафи хизматчиёни ҳарбҷ мутаносибан муқаррар карда мешаванд.
  4. Ба ѓайр аз пардохтҳои иловагие, ки дар моддаи мазкур пешбинҷ шудаанд, дигар пардохтҳои иловагие, ки қаблан тибқи дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда шуда буданд, нигоҳ дошта мешаванд.
Моддаи 13. Таъминоти озуқа ва молу мулки шайъҷ, хизматрасонии маишию савдоии хизматчиёни ҳарбҷ (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
 
  1. Таъминоти озуқаи хизматчиёни ҳарбҷ мувофиқи меъёрҳо ва дар мўҳлати муқаррарнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо тартибе, ки, Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) муайян кардааст, дар яке аз шаклҳои зерин амалҷ карда мешавад:
— ташкили хўрок дар маҳалли адои хизмати ҳарбҷ – барои хизматчиёни ҳарбие, ки  мувофиқи даъват хизмати ҳарбиро адо мекунанд ва категорияи хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанду номгўи онҳо аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад;
— додани озуқаи муқарраршуда;
— пардохти ҷубронпулҷ бар ивази озуқаи (хўроки) муқарраршуда ба андозаи  муқаррарнамудаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» барои соли молиявии дахлдор  ба хизматчиёни  ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, ҳамчунин ба хизматчиёни ҳарбие, ки ба хизмати ҳарбҷ ба вазифаи афсарҷ ва прапоршикҷ даъват шудаанд ва ба курсантҳо бошад, танҳо дар вақти истифодабарии рухсатҷ;
-пардохти ҷубронпулҷ бар ивази озуқаи (хўроки) муқарраршуда ба андозаи муқаррарнамудаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» барои соли молиявии дахлдор ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, ҳамчунин ба хизматчиёни ҳарбие, ки ба хизмати ҳарбҷ ба вазифаи афсарҷ ва прапоршикҷ даъват шудаанд ва ба курсантҳо бошад, танҳо дар вақти истифодабарии рухсатҷ;
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ бо молу мулки шайъҷ вобаста ба шароити адои хизмати ҳарбҷ мувофиқи меъёрҳо ва мўҳлати муқаррарнамудаи Низомномаи таъминоти молу мулки шайъии хизматчиёни ҳарбҷ, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ шудааст, таъмин карда мешаванд. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  2. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, ба гирифтани ҷубронпулҷ бар ивази молу мулки шайъии муқарраршуда ба андозаи нархи сару либоси номбурда ҳуқуқ доранд. Тартиби пардохти ҷубронпулии номбурдаро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунанд. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  3. Хизматчиёни ҳарбҷ мувофиқи меъёрҳои муқаррарнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷкистон бо тартиби муайяннамудаи оинномаҳои умумиҳарбҷ ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ҳамом таъмин мешаванд ва сарулибосашон шуста мешавад.
  4. Хизматрасонии маишию савдоии хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо бо қонун, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим мегардад.
  5. Хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо ҳуқуқи харидории маҳсулоти саноатҷ ва хўроквориро мувофиқи нархҳои имтиёзнок бо тартиби муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба воситаи шабакаи савдои ҳарбҷ доранд.
Ҳуқуқи пешбининамудаи моддаи мазкур ҳамчунин ба шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо дахл дорад.
  1. Таъминоти озуқаю молу мулки шайъии хизматчиёни ҳарбие, ки дар муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбии берун аз Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳсил мекунанд, мувофиқи меъёрҳои муқаррарнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон амалҷ мегардад. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
Моддаи 14. Ҳуқуқ ба манзил
  1. Давлат бо манзил таъмин намудани хизматчиёни ҳарбиро кафолат медиҳад.
Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва аъзои оилаи бо онҳо ҳамроҳ зиндагикунанда на дертар аз се моҳи баъди ба маҳалли нави адои хизмати ҳарбҷ омадан мувофиқи меъёрҳо ва бо тартиби пешбининамудаи қонунгузории манзилии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо назардошти ҳуқуқ ба масоҳати иловагии манзил аз ҳисоби давлат ё захираи манзилии коммуналҷ хонаи истиқоматии хизматҷ дода мешавад.
Дар ҳамаи мўҳлати адои хизмати ҳарбҷ инҳо бо манзили истиқоматии хизматҷ таъмин карда мешаванд:
— хизматчиёни ҳарбие, ки ба вазифаи ҳарбҷ пас аз хатми муассисаи таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ таъин шудаанду вобаста ба ин рутбаи ҳарбии афсарҷ (аз соли 1993 сар карда) гирифтаанд ва аъзои оилаи бо онҳо ҳамроҳ зиндагикунанда;
— афсароне, ки ба хизмати ҳарбҷ даъват шудаанд, ҳамчунин афсарону прапоршикҳои пас аз 1 январи соли 1993 ба хизмати ҳарбҷ омада ва аъзои оилаи бо онҳо ҳамроҳ истиқоматкунанда;
— аскарону сержантҳои ҷинси зан, ки пас аз 1 январи соли 1993 ба хизмати ҳарбҷ омадаанд ва аъзои оилаи бо онҳо ҳамроҳ истиқоматкунанда.
Манзили истиқоматии хизматҷ дар ҳамаи давраи хизмати ҳарбҷ ба хизматчиёни ҳарбҷ-шаҳрвандони хизмати ҳарбиро адокунанда, аъзои оилаи онҳо, ки ҳамроҳ бо онҳо зиндагҷ мекунанд, дар шаҳрчаҳои ҳарбии пўшида дода мешавад.
Ба шаҳрчаҳои ҳарбии пўшида шаҳрчаҳои ҳарбии қисмҳои ҳарбии дар маҳалҳои аҳолинишин ҷойгиршуда, ки дорои тартиби рухсатномавҷ мебошанд, ҳамчунин шаҳрчаҳои ҳарбии алоҳидаи махсуси қисмҳои ҳарбҷ, ки берун аз маҳалҳои аҳолинишин ҷойгир шудаанд, тааллуқ доранд. Феҳристи шаҳрчаҳои ҳарбии пўшида бо пешниҳоди Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешаванд.
Ба хизматчиёни ҳарбҷ-шаҳрвандоне, ки дар ҳамаи давраи адои хизмати ҳарбҷ бо манзили истиқоматии хизматҷ таъмин мешаванд, бо расидан ба мўҳлати умумии собиқаи хизмати ҳарбии 20- сола ва зиёда аз он ва ҳангоми рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ дар сурати доштани собиқаи хизмати ҳарбии 10- сола ва зиёда аз он манзили истиқоматҷ аз маҳали зисти доимии интихобшуда бо тартиби муайяннамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон  ройгон дода мешавад, ба истиснои хонаҳои истиқоматии хизматии дар шаҳрчаҳои пўшида буда.
Хизматчиёни  ҳарбие, ки бо манзили истиқоматии хизматҷ таъмин карда мешаванд, бо Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ шудааст) қарордоди манзилҷ мебанданд. Дар қарордоди номбурда тартиби додани хонаи истиқоматии хизматҷ, нигоҳдорҷ  ва холҷ кардани он муайян карда мешавад. Шарту тартиби бастани қарордоди манзилҷ аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, дар давраи адои хизмати ҳарбҷ ба беҳтар намудани шароити манзилҷ бо назардошти меъёрҳо, навбат ва имтиёзҳои муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқ доранд.
Ба хизматчиёни ҳарбҷ барои харидан ё сохтмони манзил, инчунин беҳтар намудани шароити манзилҷ ба мўҳлати 20 сол қарзи бефоиз дода мешавад, ки шартҳо ва тартиби додани чунин қарзро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян менамояд.
  1. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва аъзои оилаи онҳо, ки ба маҳалли нави адои хизмати ҳарбии хизматчиёни ҳарбҷ омадаанд, то гирифтани хонаи истиқоматҷ мувофиқи меъёрҳои муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар маҳалли истиқомат, аз ҷумла мувофиқи хоҳиши онҳо аз рўи нишонии қисмҳои ҳарбҷ ба қайд гирифта мешаванд. Ба хизматчиёни ҳарбии номбурда ва аъзои оилаи онҳо то гирифтани манзили истиқоматҷ манзили истиқоматҷ ё хобгоҳ, ки барои муваққатан истиқомат намудан қобили истифода бошанд, дода мешавад.
Дар ҳолати набудани чунин манзили истиқоматҷ қисмҳои ҳарбҷ барои таъмин намудани хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи бо онҳо ҳамроҳ истиқоматкунанда бинои истиқоматиро ба иҷора мегиранд ё тибқи хоҳиши хизматчиёни ҳарбҷ ба онҳо ҷубронпулии ҳармоҳа барои иҷораи хонаи истиқоматҷ бо тартиб ва андозаи муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҳисоби маблаѓҳои Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ( вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) пардохт менамоянд.
  1. Мақомоти ҳокимияти давлатҷ, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ ва ташкилотҳо ба қисмҳои ҳарбҷ барои ба иҷора додани хонаҳои истиқоматии қобили зисти муваққатии хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо кўмак менамоянд.
  2. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанду соҳиби хонаи истиқоматии алоҳидаи шахсҷ ё аъзои ширкатҳои сохтмони манзилҷ мебошанд, ҳамчунин хизматчиёни ҳарбие, ки барои онҳо мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон хонаи истиқоматҷ нигоҳ дошта мешавад, ҳангоми гузаштан ба маҳалли нави хизмат ба онҳо ва аъзои оилаи бо онҳо якҷоя зиндагикунанда дар давраи адои хизмати ҳарбҷ дар маҳалли номбурда бинои истиқоматии хизматҷ ё хобгоҳ дода мешавад.
  3. Дар ҳолати аз ҷониби хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи бо онҳо истиқоматкунанда холҷ кардани хонаҳои истиқоматҷ, ѓайр аз хонаҳои шахсҷ, хонаҳои номбурда ба дигар хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо дода мешаванд.
  4. Барои бо манзил таъмин намудани хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тарттиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва барои зисти доимҷ хонаи истиқоматҷ надоранд ё ба беҳтаргардонии шароити манзил эҳтиёҷ доранд, Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳои, ки дар онҳо мувофиқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) метавонанд дар доираи меъёрҳои муқаррарнамудаи Кодекси манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бо назардошти маблаѓи дар соли дахлдор дар сметаи хароҷот пешбинигардида манзили истиқоматҷ харидорҷ намоянд.
  5. Афсарони дорои рутбаи ҳарбии полковник, баробар ва баланд аз он, ки хизмати ҳарбиро ихтиёрҷ адо менамоянд, ё ки аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанд, ҳамчунин командирони қисмҳои ҳарбҷ, хизматчиёне, ки дорои унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд, хизматчиёни ҳарбҷ-омўзгорони муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ, кафедраҳои ҳарбии назди муассисаҳои таълимии давлатии таҳсилоти олии касбҷ, хизматчиёни ҳарбҷ – кормандони илмии дорои дараҷаю унвонҳои илмҷ ба васеъ намудани сатҳи умумии иловагии манзил ба андозаи на камтар аз 18 метри квадратҷ ҳуқуқ доранд.
  6. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва аъзои оилаи бо онҳо истиқоматкунанда, ҳамчунин шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсатшуда, ки мўҳлати умумии хизмати харбиашон 20 сол ва зиёдаро ташкил мекунад, ба андозаи 50 фоиз пардохт менамоянд:
— барои майдони умумии манзили ишѓолкардаи онҳо дар хонаҳои давлатҷ ё манзилҳои коммуналҷ;
— барои хизмати коммуналҷ (таъминоти об, баровардани партовҳои маишҷ, нерўи гармдиҳҷ ва ѓайра) новобаста ба навъи фонди манзилҷ, ба ѓайр аз пардохти музди барқ ва газ.
Дар хонаҳое, ки дорои гармидиҳии мутамарказ нестанд, шахсони номбурда ба андозаи 50  фоиз маблаѓи пардохти сўзишвориеро, ки аз тарафи мақомоти масъули давлатҷ харидорҷ мешавад, дар доираи меъёрҳое, ки барои фурўш ва расонидани он ба аҳолҷ муқаррар шудааст, мепардозанд.
  1. Ба хизматчёни ҳарбҷ, ҳамчунин шаҳрвандоне, ки дар моддаи мазкур зикр шудаанд, имтиёзҳо доир ба пардохти 50 фоизи маблаѓи гузаронидани телефонҳои хонагҷ ва пардохти музди истифодабарии онҳо дода мешавад. Хароҷоте, ки бо додани чунин имтиёзҳо вобаста аст, аз ҳисоби маблаѓи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) пардохт мешавад.
  2. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, тибқи талаботи оинномаҳои умумиҳарбҷ ҷойгир мешаванд.
  3. Ба хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанду мўҳлати умумии собиқаи хизмати онҳо 10 ва зиёда соли тақвимиро ташкил мекунад, ҳамчунин ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро берун аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон, маҳалҳои баландкўҳ, ҳамчунин маҳалҳои дорои шароити номусоиди иқлимию экологҷ адо мекунанд, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ ўҳдадоранд ба онҳо дар навбати аввал ҳуқуқи аъзои ширкатҳои сохтмони манзилҷ шуданро диҳанд ё барои сохтмони хонаҳои истиқоматии алоҳида қитъаҳои замин ҷудо намоянд. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
  4. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, дар мўҳлати на зиёда аз се сол то рухсатшавҷ аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан ё дар давоми як соли аз хизмати ҳарбҷ бинобар вазъи саломатҷ рухсат шудан, вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ бо дархости командирони қисмҳои ҳарбҷ аз ҷониби мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатии маҳалли зисти доимии интихобнамуда ба рўйхати шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ рухсат шуда, ба гирифтани хонаҳои истиқоматҷ эҳтиёҷ доранд ё ба рўйхати аъзоёни ширкатҳои сохтмони манзилҷ дохил карда мешаванд. Дар бораи қабул гардидани қарор раиси шаҳр ва ноҳия ба командирони дахлдори қисмҳои ҳарбҷ дар мўҳлати се моҳ хаттҷ хабар медиҳанд. Маълумот дар бораи ба қайд гузоштан дар парвандаи шахсии хизматчиёни ҳарбҷ сабт мегардад.
  5. Хизматчиёни ҳарбие, ки собиқаи умумии хизмати ҳарбии 10-сола ва зиёда доранд, ҳангоми рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё чорабиниҳои ташкилию штатҷ ва аъзои оилаи онҳо ҳангоми иваз намудани маҳалли зист на дертар аз се моҳ аз рўзи расидан ба маҳалли зисти интихобшуда аз ҷониби ҳукуматҳои шаҳрию ноҳиявҷ мувофиқи меъёрҳои муқарраршуда бо манзили хизматҷ таъмин мегарданд. Ҳуҷҷатҳо дар бораи  супоридани  манзил ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон  (вазорату  идораҳое,  ки  дар  онҳо  тибқи  қонун  хизмати  харбҷ пешбинҷ гардидааст) ва баровардан аз қайди маҳалли зисти пешина ба шаҳрвандони номбурда ва аъзои оилаи бо онҳо якҷоя истиқоматкунанда ҳангоми гирифтани манзили истиқоматҷ аз маҳалли зисти интихобшуда дода мешаванд.
Ҳангоми дар мўҳлати се моҳ мувофиқи меъёрҳои муқарраршуда аз ҷониби раисони шаҳру ноҳияҳо дода натавонистани манзили хизматҷ бошад, онҳо то додани манзил доир ба ҷойгиркунонидани шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо дар дигар хонаҳои истиқоматҷ чораҳо меандешанд.
  1. Тартиби бо манзил таъмин намудани хизматчиёни ҳарбие, ки дар шаҳрчаҳои ҳарбии пўшида истиқомат мекунанд, ҳангоми рухсат шудани онҳо аз хизмати ҳарбҷ бо қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
  2. Тартиби додани имтиёзҳо ва ҷуброни хароҷоте, ки бо додани имтиёзҳои дар моддаи мазкур зикршуда вобастаанд, аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
Моддаи  15. Ҳуқуқ  ба  ҳифзи  саломатҷ ва  ёрии  тиббҷ
1.Ҳифзи саломатии хизматчиёни ҳарбҷ бо ташкил намудани шароити мусоиди хизмати ҳарбҷ, маишҷ ва низоми чораҳо доир ба маҳдудсозии омилҳои хатарноки хизмати ҳарбҷ, ки аз ҷониби командирон дар якҷоягҷ бо мақомоти ҳокимияти давлатҷ гузаронида мешаванд, таъмин карда мешавад.
Ѓамхорҷ оид ба нигоҳдорҷ ва солимии хизматчиёни ҳарбҷ вазифаи командирон мебошад. Ба зиммаи онҳо таъмини талаботи бехатарҷ ҳангоми гузаронидани машқҳо, дигар чорабиниҳои омодагии ҷангҷ, ҳангоми истифодабарии аслиҳа ва техникаи ҳарбҷ, ҳангоми корҳои истеҳсолҷ, иҷрои дигар ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ гузошта мешавад.
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандоне, ки ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъват шудаанд, ба кўмаки тиббии ройгон, аз ҷумла ба тайёр ва таъмири дандонҳои сунъҷ (ба ѓайр аз дандонҳои сунъии аз металлҳои қиматноку дигар маводҳои қиматнок), таъмини ройгони доруворҷ, дигар молу мулки тиббҷ мувофиқи таъиноти духтурон дар воҳидҳо, қисмҳои ҳарбҷ ва муассисаҳо (минбаъд – муассисаҳои тиббии ҳарбҷ) ҳуқуқ доранд. Дар сурати набудани муассисаҳои тиббии ҳарбҷ ё шўъбаҳои дахлдори онҳо ё таҷҳизоти махсуси тиббҷ дар маҳалли адои хизмати ҳарбҷ ё маҳалли зисти хизматчиёни ҳарбҷ, ҳамчунин дар ҳолатҳои зарурҷ ёрии тиббҷ дар муассисаҳои давлатии нигоҳдории тандурустҷ расонида мешавад. Хароҷоти муассисаҳои номбурда аз рўи кўмаки тиббии ба хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандони ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшуда аз ҷониби Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) ҷуброн карда мешавад. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
Хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо барои табобат берун аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асосҳои барои дигар шаҳрвандон умумҷ бо тартиби муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон фиристода мешаванд.(RҶТ аз 2.01.2018с № 1479) (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
Хизматчиёни ҳарбҷ ҳамасола ташхиси тиббиро гузашта, бо онҳо чорабиниҳои табобатию беҳдоштҷ гузаронида мешавад. Хизматчиёни ҳарбие, ки дорои нишонаҳои нуқси руҳҷ мебошанд, тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи кўмаки рўҳҷ» ба ташхис ва муоинаи стасионарҷ фиристода мешаванд.
  1. Аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқи ёрии тиббии ройгонро дар муассисаҳои системаи давлатии нигаҳдории тандурустҷ доранд ва дар асосҳои умумии барои дигар шаҳрвандон бо суѓуртаи тиббҷ фаро гирифта мешаванд.
Аъзои оилаи афсарон (ҳамсар, фарзандони ноболиѓ, фарзандони аз 18-сола боло, ки маъюб гаштаанд, фарзандони то 23-сола, ки дар муассисаҳои таълимии рўзона таҳсил мекунанд), ҳамчунин шахсоне, ки дар таъминоти онҳо мебошанд ва ҳамроҳи афсарон истиқомат мекунанд, дар муассисаҳои тиббии ҳарбҷ ба ёрии тиббии ройгон ҳуқуқ доранд. Ҳангоми табобати амбулаторҷ ба онҳо дорувории пулакҷ, ба ѓайр аз холатҳое, ки мутобиқи дигар қонунҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз онҳо пул гирифта намешавад, бо нархи чакана дода мешавад.
Тайёр кардан ва таъмири дандонҳои сунъии аъзои оилаи афсарон дар муассисаҳои тиббии ҳарбҷ бо шартҳое амалҷ мегардад, ки ба дигар шаҳрвандон дар муассисаҳои системаи давлатии нигаҳдории тандурустҷ иҷро мегардад, агар дар қонунҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон тартиби дигар пешбинҷ нагардида бошад.
  1. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд (ба ѓайр аз курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ) ва аъзои оилаи онҳо ҳангоми рухсатҷ, вале на зиёда аз як маротиба дар як сол, бо табобати санаторию фароѓатҷ ва истироҳати муташаккилона дар фароѓатгоҳҳо, хонаҳои истироҳатҷ, пансионатҳо, лагерҳои беҳдошти кўдакон, базаҳои туристии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) таъмин карда мешаванд. Хизматчиёни ҳарбии номбурда 25 фоиз, аъзо оилаи онҳо бошанд, 50 фоизи нархи роҳхатро, ба ѓайр аз ҳолатҳое, ки мутобиқи қонунҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дигар шартҳои пардохт муайян нагардида бошад, мепардозанд. Ба хизматчиёни ҳарбии номбурда ва аъзои оилаи онҳо ҳангоми фиристодан ба осоишгоҳҳо барои идомаи табобати госпиталҷ мутобиқи хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ роҳхати ройгон аз ҳисоби Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) дода мешавад.
  2. Хизматчиёни ҳарбие, ки ҳангоми иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбҷ маъюб (захмдор, зарбхўрда, контузия) ё бемор шудаанд, пас аз табобати госпиталҷ ба гирифтани роҳхати ѓайринавбатҷ ба муассисаҳои санаторию фароѓатҷ ва беҳдоштии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) ҳуқуқ доранд.
  3. Ҳуқуқу имтиёзҳои хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо, ки дар қисмҳои дуюм-чоруми моддаи мазкур зикр шудаанд, ба афсарони аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсатшуда, ки мўҳлати умумии хизмати имтиёзноки ҳарбиашон 20-сол ва зиёда аз инро ташкил мекунад, дар сурати доштани мўҳлати умумии хизмати ҳарбии 25-сола ва аз ин зиёда бошад, новобаста ба асосҳои рухсатшавҷ ва аъзои оилаи онҳо, ҳамчунин ба прапоршикҳо ва дар мавридҳое, ки қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбати старшина ва сержантҳо пешбинҷ намудааст, аз хизмати ҳарбҷ бо расидани онҳо ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсатшуда, ки мўҳлати умумии хизмати ҳарбии онҳо 20-сол ва аз ин зиёдро ташкил мекунад, дахл доранд.
Хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, бинобар вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанд, инчунин иштирокчиёни амалиётҳои ҷангҷ оид ба ҳифзи сохти конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ёрии тиббҷ ва табобати санаторҷ-фароѓатҷ ҳуқуқи имтиёзнок доранд.
Шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанд, ба ёрии тиббҷ дар муассисаҳои системаи давлатии нигаҳдории тандурустҷ ҳуқуқ доранд ва  мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳатман суѓуртаи тиббҷ карда мешаванд.
Шаҳрвандоне, ки дар натиҷаи маъюбҷ (ярадорҷ, зарбхўрҷ, контузия) ё ҳангоми иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбҷ беморшуда, аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанд, аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, ҳамчунин шаҳрвандоне, ки бинобар бемориҳои алоҳидаи давраи адои хизмати ҳарбҷ аз хизмати ҳарбҷ рухсат шудаанд, метавонанд дар муассисаҳои тиббии ҳарбҷ бо тартиби муайяннамудаи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) бе расонидани зарар ба шаҳрвандоне, ки тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқи гирифтани ёрии тиббиро истифода мебаранд, муоина шаванд ва табобат ёбанд.
  1. Хизматчиёни ҳарбие, ки мувофиқи даъват хизмати ҳарбиро адо менамоянд ва курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ мувофиқи хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ бо табобати санаторию фароѓатҷ бепул таъмин карда мешаванд.
Курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ, тарбиягирандагони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи (пурраи) таҳсилоти умумҷ бо барномаи таълимии иловагҷ, ки мақсади омодагии ҳарбии шаҳрвандони ноболиѓро доранд, на зиёда аз 30 фоизи нархи роҳхатро ба базаҳои туристии ҳарбҷ мепардозанд.
  1. Тартиби маблаѓгузории хароҷоти бо шартҳои имтиёзнок расонидани ёрии тиббҷ, таъмини табобати санаторию фароѓатҷ ва истироҳат, пардохти нархи роҳхатҳо ва пардохти ҷубронпулҷ ба хизматчиёни ҳарбҷ ва дигар шаҳрвандони дар қисмҳои дуюм-ҳафтуми моддаи мазкур номбаршударо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян менамояд.
Моддаи 16. Кафолати суѓуртаи хизматчиёни ҳарбҷ. Ҳуқуқ ба ҷуброни зарар
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандони ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшуда ҳатман аз ҳисоби маблаѓи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст), суѓуртаи ҳатмии шахсии давлатҷ карда мешаванд. Асос, шароит ва тартиби суѓуртаи ҳатмии шахсии давлатии хизматчиёни ҳарбию шаҳрвандони номбурдаро қонунҳо, дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар менамоянд.
  2. Дар сурати ҳалок гардидани (вафот кардани) хизматчиёни ҳарбҷ ё шаҳрвандони ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшуда ҳангоми иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбии онҳо (дар ҷамъомадҳои ҳарбҷ), ё вафоти онҳо дар натиҷаи маъюб (ярадор, зарбхўрҷ, контузия) шудан ё касалии вазнини дигар, ки ҳангоми иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ то ба анҷомрасии як соли рухсатшавҷ аз хизмати ҳарбҷ (анҷоми ҷамъомадҳои ҳарбҷ) ба амал омадааст, ҳиссаҳои баробари кўмакпулии яквақта ба андозаи зерин пардохта мешавад:
— ба аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии ҳалокшуда (вафоткарда), ки хизмати ҳарбиро ба таври ихтиёрҷ адо менамуданд, шаҳрвандоне, ки ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ ба сифати афсарон, прапоршикҳо даъват шудаанд — 8 маоши таъминоти пулии дар рўзи пардохти кўмакпулҷ муқарраршуда;
— ба аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии ҳалокшуда (вафоткарда), ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамуданд, шаҳрвандоне, ки ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ ба сифати аскарон, сержантҳо ва старшинаҳо даъват шудаанд, 8 маоши ҳадди ақалли моҳона аз рўи вазифаи ҳарбҷ мувофиқи дараҷаи якуми тарифии барои хизматчиёни ҳарбии хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ дар вазифаҳои сержантҳо ва старшинаҳо адокунанда пешбинишуда, ки дар рўзи пардохти кўмакпулҷ муқаррар шудааст.
Аъзои оилаи дорои ҳуқуқи гирифтани кўмакпулии яквақта барои хизматчии ҳарбии (шаҳрвандҷ ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшудаи) ҳалокшуда (вафоткарда)  инҳо ҳисоб мешаванд:
— ҳамсаре, ки дар рўзи ҳалок (вафот кардан) шудан дар ақди никоҳи хизматчии ҳарбҷ ё шаҳрванди ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшуда меистад;
— волидайни хизматчии ҳарбҷ;
— фарзандони ба синни 18-солагҷ нарасида ё аз ин калон, агар онҳо то расидан ба синни 18-солагҷ маъюб шуда бошанд, ҳамчунин фарзандони дар муассисаҳои таълимии шакли таҳсили рўзона таҳсилкунанда то баанҷомрасии таҳсил, вале на зиёда аз расидан то ба синни 23-солагҷ;
— дигар шахсоне (аъзои оилае), ки бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузорҷ шахсони тарбияткунанда ё таъминкунандаи ҳалокшуда (вафоткарда) дониста шудаанд, ё ки дар таъминоти ҳалокшуда (вафоткарда) қарор доштанд.
  1. 3. Ҳангоми пеш аз мўҳлат рухсат шудани хизматчиёни ҳарбҷ (шаҳрвандони ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшуда) аз хизмати ҳарбҷ (ҷамъомадҳои ҳарбҷ) вобаста бо ношоям донистани онҳо ба хизмати ҳарбҷ дар натиҷаи маъюбҷ (ярадорҷ, зарбхурҷ, контузия) ҳангоми иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбҷ пайдонамудаи онҳо кўмакпулии яквақта ба андозаи зерин ба онҳо пардохта мешавад:
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд – 6 маоши таъминоти пулҷ, ки дар рўзи пардохти кўмакпулҷ муқаррар шудааст;
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, шахрвандоне, ки ба ҷамъомадҳои харбҷ даъват шудаанд — 6 маоши ҳадди ақал аз рўи вазифаи харбии мувофиқи дараҷаи якуми барои хизматчиёни ҳарбии хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ дар вазифаҳои аскарон, сержантҳо ва старшинаҳо адокунанда пешбинишуда, ки дар рўзи пардохти кумакпулҷ муқаррар шудааст;
  1. Ҳангоми пеш аз мўхлат рухсат шудани хизматчиёни ҳарбҷ (шахрвандони ба ҷамъомадҳои харбҷ даъватшуда) аз хизмати ҳарбҷ (ҷамъомадҳои харбҷ) вобаста бо ношоям донистани онҳо барои хизмати харбҷ дар натиҷаи беморҷ, ки дар рафти иҷрои ўхдадории хизмати ҳарбҷ пайдонамуда, ба онҳо кўмакпулии яквақта ба андозаи зерин пардохта мешавад:
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд — 5 маоши таъминоти пулҷ, ки дар рўзи пардохти кумакпулҷ муқаррар шудааст;
— ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, шаҳрвандоне, ки ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъват шудаанд — 5 маоши ҳадди ақал аз рўи вазифаи харбҷ мувофиқи дараҷаи якуми барои хизмачиёни ҳарбии хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ дар вазифаҳои аскарон, сержантҳо ва старшинаҳо адокунанда пешбинишуда, ки дар рўзи пардохти кумакпулҷ муқаррар шудааст;
 
  1. Ўҳдадорҷ оид ба муайян ва асоснок кардани далелҳои маъюбшавҷ ё бемории бо иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбҷ (ҷамъомадҳои ҳарбҷ) вобастабуда ба зиммаи комиссияҳои тиббии ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст), гузошта мешавад. Аз рўи хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ ба суд шикоят кардан мумкин аст.
  2. Зарари ба хизматчиёни ҳарбҷ дар мавриди иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбҷ расонидашуда мутобиқи қонун, санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз тарафи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) ҷуброн карда мешавад.
  3. Ҷуброни зарар ва кафолати ҳимояи ҳуқуқҷ ва иҷтимоии хизматчиёни ҳарбҷ ва шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсат шуда, ки дар натиҷаи садамаи ИБА Чернобил, дар натиҷаи озмоиши силоҳи ядроҷ, истифодабарии дастгоҳҳои ядроҷ ва барҳамдиҳии садама дар онҳо, ҳамчунин тартиби адои хизмати ҳарбҷ дар ҳудуди гирифтори олудагии радиоактивҷ зарар дидаанд, тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешаванд. ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  4. Кафолати дафни хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони ба ҷамъомадҳои ҳарбҷ даъватшуда ва шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсатшудаи ҳалокгардида (вафоткарда) бо қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад.
Тартиби риояи эҳтиром ҳангоми дафн бо оинномаҳои умумиҳарбҷ муайян карда мешавад.
 
Моддаи  17. Ҳуқуқ ба таҳсил ва ҳуқуқ дар соҳаи маданият
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ба таҳсил дар муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ (аз  ҷумла  ба гирифтани таҳсилоти пас аз мактаби олҷ) ва дар курсҳои (факултаҳои) омодагҷ, азнавомодасозҷ ва баландбардории ихтисоси касбии хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқ доранд.
Тартиби қабули хизматчиёни ҳарбҷ ба муассисаҳои номбурдаи таълимҷ ва таҳсил дар онҳо бо қонунҳо,  дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
Муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти олҷ ва миёнаи касбҷ барномаҳои таълимиро доир ба омодагии мутахассисон ба соҳаҳои ба ҳам наздики гражданҷ амалҷ намуда, ба хатмкунандаҳо хуҷҷатҳои дахлдорро доир ба таҳсилот медиҳанд.
Хизматчиёни ҳарбие, ки дар муассисаҳои таълимии ҳарбии тахсилоти олҷ ва миёнаи касбҷ таҳсил мекунанд, ба иҷрои вазифаҳои бо амалигардонии барномаҳои таълимии касбҷ вобастанабуда танҳо бо қарори Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (роҳбарони вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) ҷалб карда мешаванд.
Шаҳрвандоне, ки муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти олии касбиро хатм намудаанд ва ба кор ба сифати омўзгор дар муассисаҳои таълимҷ қабул шудаанд, мувофиқи таҳсилот ва пардохти музди меҳнат ба шаҳрвандоне, ки муассисаҳои таълимии таҳсилоти олии омўзгориро хатм намудаанд, баробаранд.
  1. Афсароне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, барои таҳсил дар муассисаҳои таълимии гражданҷ таҳсилоти олию миёнаи касбҷ ва дар шўъбаҳои (курсҳои) тайёрии муассисаҳои таълимии номбурда барои азхудкунии барномаи таълимҷ аз рўи шаклҳои ѓоибонаи (шабонаи) таҳсил ҳуқуқ доранд.
  2. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, таҳсил дар муассисаҳои таълимии граждании таҳсилоти олию миёнаи касбҷ иҷозат дода намешавад.
  3. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва мўҳлати умумии хизмати ҳарбии онҳо панҷ сол ва зиёдаро (вақти таҳсил дар муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти олҷ ва миёнаи касбҷ ба ҳисоб гирифта намешавад) ташкил мекунад, дар соли рухсатшавҷ аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, баанҷомрасии мўҳлати хизмати ҳарбҷ ё вазъи саломатҷ ҳуқуқ доранд, ки азнавомодагардии касбиро аз рўи яке аз ихтисосҳои гражданҷ бе ситонидани маблаѓ барои таҳсил ва бо нигоҳдории ҳамаи таъминот бо тартиб ва шартҳое, ки аз ҷониби Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ шудааст) муайян карда мешавад, ба мўҳлати то се моҳ, ҳангоми рухсатшавҷ вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ аз хизмати ҳарбҷ бошад, — то шаш моҳ гузаранд. Дар ҳолати рухсатшавии хизматчиёни ҳарбии номбурда аз хизмати ҳарбҷ дар давраи таҳсил онҳо ҳуқуқ доранд давраи таҳсилро ба таври ройгон ба анҷом расонанд.
Хароҷоти азнавомодагардии касбии хизматчиёни ҳарбии номбурда аз рўи яке аз ихтисосҳои гражданҷ вобастабуда аз ҳисоби вазорату идораҳое, ки дар онҳо хизмати ҳарбиро адо менамоянд, пардохт мегарданд.
  1. Шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекарданд ва аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанд, ҳуқуқ доранд:
— ба таври ройгон гузаштани омодагии ѓайринавбатҷ, азнавтайёршавҷ ва баландбардории ихтисос мувофиқи касби интихобшуда бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории ҷорҷ, агар дорои ҳуқуқи нафақагирҷ бошанд;
— ба гирифтани таҳсилоти касбҷ мувофики касби интихобшуда аз хисоби маблаѓхои ташкилоте, ки онхо ба кор кабул шудаанд, бо пардохти музди миёнаи маош хангоми таҳсил;
— дохилшавии ѓайриозмунҷ ба муассисаҳои давлатии таҳсилоти олии касбҷ ва ба курсҳои таълимии ихтисосҳои дахлдор;
— дохилшавҷ ба муассисаҳои давлатии таълимии таҳсилоти касбҷ бе имтиҳони дохилшавҷ;
— ба курси якум ва курсҳои минбаъдаи  муассисаҳои таълимии давлатии таҳсилоти миёнаи касбҷ-хатмкунандагони муассисаҳои таълимии миёнаи ҳарбҷ;
— ба курси якуми муассисаҳои таълимии давлатии таҳсилоти миёнаи касбҷ-бо таҳсилоти на пасттар аз таҳсилоти асосии умумҷ;
— ба курси якум ва курсҳои минбаъдаи муассисаҳои таълимии давлатии таҳсилоти олии касбҷ — онҳое, ки дорои таҳсилоти нопурраи олҷ ё олии ҳарбии таҳсилоти касбҷ мебошанд;
— ба шўъбаҳои тайёрии муассисаҳои таълимии давлатии таҳсилоти олии касбҷ-онҳое, ки муассисаҳои таълимоти ҳамагонии таҳсилоти умумии миёна (пурра) ё таҳсилоти миёнаи касбиро хатм намудаанд.
Қабули шаҳрвандони мазкур ба муассисаҳои давлатии таҳсилоти касбҷ дар давоми соли хониш идома ёфта, аз он ҷумла илова ба нақшаи муайяннамудаи қабули муассисаи мазкур амалҷ мегардад.
Шаҳрвандони дорои таҳсилоти миёна ва олии ҳарбҷ дар муассисаҳои давлатии таҳсилоти олии касбҷ бо таври ройгон таҳсил менамоянд.
  1. Шаҳрвандоне, ки дар давраи таҳсил дар муассисаҳои таҳсилоти олҷ ва миёнаи касбҷ ба хизмати ҳарбҷ даъват шудаанд, ҳангоми рухсат шуданашон аз хизмати ҳарбҷ ҳуқуқи давом додани таҳсилро дар он муассисаи таълимие, ки то даъват шудан ба хизмати ҳарбҷ таҳсил мекарданд, доранд.
Хизматчиёни ҳарбии дорои таҳсилоти олҷ ё миёнаи касбии гражданҷ, ки  таҳсилоти ба ихтисоси омодагии ҳарбҷ наздик дорад, мувофиқ мебошад, ҳангоми адои хизмати ҳарбҷ аз рўи ин таҳсилот онҳо ба хизматчиёни ҳарбие, ки муассисаҳои таълимии таҳсилоти олҷ ё миёнаи касбии ҳарбии дахлдорро хатм намудаанд, баробаранд.
  1. Ҳангоми таѓйири маҳали хизмати ҳарбии хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, инчунин ҳангоми рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ аъзои оилаи онҳо, ки дар муассисаҳои таълимии давлатҷ таҳсил мекунанд (тарбия мегиранд), ҳуқуқ доранд ба муассисахои таълимии ба маҳали нави хизмати ҳарбҷ ё маҳали зист наздик буда гузаранд (қабул шаванд).
Ба фарзандони хизматчиёни ҳарбҷ дар маҳали истиқомати оилаи онҳо дар навбати аввал дар муассисаҳои таҳсилоти умумҷ ва томактабию истироҳатгоҳҳои тобистонаи беҳдоштҷ новобаста аз шакли моликият, ҷой дода мешавад.
Фарзандони хизматчиёни ҳарбҷ, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва мўҳлати умумии хизмати ҳарбии 20-сола ва зиёда доранд, фарзандони шаҳрвандоне, ки аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанд ва мўҳлати умумии хизмати ҳарбии онҳо 20-сол ва зиёдаро ташкил мекунад, фарзандони хизматчиёни ҳарбие, ки ҳангоми иҷрои ўҳдадории хизмати ҳарбҷ ҳалок шудаанд ё дар натиҷаи маъюбҷ (ярадорҷ, зарбхўрҷ, контузия) ё бемории аснои иҷрои ўҳдадориҳои  хизмати ҳарбҷ гирифташуда ҳалок шудаанд, аз ҳуқуқи ѓайриконкурсҷ дохил шудан ба литсеи ҳарбҷ, ҳангоми дохил шудан ба муассисаҳои таълимии таҳсилоти олҷ ва миёнаи касбҷ бошад, — аз ҳуқуқи имтиёз дар сурати бомуваффақият супоридани имтиҳонҳо ва мувофиқи дигар талаботҳои барои дохилшавандагон муқарраршуда истифода менамоянд.
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ дар баробари дигар шаҳрвандон дар соҳаи фарҳанг дорои ҳуқуқ ва озодиҳоанд.
Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, курсантҳои муассисаҳои таълимии ҳарбии таҳсилоти касбҷ, тарбиятгирандагони муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёнаи (пурраи) умумҷ бо барномаи таълимии иловагҷ, ки мақсадаш омодагии ҳарбии шаҳрвандони ба балоѓат нарасида мебошад, ҳангоми иштирок кардан дар чорабиниҳои пулакии аз ҷониби муассисаҳои фарҳангҷ ва варзишҷ ташкилнамуда аз имтиёзҳо истифода мебаранд. Имтиёзҳои номбурда аз тарафи ҳукуматҳои шаҳрҷ ва ноҳиявҷ муқаррар карда мешаванд.
  1. Дар дохили қисмҳои ҳарбҷ хизматчиёни ҳарбҷ аз хизматрасонии китобхона ва толорҳои хониш, молу мулки таъиноти маданҷ –равшаннамоҷ, асбобҳои варзишҷ ва ҷиҳозҳо ба тариқи ройгон истифода намуда, кино ва филмҳои видеоҷ тамошо мекунанд. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  2. Командирон ўҳдадоранд системаи чорабиниҳоро доир ба тарбияи ватандўстҷ, ахлоқҷ ва зебоипарастии хизматчиёни ҳарбҷ таҳия ва амалҷ намоянд, эҳтиромоти анъанаҳои ҳарбиро ба онҳо омўзанд, барои инкишофи фаъолияти эҷодҷ шароит фароҳам оваранд.
Моддаи 18. Рафту омад дар нақлиёт. Муросилоти почтавҷ
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқи рафту омади ройгон доранд:
— дар нақлиёти роҳи оҳан, ҳавоҷ ва автомобилҷ (ба ѓайр аз таксҷ) ҳангоми сафари хизматҷ, вобаста бо гузаштан ба маҳали нави хизмати ҳарбҷ, ба маҳали истифодабарии рухсатии асосҷ (таътилҷ), рухсатии иловагҷ (як маротиба дар давоми сол) танҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои табобат ва бозгашт ба маҳали истиқоматии интихобшуда ҳангоми рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ; (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
— дар ҳамаи навъҳои нақлиёти ҷамъиятҷ:  нақлиёти шаҳрҷ, наздишаҳрҷ, ва маҳаллҷ новобаста аз шакли моликият (ба ѓайр аз таксҷ). Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд, ҳангоми гузаштан ба маҳали нави хизмати ҳарбҷ ва рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ, инчунин ҳуқуқи ба тариқи ройгон бурдани то 20 тонна молу мулки шахсиро дар контейнерҳо аз маҳали зисти пешина ба маҳали нав бо нақлиёти роҳи оҳан, дар ҷое, ки нақлиёти роҳи оҳан мавҷуд нест — бо дигар навъҳои нақлиёт (ба ѓайр аз нақлиёти ҳавоҷ) доранд. Дар ҳолати бурдани молу мулки шахсҷ дар вагонҳои алоҳида, баѓоҷ ва фиристодани майдачуйда ба онҳо хароҷотҳо амалан пардохта мешаванд, вале на бештар аз қимати ҳамлу  нақл дар контейнерҳо дар ҳаҷми 20 тонна; (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
— дар мошинҳои боркаш ва автобусҳои мусофиркаши қисмҳои ҳарбие, ки барои таъмини ҳамлу нақли муташаккилонаи хизматчиёни ҳарбҷ ба маҳали хизмати ҳарбҷ ва бозгашт ҷудо шудаанд.
  1. Аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва дар қисми ҳафтуми моддаи 2 Қонуни мазкур зикр ёфтаанд, тибқи асосҳои барои хизматчиёни ҳарбҷ муқарраршуда ҳуқуқи ҳамлу нақли ройгонро доранд:
— аз маҳали истиқомат ба маҳали хизмати ҳарбии  хизматчии ҳарбҷ вобаста бо гузаштани ў ба маҳали нави хизмати ҳарбҷ;
— ба маҳали истифодабарии рухсатҷ ва бозгашт танҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон;
(RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
— ҳангоми рухсат шудани хизматчии ҳарбҷ аз хизмати ҳарбҷ, инчунин дар вақти ҳалок (вафот кардани), шудани хизматчии ҳарбҷ — ба маҳали истиқомати интихобшуда.
Аъзои оилаи хизматчии ҳарбҷ ҳангоми рафтан ба маҳали зисти интихобшуда вобаста бо ҳалок шудани (вафот кардани) хизматчии ҳарбҷ ҳуқуқи ба таври ройгон бурдани то 20 тонна молу мулки шахсиро дар контейнерҳо бо нақлиёти роҳи оҳан, дар ҷое, ки нақлиёти роҳи оҳан нест — бо дигар навъҳои нақлиёт (ба ѓайр аз нақлиёти ҳавоҷ) доранд. Дар вақти бурдани молу мулки шахсҷ дар вагони алоҳида, баѓоҷ ва фиристодани майдачуйдаҳо ба онҳо амалан хароҷотҳои пардохт мегарданд, вале на зиёда аз қимати хамлу нақл дар контейнер дар ҳаҷми 20 тонна. Дар ҳолати ҳалок шудани (вафот кардани) хизматчии ҳарбҷ аъзои оилаи он (вале на зиёда аз се нафар) ба ҳамлу нақли ройгон ба маҳали дафн ва бозгашт ҳуқуқ доранд. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  1. Шахси ҳамроҳикунандаи хизматчии ҳарбҷ, ки бо он ба муассисаи тиббҷ ё табобатҷ — фароѓатҷ, дар рухсатии беморҷ ба маҳали зисти интихобшуда ҳангоми рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ меравад, ё ки аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адокунанда, ки ба муассисаҳои тиббҷ ё табобатҷ — фароѓатҷ мераванд, агар ҳамроҳикунҷ бо хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ зарур дониста шуда бошад, ба ҳамлу нақли ройгон ба маҳали табобат (истифодабарии рухсатҷ), маҳали зисти интихобшуда ва бозгашт ҳуқуқ дорад.
  2. Дар ҳолати бемории вазнини хизматчии ҳарбҷ ду узви оила ё ду хешованди наздики он ҳуқуқи рафту омади ройгонро аз маҳали истиқомати худ то маҳали қарор доштани бемор ва бозгашт тибқи асосҳое, ки барои хизматчии ҳарбҷ муқаррар шудааст, як маротиба ҳангоми беморҷ танҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон доранд. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
  3. Афсароне, ки аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанд ва мўҳлати умумии хизмати ҳарбии онҳо бо ҳисоби имтиёзнок 20-сол ва зиёд аз онро ташкил мекунад, ҳангоми мўҳлати умумии хизмати ҳарбии 25-сола ва зиёда бошад, новобаста аз асосҳои рухсатшавҷ ҳуқуқи рафту омади ройгонро бо нақлиёти роҳи оҳан, ҳавоҷ ва автомобилҷ (ба ѓайр аз такси) ба табобати статсионарҷ тибқи хулосаи комиссияи тиббии ҳарбҷ ё ба муассисаҳои санаторию фароѓатҷ ва беҳдоштҷ (як маротиба дар давоми сол) доранд. Чунин ҳуқуқро прапоршикҳои аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсатшуда, ки мўҳлати умумии хизмати ҳарбии онҳо 20 сол ва зиёдаро ташкил мекунад, низ танҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон доранд. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
  4. Хизматчиёни ҳарбҷ ба харидани чиптаҳо барои худ ва аъзои оилаи худ барои ҳамаи нақлиёт бе навбат ҳангоми рафтан ба сафари хизматҷ, ба маҳали нави хизмат, ҳамчунин ба маҳали истифодабарии рухсатҷ ва бозгашт ҳуқуқ доранд. Ҳамин тариқ, хизматчиёни ҳарбие, ки хизматҷ харбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекунанд ва ба сафари хизматҷ фиристода мешаванд, аз ҳуқуқҷ бе навбат брон кардан ва гирифтани ҷой дар меҳмонхона мувофиқи гувоҳномаи сафарҷ истифода менамоянд.
  5. Хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамоянд, ҳуқуқи ба таври ройгон фиристонидани мактубҳои аз қисми ҳарбҷ ирсолшавандаро доранд. Сару либоси шаҳрвандони ба хизмати ҳарбҷ даъватшуда ба воситаи почта ба таври ройгон фиристонида мешавад.
  6. Хароҷоте, ки ба ҳамлу нақли хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда, аъзои оилаи онҳо ва бо бурдани молу мулки шахсҷ бо нақлиёти роҳи оҳан, ҳавоҷ ва автомобилҷ (ба ѓайр аз таксҷ), ҷудо кардани ҷой дар меҳмонхонаҳо ҳангоми фиристонидани хизматчиёни ҳарбҷ ба сафари хизматҷ вобастаанд, аз ҳисоби маблаѓҳои Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки тибқи қонун дар онҳо хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст) бо тартиби муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пардохта мешаванд. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  7. Хароҷоте, ки бо ҳамлу нақли хизматчиёни ҳарбҷ дар ҳамаи навъҳои нақлиёти ҷамъиятии шаҳрҷ, наздишаҳрҷ ва маҳаллҷ новобаста аз шакли моликият (ба ѓайр аз таксҷ) вобастаанд, имтиёзҳои мувофиқи хизмати почтавҷ дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хизматчиёни ҳарбии дар моддаи мазкур додашуда аз ҳисоби маблаѓҳои Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст), пардохт мешаванд.
Моддаи 19. Ҳуқуқи хизматчиёни ҳарбҷ ба шикоят аз рўи амали ѓайриқонунҷ
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ ҳуқуқи ҳимоя намудани ҳуқуқ ва манфиатҳои худро бо роҳи муроҷиат ба суд бо тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон доранд.
  2. Қарор ва фаъолияти (бефаъолиятии) ѓайриқонунии мақомоти идораи ҳарбҷ ва командирон метавонад аз ҷониби хизматчиёни ҳарбҷ бо тартиби пешбининамудаи қонунҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, оинномаҳои умумиҳарбҷ боиси шикоят гардад.
Моддаи 20. Мурофиаи судҷ нисбати хизматчиёни ҳарбҷ ва ҳуқуқи онҳо барои гирифтани кўмаки ҳуқуқҷ. Иҷрои амалиёти нотариалҷ бо иштироки хизматчиёни ҳарбҷ ва аъзои оилаи онҳо
  1. Мурофиаи судҷ бо иштироки хизматчиёни ҳарбҷ оид ба парвандаи онҳо, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон хизмати ҳарбиро адо мекунанд, мутобиқи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, барои хизматчиёни ҳарбие, ки берун аз ҳудудҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон хизмати ҳарбиро адо мекунанд, ѓайр аз тартиботи умумии муқарраргардида меъёри ҳуқуқи байналмилалҷ ва шартномаҳои байналмилалии эътирофкардаи Ҷумҳурии Тоҷикистон амалҷ гардонида мешаванд. (RҶТ аз 2.01.2018с. №1479)
2.Ҳуқуқи ҳимояи хизматчиёни ҳарбҷ бо тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъмин карда мешавад.
  1. Кўмаки ҳуқуқии ройгон расонида мешавад:
— аз ҷониби мақомоти ҳарбии идоракунҷ ва мақомоти ҳарбии адлия дар ҳудуди ўҳдадориҳои хизматиашон ба ҳамаи хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо оид ба масъалаҳои вобаста ба гузаштани хизмати ҳарбҷ;
— аз ҷониби мақомоти тафтишоти пешакҷ, прокурорҳо, судҳое, ки дар ихтиёрашон парвандаҳои ҷиноҷ доранд.
Идораҳои машварати ҳуқуқҷ ва коллегияи адвокатҳо ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро аз рўи даъват адо менамоянд, оид ба масъалаҳои адои хизмати ҳарбҷ, инчунин дигар асосҳои муқарраркардаи қонунҳо кўмаки ҳуқуқии ройгон мерасонанд.
  1. Командирони қисмҳои ҳарбҷ ҳамчун шахсони мансабдори ҳокимияти иҷроия амалиёти нотариалиро бо иштироки хизматчиёни ҳарбҷ, шаҳрвандоне, ки ба хизмати ҳарбҷ дохил мешаванд, аъзои оилаи онҳо дар ҳолату тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон мегузаронанд.
Моддаи 21. Рухсатшавии шаҳрвандон аз хизмати ҳарбҷ ва ҳуқуқи таъминшавҷ бо кор
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ- шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо менамоянд ва ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан нарасидаанд, аз хизмати ҳарбҷ бе розигии онҳо то пайдо кардани ҳуқуқи гирифтани нафақа аз рўи собиқаи кор озод карда намешаванд, ба истиснои ҳолатҳои рухсатии пеш аз мўҳлат, ки Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ўҳдадории умумии ҳарбҷ ва хизмати ҳарбҷ» муқаррар намудааст.
  2. Агар хизматчии ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо менамояд, аз хизмати ҳарбҷ беасос рухсат шавад, зиёни ба ин муносибат дидаи ў бояд пурра ҷуброн карда шавад. Товони зиёни маънавие, ки аз ин рухсатшавҷ ба ў расидааст, низ бояд дар асоси изҳори хоҳиши хизматчии ҳарбҷ бо қарори суд дода шавад. Ин қабил хизматчиёни ҳарбҷ ба вазифаи пештараи хизмати ҳарбҷ (бо хоҳиши худаш ба вазифаи баробар, ё вазифаи поёнтар) барқарор намуда, бо ҳама намуди музд ва таъминоте, ки баъди беасос ҷавоб шуданашон нагирифтаанд, таъмин карда мешаванд. Ин давра ба мўҳлати умумии хизмати ҳарбҷ ва ба мўҳлате, ки барои додани унвони навбатии ҳарбҷ муайян шудааст, ҳисоб карда мешавад.
  3. Ба хизматчиёни ҳарбҷ ҳангоми аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсатшуда кўмакпулии яквақта ҳангоми доштани мўҳлати умумии хизмати ҳарбии зерин бо ҳисоби тақвимҷ пардохта мешавад:
            — то 5 сол ба андозаи 1 маоши таъминоти пулҷ;
                — аз 5 то 10 сол ба андозаи 2 маоши таъминоти пулҷ;
                — аз 10 то 20 сол ба андозаи 3 маоши таъминоти пулҷ;
    — зиёда аз 20 сол ба андозаи 4 маоши таъминоти пулҷ.
Андоза ва тартиби ба шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ бо дигар асосҳо рухсатшуда пардохти кўмакпулии яквақтаи дар ҳамин банди модда номбурдаро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян менамояд.
Ба хизматчиёни ҳарбҷ-шаҳрвандон, ки дар давоми хизмати ҳарбҷ бо орден ё унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон сазовор шудаанд андози кўмакпулии яквақта дар ҳаҷми ду маоши таъминоти пулҷ зиёд карда мешавад.
  1. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамоянд, ҳангоми рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ кўмакпулии яквақта баробар ба ду андозаи нишондиҳанда барои ҳисобҳо, ба шахсони, аз ҷумлаи кўдакони ятиммонда ва кўдакони бепарастормонда бошад, ба андозаи панҷ нишондиҳанда барои ҳисобҳо пардохта мешавад.
  2. Барои хизматчиёни ҳарбие, ки мувофиқи расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, пурра расидани собиқаи хизмати ҳарбҷ, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ рухсат шудаанд, баҳисобгирии андозаи нафақа аз рўи маоши пурраи таъминоти пулҷ сурат мегирад. Ҳама гуна маҳдудият оид ба пардохти нафақа манъ аст.
  3. Андозаи нафақаи хизматчиёни ҳарбии рухсатшуда ва шахсони тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба монанди хизматчиёни ҳарбҷ нафақа таъиншаванда, ки бо тартиби муқарраршуда барои кор (адои хизмати ҳарбҷ) ба дигар мақомот ё берун аз Ҷумҳурии Тоҷикистон фиристодашуда бо асъори хориҷҷ маош мегиранд, аз рўи маоши муқаррарнамудаи вазифаи штатии ишѓолкардаи онҳо то фиристодан ба мақомот ё беруни аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳисоб карда мешавад.
  4. Барои хизматчиёни ҳарбие, ки мувофиқи расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста бо чорабиниҳои ташкилию штатҷ бе ҳуқуқи ба нафақа баромадан рухсат шудаанд, дар давоми як сол пас аз рухсат шудан пардохти маош аз рўи рутбаи ҳарбҷ нигоҳ дошта мешавад.
  5. Ба шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда ва аъзои оилаи онҳо барои таъмини кор ва таъминоти иҷтимоҷ ҳуқуқҳои зерини иловагҷ муқаррар карда мешавад:
— аз ҷониби мақомоти хадамоти давлатии шуѓли аҳолҷ дар навбати аввал додани кор дар ташкилотҳои давлатҷ бо назардошти ихтисоси онҳо;
— дар давоми се моҳи пас аз рухсатшавҷ аз хизмати ҳарбҷ барои шаҳрвандоне, ки то даъват (дохилшавҷ) ба хизмати ҳарбҷ дар ташкилотҳои давлатҷ кор кардаанд, нигоҳ доштани ҳуқуқи дохилшавҷ ба кор дар ҳамон ташкилотҳо, барои онҳое, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо мекунанд, (аз ҷумла афсароне, ки ба хизмати ҳарбҷ даъват шудаанд)- чунин ҳуқуқ ба вазифаи на пасттар аз вазифаи то даъват ба хизмати  ҳарбҷ ишѓолкардаи онҳо;
— ба ҳисоб гирифтани вақти хизмати ҳарбҷ ба собиқаи бефосилаи кор мутобиқи моддаи 10 Қонуни мазкур, агар фосила байни рўзи рухсатшавҷ аз хизмати ҳарбҷ ва рўзи қабул ба кор (дохилшавҷ ба муассисаи таълимҷ) аз як сол зиёд набошад, барои собиқадорони амалиёти ҷангҷ, ки ўҳдадориҳои хизмати ҳарбиро дар шароити ҳолатҳои фавқулодда ва ҳангоми муноқишаҳои мусаллаҳона иҷро кардаанд, шаҳрвандоне, ки мўҳлати умумии хизмати ҳарбиашон бо ҳисоби имтиёз 20-сол ва зиёдаро ташкил кунад, — новобаста аз мўҳлати фосила;
— ҳуқуқи афзалиятноки мондан ба коре, ки онҳо аввалин бор дохил шудаанд, ҳангоми ихтисори кормандон;
— таьминоти шаҳрвандоне, ки мувофиқи вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ аз хизмати ҳарбҷ бо ҳуқуқи гирифтани нафақа рухсат шудаанд, ба тариқи ройгон гирифтани таҳсилоти касбҷ бе пардохти стипендия ба онхо дар давраи таҳсил;
— ба шаҳрвандоне, ки баъди адои хизмати ҳарбии мувофиқи даъват рухсатшуда ва ба ҷои кори пешина қабулшуда додани кўмаки моддҷ бо тартиби муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дар ибтидо ба роҳ мондани кори хоҷагии шахсҷ;
— дар мўҳлати на дертар аз як моҳи муроҷиати шаҳрвандони аз хизмати ҳарбҷ рухсатшуда додани ҷой барои фарзандони онҳо дар муассисаҳои таҳсилоти ҳамагонҷ ва таҳсилоти томактабию истироҳатгоҳҳои тобистонаи беҳдоштҷ новобаста аз шакли моликият;
— ба ҳисоб гирифтани вақти хизмати ҳарбҷ ба собиқаи хизмати давлатии хизматчии давлатҷ ҳангоми дохилшавҷ ба кор дар мақомоти ҳокимияти давлатҷ.
  1. Ба модарони танҳои хизматчиёни ҳарбҷ, ки хизмати ҳарбиро мувофиқи даъват адо менамоянд, ҳангоми ихтисори  шумора ва штатҳои коргарон ҳуқуқи афзалиятноки мондан ба кор дода  мешавад.
Моддаи 22. Ҳифзи иҷтимоии аъзои  оилаи  хизматчиёни  ҳарбие, ки саробонашонро  аз  даст додаанд
  1. Аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии ҳалокшуда (вафоткарда) ҳуқуқи нафақа гирифтанро дар ҳолати аз даст додани саробон, ки тибқи қонунгузории нафақаи Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин ва пардохт мегардад, доранд.
  2. Аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки саробонашонро аз даст додаанд, дар ҳолати қатъ гардидани муносибатҳои меҳнатии аъзои оила бо ташкилотҳои дахлдор аз манзили истиқоматии ишѓолнамудаи онҳо бе ба онҳо ҳатман додани дигар манзили ободи истиқоматҷ бароварда намешаванд, барои онҳо пас аз ҳалоки (вафоти) хизматчии ҳарбҷ ҳуқуқи беҳтар сохтани шароити манзилҷ мутобиқи қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон нигоҳ дошта мешавад.
  3. Аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки саробонашонро аз даст додаанд, ҳуқуқи имтиёзро ба гирифтани қитъаи замин барои сохтмони манзилҷ алоҳида доранд.
  4. Барои аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки дар давраи адои хизмати ҳарбҷ ҳалок шудаанд (вафот кардаанд) ва аъзои оилаи шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо мекарданд, ҳуқуқ ва гирифтани хонаи истиқоматҷ, имтиёзҳо аз рўи пардохти манзил, хизматрасонии коммуналҷ, ки онҳо то рўзи ҳалоки (вафоти) хизматчии ҳарбҷ (шарҳванд), новобаста аз шакли моликият ва мансубияти манзили ишѓолкарда доштанд, ҳангоми истиқомати онҳо дар хонаҳои маркази гармҷ надошта бошад, барои дар навбати аввал таъмин намудан бо додани қимати 50% пардохти сўзишворие, ки дар доираи меъёрҳои барои фурўш ва ба аҳолҷ расонидани он муқаррар шудааст, нигоҳ дошта мешавад.
  5. Хароҷотҳое, ки бо  додани  имтиёзҳо  доир  ба  пардохти  майдони умумии  бинои  истиқоматҷ,  хизматрасонии  коммуналҷ,  гузарондани телефонҳои  хонагҷ, ҳаққи истифодабарии онҳо вобастаанд, аз ҳисоби маблаѓҳои Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (вазорату идораҳое, ки дар онҳо тибқи қонун хизмати ҳарбҷ пешбинҷ гардидааст), пардохт карда мешаванд.
  6. Мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатҷ таъмири асосии хонаҳое, ки дар онҳо аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии саробонашонро аздастдода истиқомат мекунанд, аз ҳисоби маблаѓҳои буҷети маҳалҷ амалҷ мегардонанд.
  7. Ба волидайн, ҳамсарон ва кудакони ба балоѓат нарасидаи хизматчиёни ҳарбие, ки ҳангоми иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ ҳалок шудаанд (вафот кардаанд), ҳуқуқи кўмаки тиббии ройгон ва ҳуқуқи имтиёзнок ба хизматрасонии иҷтимоҷ дар мақомоти давлатии хадамоти иҷтимоҷ дода мешавад.
  8. Барои аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки дар давраи адои хизмати ҳарбҷ ҳалок шудаанд (вафот карданд) ва аъзои оилаи шаҳрвандоне, ки хизмати ҳарбиро бо тартиби ихтиёрҷ адо карда пас аз рухсат шудан аз хизмати ҳарбҷ бо расидан ба синни ниҳоии дар хизмати ҳарбҷ будан, вазъи саломатҷ ё вобаста ба чорабиниҳои ташкилию штатҷ ҳалок шудаанд (вафот карданд), ба ѓайр аз имтиёзҳо, кафолат ва ҷубронҳои дар қисмҳои дуюм-чоруми моддаи мазкур зикрёфта дар давоми як сол аз рўзи ҳалоки (вафоти) саробон дигар имтиёзҳо, кафолат ва ҷубронҳое, ки онҳо ҳангоми дар ҳаёт будани хизматчиёни ҳарбии (шаҳрвандони) номбурда истифода мебурданд, нигоҳ дошта мешаванд, агар тибқи қонун, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон тартиби дигар пешбинҷ нашуда бошад.
  9. Ба аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбии ҳангоми иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ ҳалокшуда (вафоткарда) дар қатори имтиёзҳо, кафолатҳо ва ҷубронпулиҳое, ки Қонуни мазкур пешбинҷ намудааст, тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба таври илова дигар имтиёзҳо, кафолатҳо ва ҷубронпулиҳо муқаррар карда мешаванд.
  10. Барои ҳамсарони хизматчиёни ҳарбие, ки ҳангоми адои хизмати ҳарбии бо   тартиби   ихтиёрҷ   ё   пас   аз  расидан   ба   синни  ниҳоии   дар  хизмати   ҳарбҷ   будан, вазъи саломатҷ ё   вобаста ба  чорабиниҳои  ташкилию   штатҷ   аз   хизмати   ҳарбҷ   рухсат  шуда  ҳалок  шудаанд   (вафот  кардаанд),   мўҳлати   умумии   хизмати   ҳарбии  20-сола   ва   зиёда   доштанд,  имтиёзҳо,   кафолатҳо   ва   ҷубронҳои   дар  қисмҳои   дуюм-чоруми моддаи мазкур  номбурда   то   аз   нав   ба   қайди  никоҳ  даромадан  нигоҳ  дошта  мешаванд.
Моддаи 23. Имтиёзҳо, кафолатҳо ва ҷубронҳои иловагҷ ба хизматчиёни ҳарбҷ, ки дар шароити ҳолатҳои фавқулодда ва ҳангоми муноқишаҳои мусаллаҳона ўҳдадориҳои хизмати ҳарбиро иҷро менамоянд ва аъзои оилаи онҳо
  1. Ба хизматчиёни ҳарбие, ки ба таври доимҷ ва муваққатан вазифаҳоро дар шароити ҳолатҳои фавқулодда ва ҳангоми муноқишаҳои мусаллаҳона иҷро мекунанд, тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон имтиёзҳо, кафолату ҷубронпулиҳои иловагҷ дода мешаванд.
  2. Барои аъзои оилаи хизматчиёни ҳарбие, ки ҳангоми иҷрои вазифа дар шароити ҳолатҳои фавқулодда ва ҳангоми мунокишаҳои мусаллаҳона ҳалок шудаанд, имтиёзҳо, кафолатҳою ҷубронпулиҳои амалкунандаи нисбати аъзоёни оилаи хизматчиёни ҳарбии дар Ҷанги Бузурги Ватанҷ ҳалокшуда татбиқ мегардад.
БОБИ III. Ўҳдадорҷ ва масъулияти хизматчиёни ҳарбҷ
Моддаи 24. Ўҳдадории умумҷ
Ҳифзи истиқлолияти давлатҷ ва тамомияти марзии Ҷумҳурии Тоҷикистон, таъмини бехатарии давлат, баргардонидани ҳуҷуми мусаллаҳона, инчунин иҷрои вазифаҳо мутобиқи ўҳдадориҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон моҳияти қарзи ҳарбиро ташкил намуда, хизматчиёни ҳарбиро ўҳдадор менамоянд, ки:
— ба Савганди ҳарбҷ баҳри ба халқ фидокорона хизмат кардан, мардонавор ва моҳирона ҳифз намудани Ватани худ содиқ бошанд;
— Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, талаботҳои оинномаҳои умумиҳарбиро қатъиян риоя намуда, фармонҳои командиронро бечунучаро иҷро намоянд;
— шаъну шарафи ҷангии ҳимоякунандагони халқи худ, шарафи рутбаи ҳарбҷ ва рафиқони ҳамхизматро нигоҳ доранд;
— маҳорати ҳарбиро такмил диҳанд, аслиҳа ва техникаи ҷангиро барои истифодабарҷ дар ҳолати омодагии доимҷ нигоҳ доранд, молу мулки ҳарбиро ҳифз намоянд; (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
— боинтизом ва ҳушёр бошанд, сирри давлатҷ ва ҳарбиро ҳифз намоянд;
— усулҳои маъмул ва меъёрҳои ҳуқуқи байналмилалҷ ва шартномаҳои байналмилалии аз тарафи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътирофкардаро риоя намоянд.
Хизматчиёни ҳарбҷ дар ҳолатҳои пешбининамудаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ўҳдадории умумии ҳарбҷ ва хизмати ҳарбҷ» иҷрокунандагони ўҳдадориҳои ҳарбҷ ҳисоб меёбанд.
Моддаи 25. Ўҳдадориҳои вазифавҷ ва махсус
  1. Ўҳдадориҳои вазифавии хизматчиёни ҳарбҷ ва тартиби иҷрои онҳо тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва оинномаҳои умумиҳарбҷ муайян карда мешаванд.
  2. Командирон сардорони ягона мебошанд ва дар давраи осоиштаю ҷанг барои омодагии доимии ҷангию сафарбарҷ, иҷрои бомуваффақияти супоришҳои ҷангҷ, омодагии ҷангҷ, тарбия, интизоми ҳарбҷ, тартиботи ҳуқуқҷ, ҳолати маънавию рўҳии ҳайати шахсҷ ва бехатарии хизмати ҳарбҷ, ҳолат ва нигоҳдории аслиҳа, техникаи ҳарбҷ ва молу мулки ҳарбҷ, таъминоти моддҷ, техникҷ, молиявҷ, маишҷ ва хизматрасонии тиббҷ ҷавоб медиҳанд. (ҚҶТ аз 27.11.14с.№1152)
  3. Хизматчиёни ҳарбие, ки дар навбатдории ҷангҷ (хизмати ҷангҷ), нарядҳои шабонарўзию гарнизонҷ карор доранд, барои барҳам додани  оқибатҳои офатҳои табиҷ, инчунин дигар ҳолатҳои фавқулодда ҷалб шудаанд, ўҳдадориҳои махсусро иҷро мекунанд. Ўҳдадориҳои махсус ва тартиби иҷрои онҳоро қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва оинномаҳои умумиҳарбҷ муқаррар мекунанд.
Барои иҷрои ўҳдадориҳои махсус хизматчиёни ҳарбҷ метавонанд ҳуқуқҳои иловагҷ (барои истифодаи аслиҳа, қувва, пешниҳоди талаботҳое, ки барои иҷроиш ҳатмиянду ва таҳти назорати шахсони муайян мебошанд ва дигар ҳуқуқҳо) гиранд, ки тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва оинномаҳои умумиҳарбҷ муайян мегарданд.
Моддаи 26. Масъулияти хизматчиёни ҳарбҷ барои ҳуқуқвайронкунҷ
  1. Хизматчиёни ҳарбҷ вобаста ба хусусият ва вазнинии ҳуқуқвайронкунии содиршуда ба ҷавобгарии интизомҷ, маъмурҷ, моддҷ, ҳуқуқии гражданҷ ва ҷиноятҷ кашида мешаванд.
  2. Барои рафтори ношоям бо вайрон намудани интизоми ҳарбҷ ё тартиботи ҷамъиятҷ вобастабуда хизматчиёни ҳарбҷ мувофиқи асосҳо ва бо тартиби муайяннамудаи оинномаҳои умумиҳарбҷ ба ҷавобгарии интизомҷ кашида мешаванд.
Командирон барои аз ҷониби шахсони тобеи онҳо содир гардидани  қонунвайронкуниҳо ба ҷавобгарии интизомҷ кашида намешаванд, ба истиснои ҳолатҳое, ки командирон ҷиноятро пинҳон намудаанд, ҳамчунин дар доираи салоҳияти худ доир ба огоҳсозҷ ва пешгирҷ  кардани қонунвайронкуниҳои содиршуда ба ҷавобгарҷ кашидани шахсони гунаҳгор чораҳои зарурҷ надидаанд.
  1. Барои қонунвайронкунии маъмурҷ дар асоси тартиби муайяннамудаи оинномаҳои умумиҳарбҷ хизматчиёни ҳарбҷ ба ҷавобгарии интизомҷ кашида мешаванд.
  2. Барои зарари моддии ҳангоми иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ ба давлат расонидашуда хизматчиёни ҳарбҷ бо тартиби муқарраркардаи қонун ба ҷавобгарии моддҷ кашида мешаванд.
  3. Барои иҷро накардан, ё нодуруст иҷро намудани ўҳдадориҳои пешбининамудаи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, барои зиён ва зарари маънавии расондаи хизматчиёни ҳарбии ҳангоми иҷрои ўҳдадориҳои хизмати ҳарбҷ қарорнадошта ба давлат, шахсони воқеию ҳуқуқҷ ва дар дигар ҳолатҳои пешбининамудаи қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқҷ ба ҷавобгарии гражданҷ кашида мешаванд.
Барои содир намудани ҷиноят хизматчиёни ҳарбҷ тибқи Кодекси  ҷиноятии  Ҷумҳурии  Тоҷикистон ба ҷавобгарии ҷиноятҷ кашида мешаванд.
Моддаи 27. Дар бораи аз эътибор соқит донистани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи статус ва замонатҳои ҳимояи иҷтимоҷ ва ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ ва аҳли оилаи онҳо»
Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 25 июни соли 1993 «Дар бораи статус ва замонатҳои ҳимояи иҷтимоҷ ва ҳуқуқии хизматчиёни ҳарбҷ ва аҳли оилаи онҳо» (Ахбори Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 1993, № 15-16, мод. 348; Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2000, № 11, мод. 531; соли 2002, № 4, қ. 1, мод. 257; соли 2003, № 12, мод. 687) аз эътибор соқит дониста шавад.
Моддаи 28. Тартиби мавриди амал қарор додани Қонуни мазкур
Қонуни мазкур пас аз интишори расмҷ мавриди амал қарор дода шавад.
 
                Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон                                                                                 Э.Раҳмонов
              ш. Душанбе,  1 марти соли 2005,
             № 90

Илова кунед