Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи мубориза бар зидди экстремизм (ифротгароӣ)

18 Декабр 2003, Панҷшанбе

(Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,  соли  2003, №12, мод. 697; соли 2007, № 3, мод.158, соли 2014,№11,мод.655)
 
 
 
Маҷлиси намояндагон 5 ноябри  соли 2003 қабул кардааст
Маҷлиси миллӣ 21 ноябри соли  2003 xонибдорӣ кардааcт
 
 
 
Қонуни мазкур асосҳои ҳуқуқию ташкилии муборизаро бар зидди экстремизм (ифротгароӣ) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунад.
 
Моддаи 1. Мақсади Қонуни мазкур
Мақсади Қонуни мазкур иборат аз инҳо мебошад:
— ҳимояи ҳуқуқу озодии инсон, асосҳои сохтори конститутсионӣ, таъмини ягонагӣ ва амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон;
— татбиқи сиёсати давлатӣ дар соҳаи мубориза бар зидди экстремизм;
— таъмини eҳдадориҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба мубориза бар зидди экстремизм;
— муайян намудани асосҳои ҳуқуқию ташкилии мубориза бар зидди фаъолияти экстремистӣ, муқаррар намудани xавобгарӣ барои амалӣ шудани он;
— ташаккули вазъи тоқатнопазирӣ дар байни мардуми Ҷумҳурӣ нисбати экстремизм;
— ошкоркунӣ, пешгирӣ ва роҳ надодан ба фаъолияти экстремистӣ, рафъи сабабҳо ва шароитҳое, ки ба пайдошавии экстремизм мусоидат мекунанд.
 
Моддаи 2. Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи мубориза бар зидди экстремизм (ифротгароӣ)
Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи мубориза бар зидди экстремизм (ифротгароӣ) ба Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон асос ёфта, аз Қонуни мазкур, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф кардааст, иборат мебошад. ( ҚҶТ аз 27.11.14с.№1146)
 
Моддаи 3. Мафҳумҳои асосие, ки дар Қонуни мазкур истифода шудаанд
Барои мақсадҳои Қонуни мазкур мафҳумҳои асосии зерин истифода шудаанд:
— экстремизм – ин изҳори фаъолияти ифротии шахсони ҳуқуқӣ ва воқеӣ ба даъвати нооромӣ, дигаркунии сохти конститутсионӣ дар давлат, uасби ҳокимият ва тасарруфи салоҳияти он, ангезонидани нажодпарастӣ, миллатгароӣ, бадбинии иxтимоӣ, мазҳабӣ;
— амали экстремистӣ-фаъолияти шахсони ҳуқуқӣ ва ё воқеӣ вобаста ба банақшагирӣ, ташкилкунӣ, тайёр кардан ва иxрои амалҳое (кирдорҳое) мебошанд, ки барои иxрои мақсадҳои  зерин равона карда шудаанд:
а) ба тарзи Маҷбурӣ таuйир додани сохти конститутсионӣ ва халалдор сохтани ягонагии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
б) зарар расонидан ба амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон;
в) uасб ё тасарруфи салоҳияти ваколатҳои ҳокимият;
г) ташкил кардани гурeҳҳои мусаллаҳи uайриқонунӣ;
д) амалӣ гардонидани фаъолияти террористӣ;
е) ангезонидани муноқишаҳои нажодӣ, миллӣ ё динӣ, инчунин муноқишаҳои иxтимоӣ, ки ба зeроварӣ ё даъват ба зeроварӣ алоқаманд аст;
ж) паст задани шаъни миллӣ;
з) ба амал овардани бетартибиҳои оммавӣ, авбошӣ ва харобкорӣ бо сабабҳои душманӣ ё бадбинии идеологӣ, сиёсӣ, нажодӣ, миллӣ ё динӣ ва ё бо сабабҳои бадбинӣ ё душманӣ нисбати ягон гурeҳи иxтимоӣ;
и) ташвиқоти ягона будан, бартарӣ доштан ё номукаммалии шаҳрвандон бо хусусиятҳои муносибати онҳо ба дин, тамоюли иxтимоӣ, нажодӣ, миллӣ ва ё забонии онҳо;
к) даъватҳои оммавӣ барои амалӣ гардонидани фаъолияти мазкур ё иxрои  амалҳои номбаршуда;
л) маблаuгузорӣ ба фаъолияти мазкур ё расонидани кeмак барои амалӣ гаштани он, xудо кардани манзил, базаҳои таълимӣ, полиграфӣ, моддӣ-техникӣ, алоқаҳои телефонӣ, факсӣ, хизматрасонии иттилоотӣ, дигар воситаҳои моддӣ-техникӣ барои амалӣ шудани ин фаъолият.
— ташкилоти экстремистӣ — иттиҳодияи xамъиятӣ, динӣ ё дигар ташкилоти uайритиxоратие мебошад, ки нисбати он тибқи асосҳои пешбининамудаи Қонуни мазкур оид ба барҳам додан ё манъ намудани фаъолият вобаста ба машuул шудан ба фаъолияти экстремистӣ қарори суд ба қувваи қонун даромадааст;
— маводҳои экстремистӣ — ин интишори иттилоот ё ҳуxxатҳое, ки барои амалӣ гаштани фаъолияти экстремистӣ даъват карда мешаванд ё ногузирии ин фаъолиятро асоснок менамоянд, нашрияҳо, ки ногузирии бартарии миллӣ ё нажодиро талқин менамоянд ё таxрибаи xиноятҳои ҳарбӣ ва дигар xиноятҳоро, ки ба несту нобудкунии пурра ё қисмии ягон намуд гурeҳи этникӣ, иxтимоӣ, нажодӣ, миллӣ ё динӣ равона карда шудааст, асоснок мегардонад.
 
Моддаи 4. Принсипҳои асосии мубориза бар зидди  экстремизм
Мубориза бар зидди экстремизм ба принсипҳои зерин асос меёбад:
— эътироф кардан, риоя намудан ва ҳифзи ҳуқуқу озодии инсон ва инчунин манфиати қонунии ташкилотҳо;
— қонуният;
— ошкорбаёнӣ;
— афзалиятнок будани таъмини амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон;
— афзалиятнок будани чораҳое, ки ба огоҳонидани фаъолияти экстремистӣ равона карда шудаанд;
— ҳамкориҳои давлат бо шахсони ҳуқуқӣ ва воқеӣ дар мубориза бар зидди экстремизм;
— ногузирии xазо барои амали фаъолияти экстремистӣ.
 
Моддаи 5. Самтҳои асосии мубориза бар зидди экстремизм
Мубориза бар зидди экстремизм бо самтҳои зерин амалӣ мегардад:
— андешидани чораҳои пешакӣ барои пешгирии фаъолияти экстремистӣ, аз Ҷумла ошкоркунӣ ва бартараф намудани шарту сабабҳое, ки  барои амалӣ гаштани фаъолияти экстремистӣ мусоидат мекунанд;
— ошкоркунӣ, огоҳкунӣ ва пешгирии фаъолияти экстремистии шахсони ҳуқуқӣ ва воқеӣ.
 
Моддаи 6. Субъектҳои мубориза бар зидди экстремизм
Мубориза бар зидди экстремизм яке аз вазифаҳои афзалиятноки давлат мебошад. Вай вазифаҳои худро дар ин соҳа ба воситаи  мақомоти ҳокимияти қонунгузорӣ, иxроия ва судӣ амалӣ мегардонад.
Субъектҳои бар зидди экстремизм муборизабаранда мақомоти давлатии зерин мебошанд:
— Кумитаи давлатии  амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
— Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
— Вазорати корҳои хориxии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
— Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
— Хадамоти гумруки  назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва идоракунӣ, мақомоти   иxроияи  маҳаллии ҳокимияти давлатї ва мақомоти худидоракунии маҳаллӣ дар доираи ваколатҳои худ дар мубориза бар зидди экстремизм иштирок мекунанд.
Роҳбарии умумиро дар мубориза бар зидди экстремизм Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон  амалӣ мегардонад.
Судҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мубориза бар зидди экстремизм бо тартиб ва шароитҳои пешбининамудаи Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни мазкур ва қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок менамоянд.
Мақомоти прокуратура дар доираи ваколатҳои худ иxроиши қонунҳоро оиди мубориза бар зидди экстремизм назорат мебаранд.
 
Моддаи 7. Салоҳияти субъектҳое, ки муборизаро бар зидди экстремизм амалӣ мегардонанд
Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади мубориза бар зидди экстремизм:
а) лоиҳаҳои барномаҳои давлатӣ, консепсияи мубориза бар зидди экстремизмро мувофиқи тартиби муқарраршуда ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод  менамояд;
б) ба Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи  ҳолатҳои мубориза бар зидди фаъолияти экстремистӣ мувофиқи тартиби муқарраргардида маълумот пешниҳод мекунад;
в) пешгирии гузаронидани ѓайриқонунии маводи эктремистї аз Сарҳади давлатї ва ҳамчунин силоҳ, лавозимоти ҳарбї, моддаҳои тарканда, заҳрдор ва радиоактивие, ки дар фаъолияти эктремистї истифода мегарданд; ( ҚҶТ аз 27.11.14с.№1146)
г) ошкоркунї ва пешгирии кўшишҳои экстремистон барои  убур аз Сарҳади давлатї;
д) фаъолияти субъектҳои мубориза бар зидди экстремизмро мутобиқ мегардонад;
е) xамъоварӣ, таҳқиқ ва xамъбасти маълумотро  оиди ҳолатҳои мубориза бар зидди экстремизм амалӣ мегардонад;
ё) ба Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи такмили қонунгузорӣ дар соҳаи мубориза бар зидди экстремизм мувофиқи тартиби муқарраршуда таклиф пешниҳод мекунад;
ж) оиди ошкоркунӣ, огоҳкунӣ ва бартараф кардани xиноятҳои характери экстремистӣ дошта чораҳо  меандешад.
Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон муборизаро бар зидди экстремизм ба воситаи ошкоркунӣ, огоҳкунӣ ва пешгирии xиноятҳои характери экстремистӣ дошта амалӣ мегардонад.
Вазорати корҳои хориxии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо тартиби пешбининамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муборизаро бар зидди экстремизм ба воситаи дохил шудан ба муносибатҳои ҳуқуқии байналмилалӣ оид ба ошкор, огоҳ ва пешгирии фаъолияти экстремистии байналмилалӣ амалӣ мегардонад.
Хадамоти гумруки  назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон  муборизаро бар зидди экстремизм ба воситаи пешгирии гузаронидани uайриқонунии маводҳои экстремистӣ аз сарҳади гумрукӣ, аз Ҷумла силоҳ, лавозимоти ҳарбӣ, маводҳои тарканда ва заҳрдор, ҳамчунин адабиёту варақаҳо, кассетаҳои сабти навору овози мазмуни экстермистӣ дошта амалӣ мегардонад. ( ҚҶТ аз 27.11.14с.№1146)
Вазорати адлияи  Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи қонунгузории амалкунанда муборизаро бар зидди экстремизм ба тариқи амалигардонии назорати  фаъолияти иттиҳодияҳои xамъиятӣ ва ҳизбҳои сиёсӣ ба роҳ мемонад.
 
Моддаи 8. Ошкор намудани фаъолияти экстремистӣ
Субъектҳое, ки муборизаро бар зидди фаъолияти экстремистӣ амалӣ мегардонанд, бо мақсади ошкор намудан  ва пешгирии фаъолияти  экстремистӣ бо тартиби муайяннамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон  eҳдадоранд, ки  тамоми қувва, восита ва тарзу усулҳои  дар ихтиёри худ доштаро истифода баранд.
Шахсони мансабдор ва шаҳрвандон eҳдадоранд, ки  мақомоти амнияти миллӣ,  корҳои дохилӣ ва (ё) дигар субъектҳои мубориза бар зидди экстремизмро оиди тамоми воқеаҳое, ки аломати экстремизми тайёр шудаистода ё содиршаванда доранд, фавран хабар диҳанд.
Давлат ҳимоя ва амнияти шахсонеро, ки дар мубориза бар зидди экстремизм иштирок мекунанд, кафолат медиҳад. Ошкор намудани маълумот дар бораи шахсоне, ки бо мададашон шахсони дар фаъолияти экстремистӣ иштирокдошта дастгир карда шудаанд ё ба пешгирии ин фаъолият оварда расондаанд, манъ аст.
 
Моддаи 9. Пешгирии фаъолияти экстремистӣ
Бо мақсади пешгирии фаъолияти экстремистӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон манъ аст:
а) ташкил кардан, ба қайд гирифтан ва фаъолият намудани ташкилотҳои экстремистӣ ва ё ташкилотҳое, ки барои амалӣ шудани экстремизм мусоидат мекунанд;
б) фаъолияте, ки ба тарuиби экстремизм алоқаманд аст, аз Ҷумла паҳн кардани маводҳои экстремистӣ;
в) ба Ҷумҳурии Тоҷикистон омадан, аз Ҷумҳурии Тоҷикистон рафтан ё ба воситаи Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаштани шахсоне, ки  дар фаъолияти экстремистӣ иштирок кардаанд;
г) додани ҳуxxат барои истиқомат кардан ба шахсоне, ки  дар фаъолияти экстремистӣ иштирок намудаанд;
д) ба шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул намудани шаҳрвандони хориxӣ ва шахсони бешаҳрванд, ки дар фаъолияти экстремистӣ иштирок намудаанд;
е) гузаронидани митингҳо, намоишҳо, раҳпаймоиҳо ва ё дигар баромадҳои оммавӣ, ки хилофи талаботҳои қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд.
Пешгирии фаъолияти экстремистӣ ҳамчунин амалӣ намудани дигар чораҳоро, ки  қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф намудааст, дар бар мегирад.
Бо мақсади пешгирии фаъолияти экстремистӣ мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва идоракунӣ, мақомоти иҷроияи  маҳаллии ҳокимиятї давлатї ва мақомоти худидоракунии маҳаллӣ дар доираи ваколатҳояшон бо тартиби афзалиятнок чораҳои пешгирӣ, аз Ҷумла тарбиявӣ, тарuибии ба пешгирии фаъолияти экстремистӣ равонашударо мегузаронанд.
 
Моддаи 10. Эълони пешниҳод дар бораи роҳ надодан ба амалӣ гаштани фаъолияти экстремистӣ
ҳангоми мавxуд будани маълумоти комил ва қаблан тасдиқшуда дар бораи амалҳои зиддиҳуқуқии тайёр шудаистода, ки хусусиятҳои экстремистӣ доранд ва ҳангоми набудани асосҳо барои ба xавобгарии xиноӣ кашидан Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон ё прокурори ба e тобеъ ба роҳбари иттиҳодияи xамъиятӣ, динӣ ё ташкилотҳои дигари uайритиxоратӣ ва ҳамчунин ба дигар шахсони дахлдор дар бораи роҳ надодан ба ин фаъолият бо нишондоди асосҳои аниқ пешниҳоди хаттӣ равон мекунад.
 
Моддаи 11. Огоҳонидани шахси ҳуқуқӣ оиди роҳ надодан  барои амалишавии фаъолияти экстремистӣ
Ба иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ ҳангоми ошкор шудани далелҳое, ки оиди дар фаъолияти онҳо ё дар фаъолияти яке аз воҳидҳои таркибии минтақавии онҳо мавxуд будани аломатҳои экстремизм дар бораи роҳ надодан ба чунин фаъолият бо нишондоди асосҳои аниқ, аз Ҷумла барои хатогиҳои xойдошта пешниҳоди хаттӣ дода мешавад.
Дар ҳолате, ки агар дидани чораҳо оиди андешидан, бартараф намудани хатогиҳои xойдошта мумкин бошад, дар пешниҳод ҳамчунин мeҳлати рафъи хатогиҳои xойдошта, ки на зиёда  аз як моҳ баъди эълони пешниҳодро ташкил мекунад, муқаррар карда мешавад.
Пешниҳод аз xониби Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон  ё прокурори ба e тобеъ эълон карда мешавад. Дар ҳолатҳое, ки қонунгузорӣ пешбинӣ намудааст, чунин пешниҳодро метавонад дигар субъекте, ки муборизаро бар зидди экстремизм амалӣ мегардонад,  эълон кунад.
Аз рeи пешниҳод мувофиқи  тартиби муқарраршуда ба суд шикоят кардан мумкин аст.
Дар ҳолатҳое, ки агар аз рeи пешниҳод бо тартиби  муқарраршуда ба суд шикоят карда нашуда бошад ё аз xониби суд пешниҳод uайриқонунӣ  ҳисоб нашуда бошад ва ҳамчунин агар дар мeҳлати муқарраркардаи пешниҳод иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ ё воҳидҳои дигари таркибии минтақавии онҳо хатогиҳои xойдоштаро, ки барои навиштани пешниҳод сабаб шудаанд, бартараф накарда бошанд ё ин ки агар дар давоми дувоздаҳ моҳ аз рeзи навиштани пешниҳод далелҳои нав, ки мавxуд будани хусусиятҳои экстремистиро дар иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ гувоҳӣ медиҳанд, ёфта шаванд, онҳо бо тартиби муқаррашудаи Қонуни мазкур барҳам дода шуда, фаъолияти иттиҳодияҳои xамъиятӣ ё ташкилотҳои динӣ, ки шахси ҳуқуқӣ ҳисоб намеёбанд, манъ карда мешавад.
 
Моддаи 12. Xавобгарии иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ва  дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил ва фаъолияти иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ва дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ, ки мақсад ва амалҳояшон барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ равона карда шудааст, манъ карда мешавад.
Дар ҳолатҳои дар қисми панҶуми моддаи 11 Қонуни мазкур омада, ё дар ҳолатҳои аз xониби иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ ва ё воҳидҳои дигари таркибии минтақавии онҳо амалӣ гардонидани фаъолияти экстремистӣ, ки сабабгори поймол гаштани ҳуқуқу озодии инсон ва шаҳрванд, расонидани зиён ба шахсият, саломатии инсон, муҳити зист, тартиботи xамъиятӣ, бехатарии давлатӣ, моликият, манфиатҳои қонунии иқтисодии шахсони ҳуқуқӣ ё воқеӣ ва ё ҳангоми расонидани зиён ба давлат ва xамъият чунин ташкилотҳои динӣ, иттиҳодияҳои xамъиятӣ, ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ барҳам дода шуда, фаъолияти чунин иттиҳодияҳои xамъиятӣ, ташкилотҳои динӣ, ки шахси ҳуқуқӣ ҳисоб намеёбанд, бо қарори суд дар асоси пешниҳоди Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон ё прокурори ба e тобеъ манъ карда мешавад.
Бо асосҳои дар қисми дуюми моддаи мазкур омада, барҳамдиҳии иттиҳодияи xамъиятӣ ва манъи фаъолияти иттиҳодияи xамъиятӣ, ки шахси ҳуқуқӣ ҳисоб намеёбад, бо қарори суд ҳамчунин дар асоси пешниҳоди Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ё мақомоти минтақавии ба e дахлдор амалӣ мегардад.
Барҳамхeрии шахси ҳуқуқӣ метавонад ҳамчунин бо тартиб ва шартҳое, ки қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинӣ намудаанд, амалӣ гардад.
ҳангоми аз xониби суд бо асосҳои дар Қонуни мазкур омада қабул шудани қарор дар бораи барҳамхeрии иттиҳодияҳои xамъиятӣ ё ташкилотҳои динӣ воҳидҳои дигари таркибии минтақавии он низ барҳам дода мешаванд.
 
Моддаи 13. Боздошти фаъолияти иттиҳодияи xамъиятӣ ё ташкилоти динӣ
Дар сурати амалӣ гаштани фаъолияти экстремистии иттиҳодияҳои xамъиятӣ ё ташкилотҳои динӣ, ки ба поймол шудани ҳуқуқу озодии инсон, зиён ба шахсият, саломатии инсон, муҳити зист, тартиботи xамъиятӣ, бехатарии xамъиятӣ, моликият, манфиатҳои қонунии иқтисодии шахсони воқеӣ ва ( ё ) ҳуқуқӣ, ба давлат ё xамъият расонидани хавфи воқеиро ба вуxуд меоваранд, шахси вазифадор ё мақомот аз лаҳзаи муроxиаташ ба суд бо тартиби дар моддаи 12 Қонуни мазкур  омада, бо ариза дар бораи барҳам додани иттиҳодияи xамъиятӣ ё ташкилоти динӣ ва дигар воҳидҳои таркибии онҳо ё манъи фаъолияташон ҳуқуқ доранд, ки бо қарори худ фаъолияти иттиҳодияи xамъиятӣ ё ташкилоти диниро то аз xониби суд дида баромадани ин ариза боз доранд.
Оиди қарор дар бораи боздошти фаъолияти иттиҳодияҳои xамъиятӣ ё ташкилотҳои динӣ ва дигар воҳидҳои таркибии онҳо ба суд шикоят кардан мумкин аст.
Дар ҳолатҳои боздошти  фаъолияти иттиҳодияи xамъиятӣ,  ташкилоти динӣ ё воҳидҳои минтақавиашон ва дигар воҳидҳои таркибии онҳо ҳамчун муассисаҳои воситаи ахбори омма ба онҳо истифодаи воситаи ахбори оммаи давлатӣ, ташкил кардан ва гузаронидани Маҷлисҳо, митингҳо, намоишҳо, гирдиҳамоӣ, пикет мондан,  дигар амали эътироз ё чорабиниҳои оммавӣ, иштирок дар интихобот ва раъйпурсиҳо, истифодаи амонатҳои бонкӣ, истиснои истифодаи онҳо барои ҳисоббаробаркунӣ, ки ба фаъолияти хоxагидориашон алоқаманд аст, товони зиёни (зарари) аз амалҳои онҳо баамаломада, пардохти андозҳо, боx ё xаримапулӣ ва пардохти шартномаҳои меҳнатӣ манъ карда мешавад.
Агар суд аризаро дар бораи барҳам додани иттиҳодияҳои xамъиятӣ ё ташкилотҳои динӣ ва ё маъни фаъолияти онҳо қонеъ нагардонад, ин иттиҳодия ё ташкилот фаъолияти худро баъди ба ҳукми қонун даромадани қарори суд давом медиҳад.
Боздошти фаъолияти ҳизбҳои сиёсӣ бо тартиби муқараркардаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ гардонида мешавад.
 
Моддаи 14. Масъулияти воситаҳои ахбори омма барои паҳн кардани маводи экстремистӣ ва амалигардонии  фаъолияти экстремистӣ
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз тариқи воситаҳои ахбори омма паҳн кардани маводи мазмуни экстремистидошта манъ аст.
Дар сурати аз xониби воситаҳои ахбори омма паҳн гаштани маводҳои экстремистӣ ё ошкор намудани асноде, ки мавxуд будани хусусиятҳои экстремистиро дар фаъолияташон нишон медиҳад, аз xониби муассис ва (ё) идораи (сармуҳарири) ҳамин воситаҳои ахбори омма мақомоти ваколатдори идораи давлатӣ дар соҳаи матбуот, телевизион ва радиошунавонӣ ва воситаҳои ахбори омма, Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон ё прокурори ба e тобеъ дар бораи роҳ надодан ба чунин амалу фаъолият бо нишондоди хатогиҳои xойдошта дар шакли хаттӣ пешниҳод равон мекунанд. Дар ҳолатҳое, ки агар андешидани чораҳо оиди рафъи хатогиҳои xойдошта мумкин бошад, дар пешниҳод ҳамчунин мeҳлати рафъи хатогиҳои номбаршуда, ки на камтар  аз даҳ рeз аз рeзи эълон кардани пешниҳод мебошад, муқаррар карда мешавад.
Аз рeи пешниҳод бо тартиби муқарраршуда ба суд шикоят кардан мумкин аст.
Дар сурате, ки аз рeи пешниҳод бо тартиби муқарраршуда ба суд шикоят нашуда бошад ё суд онро uайриқонунӣ ҳисоб накарда бошад ва ҳамчунин дар мeҳлати муқарраркардаи пешниҳод чораҳои рафъи қонуншиканӣ, ки барои пешниҳод асос шудаанд ё худ агар такроран дар давоми дувоздаҳ моҳи эълони пешниҳод қонуншиканиҳои наве ошкор шуда бошанд, ки дар мавxуд будани хусусиятҳои экстремизм дар фаъолияти воситаҳои ахбори омма гувоҳӣ медиҳад, фаъолияти ин ё он воситаи ахбори омма бо тартиби муқарраркардаи Қонуни мазкур манъ карда мешавад.
Бо мақсади роҳ надодан ба паҳншавии минбаъдаи маводи экстремистӣ, суд метавонад фурeши шумораҳои ин ё он матбуоти даврӣ ё ададӣ, нашри аудио, ё сабти видеоии барнома, ё нашри ин барномаҳои телевизион ва радиошунавонӣ ё баромадҳои видеоиро бо тартиби барои андешидани чораҳо барои иxрои даъво боз дорад.
Қарори суд барои мусодираи қисми шумораи нашри ба фурeшнарафтаи маҳсулоти воситаҳои ахбори омма, ки мазмуни экстремистӣ дорад, аз xои нигаҳдошт, савдои яклухт ё чакана асос шуда метавонад.
 
Моддаи 15. Роҳ надодан барои истифода аз хатҳои алоқаи  истифодаи умум барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ
Истифода аз хатҳои алоқаи истифодаи умум барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ манъ аст.
Дар ҳолатҳое, ки агар хатҳои алоқаи истифодаи умум барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ истифода гарданд, чораҳои дар Қонуни мазкур пешбинишуда бо назардошти хусусиятҳои муносибатҳое, ки аз xониби қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи алоқа ба танзим дароварда шуданд, андешида мешаванд.
 
Моддаи 16. Мубориза зидди паҳн гаштани маводҳои  экстремистӣ
Дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон нашр ва паҳн кардани маводҳои чопӣ, аудио ва аудиовизуалӣ ва дигар маводҳое, ки ақаллан як аломати дар моддаи 3 Қонуни мазкур пешбинишуда дошта бошанд, манъ карда мешавад. Ба ин маводҳо мансубанд:
а) маводҳои расмии манъшудаи ташкилотҳои экстремистӣ;
б) маводҳое, ки муаллифонашон шахсони мувофиқи санадҳои ҳуқуқии байналмилалӣ барои xиноятҳои зидди сулҳ ва инсоният маҳкум шудаанд ва аломатҳои экстремистӣ доранд;
в) дигар маводҳо, аз Ҷумла маводҳои беимзо, ки аломатҳои экстремистӣ доранд.
Муайян кардани мавxудияти аломатҳои дар  қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда дар маводҳои иттилоотӣ аз xониби суд дар маҳалли xойгиршавии  ташкилоте, ки чопи чунин маводҳоро ба роҳ мондааст, бо пешниҳоди прокурор амалӣ гардонида мешавад.
Қарори суд дар бораи муайян кардани мавxуд будани аломатҳои экстремистӣ дар маводҳои иттилоотӣ барои мусодираи қисми ба фурeш нарафтаи адади нашр асос мегардад. Ташкилоте, ки дар давоми дувоздаҳ моҳ ду маротиба маводи экстремистиро нашр кардааст, аз ҳуқуқи давом додани фаъолияти нашриётӣ маҳрум карда мешавад.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон паҳн намудани  маводҳое, ки тибқи Қонуни мазкур ҳамчун маводи мазмуни экстремистидошта эътироф шудаанд, манъ аст. Шахсоне, ки  ба тайёр, паҳн кардан ва нигоҳ доштани чунин мавод гунаҳгоранд, тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон  ба xавобгарӣ кашида мешаванд.
Нусхаи қарори ба ҳукми қонун даромадаи суд дар бораи маводи экстремистӣ ҳисоб ёфтани маводҳои иттилоотӣ ба мақомоти ваколатдори идоракунии давлатӣ дар соҳаи матбуот, телевизион ва радиошунавонӣ ва воситаи ахбори омма равона карда мешавад.
 
Моддаи 17. Масъулияти шахсони мансабдор ва хизматчиёни  давлатӣ барои фаъолияти экстремистиашон
Изҳороти кушоди шахси мансабдор, ҳамчунин дигар шахсе, ки дар хизмати давлатӣ қарор дорад дар бораи ногузир будан, xоиз будан, эҳтимолият доштан ё мансуб будани фаъолияти экстремистӣ ҳангоми иxрои eҳдадориҳои хизматиаш ва ё бо нишондоди вазифааш, ҳамчунин аз xониби шахси мансабдор барои пешгирии фаъолияти экстремистӣ чораҳо наандешиданаш мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон боиси xавобгарӣ шуда метавонад.
Мақомоти давлатӣ ва хизматчиёни мансабҳои олӣ ва асосии хизмати давлатиро ишuолкунанда eҳдадоранд фавран чораҳои заруриро оиди ба xавобгарӣ кашидани шахсоне, ки амалҳои дар қисми якуми  моддаи мазкур омадаро содир кардаанд, андешанд.
 
Моддаи 18. Масъулияти шахсони воқеӣ барои фаъолияти  экстремистӣ
Барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳрвандони хориxӣ ва шахсони бешаҳрванд мувофиқи тартиби муқарраршудаи қонунгузориии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба xавобгарии xиноӣ, маъмурӣ ва ҳуқуқии шаҳрвандӣ кашида мешаванд.
Бо мақсади таъмини бехатарии давлативу xамъиятӣ бо тартибу асосҳои пешбининамудаи қонун бо қарори суд коркунӣ ва фаъолият ба шахси дар фаъолияти экстремистӣ иштирок карда дар хизмати давлатӣ, хизмати ҳарбӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва ҳамчунин дар муассисаҳои таълимӣ ва машuул шудан ба фаъолияти хусусии ҳуқуқӣ маҳдуд карда мешавад.
Дар ҳолате, ки агар роҳбар ё корманди мақомоти роҳбарикунандаи иттиҳодияҳои xамъиятӣ, динӣ ва ё ташкилоти uайритиxоратӣ ва дигар воҳидҳои таркибии онҳо рeирост барои амалигардонии фаъолияти экстремистӣ, бе нишон додани он ки ин ақидаи шахсии eст, даъват мекунад, аз Ҷумла дар ҳолатҳое, ки қарори суд нисбати ин шахс барои xинояти равиши экстремистӣ дошта ба ҳукми қонун даромадааст, иттиҳодияҳои xамъиятӣ, ташкилотҳои динӣ ва ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ ва дигар воҳидҳои таркибии онҳо  eҳдадоранд, ки дар муддати панx рeз аз рeзе, ки он ариза дода шудааст, рeирост дар бораи розӣ набуданашон ба  гуфтаҳо ё кирдорҳои чунин шахсон хабар диҳанд.
Агар иттиҳодияҳои xамъиятӣ, ташкилотҳои динӣ ва ё дигар ташкилотҳои uайритиxоратӣ ва дигар воҳидҳои таркибии онҳо чунин изҳороти рeирост накунанд, ин метавонад ҳамчун далели мавxуд будани хусусиятҳои экстремистӣ дар фаъолияти онҳо ҳисоб ёбад ва нисбати он чораҳои пешбининамудаи Қонуни мазкур андешида мешавад.
 
Моддаи 19. Роҳ надодан ба фаъолияти экстремистӣ ҳангоми  гузаронидани намоишҳои оммавӣ
Ҳангоми гузаронидани Маҷлисҳо, намоишҳо, гирдиҳамоӣ, роҳпаймоӣ ва дигар намоишҳои оммавӣ ба фаъолияти экстремистӣ роҳ дода намешавад. Ташкилкунандагони намоишҳои оммавӣ барои риоя накардани талаботҳои муқарраргардидаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба тартиби гузаронидани намоишҳои оммавӣ дахл доранд, ба роҳ надодан ба фаъолияти экстремистӣ, ҳамчунин ба пешгирии саривақтии он xавобгаранд.
Ба иштирокчиёни намоишҳои оммавӣ бо худ гирифтани силоҳ ва дигар чизҳое, ки махсус тайёр карда шудаанд ва барои расонидани зиён ба саломатии шаҳрвандон ё зарар ба шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ истифода шуданаш мумкин аст, манъ аст. ( ҚҶТ аз 27.11.14с.№1146)
Ҳангоми гузаронидани намоишҳои оммавӣ даъват кардани ташкилотҳои экстремистӣ барои иштирок кардан дар он, истифодаи рамзҳо ва байрақу нишонҳои онҳо ва ҳамчунин паҳн кардани маводи экстремистӣ манъ аст.
Ҳангоми сурат гирифтани ҳолатҳои дар қисми сеюми моддаи мазкур пешбинишуда, ташкилкунандагони намоишҳои оммавӣ ё дигар шахсони дар гузаронидани он масъул eҳдадоранд, ки фавран чораҳоро оиди рафъи камбудиҳои зикршуда андешанд. Риоя накардани ин eҳдадорӣ боиси манъи намоиши оммавӣ бо талаботи намояндаҳои мақомоти корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон гашта, ташкилкунандагони он бо асосҳо ва тартиби муқарраркардаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба xавобгарӣ кашида мешаванд.
 
Моддаи 20. Ҳамкориҳои байналмилалӣ дар соҳаи  мубориза бар зидди экстремизм
Дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти иттиҳодияҳои xамъиятӣ, ташкилотҳои динӣ, ташкилотҳои uайритиxоратии давлатҳои хориxӣ ва воҳидҳои дигари таркибии онҳо, ки ҳамчун фаъолияти экстремистӣ ҳисоб меёбад, мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва санадҳои ҳуқуқии байналмилалӣ  манъ аст.
Манъи фаъолияти ташкилотҳои хориxӣ боис мегардад ба:
а) барҳам додани аккредитатсия ва бақайдгирии давлатӣ мувофиқи тартиби муқарраргардидаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон;
б) манъи истиқомати шаҳрвандони хориxӣ ва шахсони бешаҳрванд ба сифати намояндагон ва аъзоёни чунин ташкилотҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон;
в) манъи ҳама гуна фаъолияти хоxагидорӣ ва намудҳои дигари он дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон;
г) манъи чопи ҳама гуна маводҳо аз номи ташкилотҳои манъкардашуда ба воситаи ахбори омма;
д) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон манъи паҳн гаштани маводҳои ташкилотҳои манъкардашуда ва ҳамчунин дигар ҳуxxатҳои иттилоотӣ, ки маводҳои ин ташкилотҳоро доранд;
е) манъи гузаронидани ҳама гуна намоишҳои оммавӣ ва чорабиниҳои кушода ва ҳамчунин иштирок дар намоишҳои оммавӣ ва чорабиниҳои кушода ба сифати намояндаи ташкилоти манъкардашуда (ё намояндаи расмии он);
ж) манъи созмон додани ташкилоти вориси ҳуқуқ дар ҳама гуна шаклҳои ҳуқуқии он ташкилот;
з) экстрадитсияи шахсоне, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд, ки аз xониби мақомоти ҳифзи ҳуқуқи дигар давлатҳо ба экстремизм гунаҳкор дониста шудаанд дар он ҳолате, ки агар ин мақомот далелҳои гунаҳкор будани он шахсонро пешниҳод кунад.
Баъди ба ҳукми қонун даромадани қарори суд оиди манъи фаъолияти ташкилотҳои uайридавлатию uайритиxоратии хориxӣ мақомоти давлатии ваколатдори Ҷумҳурии Тоҷикистон eҳдадор аст дар мeҳлати даҳ рeз намояндагии дипломатӣ ё консулгарии ҳамон давлати хориxиро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон оиди манъи фаъолияти ин ташкилот, сабабҳои манъ кардан ва ҳамчунин оиди оқибатҳои он, ки бо манъи фаъолияти он ташкилотҳо алоқаманд аст,  хабар диҳад.
Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи шартномаҳои байналмилалии эътирофшуда дар соҳаи мубориза бар зидди экстремизм бо давлатҳои хориxӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва хадамоти махсуси онҳо ва ҳамчунин ташкилотҳои байналмилалӣ, ки муборизаро зидди экстремизм амалӣ мегардонанд, ҳамкорӣ мекунад.
 
Моддаи 21. Тартиби мавриди амал қарор додани Қонуни мазкур
Қонуни мазкур пас аз интишори расмӣ мавриди амал қарор дода шавад.
 
 
Президенти
Ҷумҳурии Тоҷикистон                                                                                                      Э. РАҲМОНОВ
ш. Душанбе,  8 декабри соли 2003,
№ 69

Илова кунед