Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон Қисми II

11 Декабр 1999, Шанбе

(Ахбори Маxлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,  соли 1999, №12, мод. 323; соли 2002, № 4, қисми 1, мод. 170; соли 2006, №4, мод.194; соли 2009, №12, мод.821; соли 2010, №7, мод. 540; соли 2012,№7, мод.699; соли 2013,№7, мод.505; Ќонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 02 январи соли 2019 №1558)
 
ФАСЛИ  IV
НАМУДҲОИ АЛОҲИДАИ EҲДАДОРӣ
 
БОБИ 29. Хариду фурeш
 
  1. Муқаррароти умумии хариду фурeш
 
Моддаи 488. Шартномаи хариду фурeш
  1. Мутобиқи шартномаи хариду фурeш як тараф (фурeшанда) eҳдадор мешавад, ки молро ба моликият (ҳуқуқи пешбурди хоxагидорӣ ё идораи оперативӣ)-и тарафи дигар (харидор) диҳад ва харидор eҳдадор мешавад ин молро қабул карда, бар ивазаш маблағи муайяни пулӣ (арзиши он)-ро супорад.
  2. Нисбат ба фурeши коғазҳои қиматнок ва арзишҳои асъорӣ, агар дар қонун қоидаҳои махсуси фурeши онҳо муайян нагардида бошад, муқаррароти пешбининамудаи ҳамин зербоб истифода бурда мешавад.
  3. Муқаррароти пешбининамудаи ҳамин зербоб нисбат ба фурeши ҳуқуқи амвол, агар аз мeҳтаво ё хусусияти ин ҳуқуқ тартиби дигаре барнаояд, низ истифода бурда мешавад.
  4. Хусусиятҳои намудҳои шартномаи хариду фурeш (хариду фурeши чакана, маҳсулотсупорӣ, маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ, контрактатсия, таъмини барқ, фурeши амволи ғайриманқул, фурeши корхонаҳо)-ро, ҳамин Кодекс ва қонунҳои дигар муқаррар менамоянд.
 
Моддаи 489. Шакли шартномаи хариду фурeш
Шартномаи хариду фурeши иншооти ғайриманқул, ба истиснои ҳолатҳое, ки дар қисми 1 моддаи 466 ҳамин Кодекс зикр шудааст, бояд ба таври нотариалӣ тасдиқ карда шавад.
Шартномаи хариду фурeши иншооти ғайриманқул бояд мутобиқи моддаи 189 ҳамин Кодекс ба қайди давлатӣ гирифта шавад.
 
Моддаи 490. Шартҳои шартнома оид ба  мол
  1. Таҳти мафҳуми мол дар шартномаи хариду фурeш бо риояи қоидаҳои моддаи 141 ҳамин Кодекс ҳама гуна ашё қарор гирифтанаш мумкин аст.
  2. Шартномаи хариду фурeш ба моли нақд, инчунин моле ки дар оянда сохта шуданаш мумкин аст, агар дар ҳамин Кодекс ё шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, баста шуданаш мумкин аст.
 
Моддаи 491. Eҳдадории фурeшанда оид ба додани мол
  1. Фурeшанда eҳдадор аст моли дар шартномаи хариду фурeш пешбинишударо ба харидор диҳад.
  2. Агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, фурeшанда eҳдадор аст ҳамзамон бо додани мол ба харидор асбобу анxоми марбути он, инчунин ҳуxxатҳои ба он тааллуқдошта (паспорти техникӣ, сертификати сифат ва ғайра)- ро, ки қонун ё дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ё шартнома пешбинӣ намудааст, диҳад.
 
Моддаи 492. Мeҳлати иxрои eҳдадории супурдани мол
  1. Мeҳлати аз xониби фурeшанда иxро кардани eҳдадории ба харидор супурдани мол тибқи шартномаи хариду фурeш ва агар шартнома имкон надиҳад, ки ин мeҳлат муайян карда шавад, тибқи қоидаҳои пешбининамудаи моддаи 335 ҳамин Кодекс муқаррар карда мешавад.
  2. Шартномаи хариду фурeш бо шарти иxрои он дар мeҳлати қатъиян муайянгардида, агар аз шартнома аниқ чунин барояд, ки ҳангоми вайрон кардани ин мeҳлат харидор нисбат ба иxрои шартнома ҳавасмандии худро аз даст медиҳад, басташуда эътироф мегардад.
Фурeшанда ҳуқуқ надорад бидуни розигии харидор чунин шартномаро то фарорасӣ ё баъди гузашти мeҳлати дар он муқарраршуда ва  инчунин дар ҳолате, ки харидор аз иxрои шартнома даст  накашидааст, иxро кунад.
 
Моддаи 493. Лаҳзаи иxрои eҳдадории фурeшанда оид ба супурдани мол
  1. Агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, eҳдадории фурeшанда оид ба супурдани мол ба харидор дар лаҳзаи зайл иxрошуда ба ҳисоб меравад:
— ба харидор ё ба шахси аз xониби e зикргардида супурдани мол, агар дар шартнома eҳдадории фурeшанда вобаста ба расонидани мол пешбинӣ гардида бошад;
— ба ихтиёри харидор пешниҳод кардани мол, агар мол бояд ба харидор ё шахси зикрнамудаи e дар маҳалли xойгиршавии мол супурда шавад.
Мол ҳангоме ба ихтиёри харидор ё шахси зикрнамудаи e вогузошта ба ҳисоб меравад, ки агар он бо мақсади ҳамин шартнома бо роҳи тамғагузорӣ, огоҳонӣ, ба харидор интиқол додан ё усули дигар дақиқ ҳаммонанд (идентификатсия) карда шуда бошад.
  1. Дар ҳолатҳое ки аз шартномаи хариду фурeш eҳдадории фурeшанда дар мавриди расонидани мол ё дар маҳалли xойгиршавии мол додани он ба харидор барнаояд ва агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, eҳдадории фурeшанда аз лаҳзаи ба боррасон xиҳати ҳамлу нақл ба харидор ё ташкилоти алоқа супурдани мол иxрогардида ҳисобида мешавад.
 
Моддаи 494. Eҳдадории фурeшанда оид ба ҳифзи  моли фурeхташуда
Ҳангоме ки ҳуқуқи моликият (ҳуқуқи пешбурди хоxагидорӣ ё идораи оперативӣ) ба харидор қабл аз супурдани амвол мегузарад, фурeшанда вазифадор аст, то супурдани он амволро ҳифз намояд ва ба бесифат шудани он роҳ надиҳад.
Агар дар шартномаи байни тарафҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, харидор бояд хароxоти барои ин кор заруриро ба фурeшанда xуброн намояд.
 
Моддаи 495. Гузаштани таваккали тасодуфан нобуд шудани мол
  1. Агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, таваккали тасодуфан нобуд шудан ё тасодуфан зарар дидани мол аз лаҳзае ба харидор мегузарад, ки мутобиқи қонун ё шартнома фурeшанда eҳдадории худро оид ба супурдани мол ба харидор иxронамуда меҳисобад.
  2. Таваккали тасодуфан нобуд шудан ё тасодуфан зарар дидани моле, ки ҳангоми дар роҳ будани он (интиқоли он) фурeхта шудааст, агар дар шартномаи тарафҳо ё анъанаҳои муомилоти корӣ тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, аз лаҳзаи бастани шартномаи хариду фурeш ба харидор мегузарад.
  3. Шарти шартнома дар бораи он, ки таваккали тасодуфан нобуд шудан ё тасодуфан зарар дидани мол аз лаҳзаи ба боррасони аввалин супурдани он ба харидор мегузарад, агар дар лаҳзаи бастани шартнома фурeшанда медонист ё мебоист донад, ки мол нобуд шудааст ё зарар дидааст, вале ба харидор иттилоъ надодааст, тибқи талаби харидор аз xониби суд ғайриқонунӣ эътироф шуданаш мумкин аст.
 
Моддаи 496. Eҳдадории фурeшанда вобаста ба додани моли аз ҳуқуқи ашхоси сеюм озод
  1. Фурeшанда вазифадор аст ба харидор моли аз ҳуқуқи ҳама гуна ашхоси сеюм озодро, ба истиснои ҳолате ки харидор розӣ шудааст моли дорои гаронии ҳуқуқи ашхоси сеюмро қабул кунад, супорад.
Аз xониби фурeшанда иxро накардани чунин eҳдадорӣ, ба истиснои ҳолатҳои исботи он, ки харидор дар мавриди ҳуқуқҳои ашхоси сеюм медонист ва ё мебоист донад, ба харидор ҳуқуқ медиҳад, ки паст кардани арзиши хариди мол ё бекор кардани шартномаи хариду фурeш ва xуброни зарарро талаб намояд.
  1. Қоидаҳои пешбининамудаи қисми 1 ҳамин модда мутаносибан инчунин дар ҳолатҳое ки нисбат ба ҳамин мол дар лаҳзаи супурдани он ба харидор даъвои ашхоси сеюм вуxуд дошт ва харидор огоҳ буд ва агар ин даъвоҳо минбаъд тибқи тартиби муқарраршуда ҳаққонӣ эътироф гардида бошанд, истифода бурда мешаванд.
 
Моддаи 497. Eҳдадориҳои  харидор  ва  фурeшанда дар ҳолатҳои пешниҳоди
даъво оид ба кашида гирифтани амвол
  1. Агар шахси сеюм тибқи асосҳои то иxрои шартномаи хариду фурeш бамиёномада ба харидор дар мавриди кашида гирифтани амвол даъво арз кунад, харидор eҳдадор аст барои иштирок дар парванда фурeшандаро xалб намояд ва фурeшанда вазифадор аст дар ин парванда ба xонибдории харидор баромад кунад.
  2. Аз xониби харидор барои иштирок дар парванда xалб накардани фурeшанда, агар фурeшанда исбот намояд, ки дар парванда иштирок намуда, e метавонист аз харидор кашида гирифтани моли фурeхташударо пешгирӣ намояд, eро аз масъулият дар назди харидор озод мекунад.
  3. Фурeшандае, ки аз xониби харидор барои иштирок дар парванда xалб шудааст, вале дар он иштирок накардааст, аз ҳуқуқи исботи он, ки харидор парвандаро нодуруст пеш мебарад, маҳрум карда мешавад.
 
Моддаи 498. Масъулияти фурeшанда ҳангоми аз харидор кашида гирифтани мол
  1. Ҳангоми аз xониби ашхоси сеюм аз харидор кашида гирифтани мол тибқи асосҳое, ки то иxрои шартномаи хариду фурeш ба миён омадаанд, ба истиснои ҳолатҳое, ки харидор оид ба мавxуд будани чунин ҳолатҳо медонист ва ё мебоист донад, фурeшанда вазифадор аст зарари ба харидор расонидашударо xуброн намояд.
  2. Дар сурати аз xониби ашхоси сеюм талаб карда гирифтани амволи бадастовардаи харидор созишномаи тарафҳо дар мавриди аз xавобгарӣ озод намудани фурeшанда ё маҳдуд кардани он эътибор надорад.
 
Моддаи 499. Оқибатҳои аз xониби фурeшанда рад  кардани супоридани мол
  1. Агар фурeшанда ба харидор додани моли фурeхтаашро рад намояд, харидор ҳуқуқ дорад аз иxрои шартномаи хариду фурeш даст кашад ва xуброни зарарро талаб намояд.
  2. Ҳангоми додани ашёи инфироди муайяншударо рад кардани фурeшанда харидор ҳуқуқ дорад нисбат ба фурeшанда талаботи пешбининамудаи моддаи 429 ҳамин Кодексро пешниҳод кунад.
 
Моддаи 500. Оқибатҳои  иxро накардани eҳдадории додани асбобу анxом ва ҳуxxатҳои марбути мол
Агар фурeшанда ба харидор асбобу анxом ё ҳуxxатҳои марбути молро надиҳад ё додани онро, ки бояд мутобиқи қонунҳо ё шартнома (қисми 2 моддаи 491) анxом диҳад рад намояд, харидор ҳуқуқ дорад барои додани он мeҳлати мувофиқ муқаррар намояд.
Дар ҳолате ки агар асбобу анxом ё ҳуxxатҳои марбути мол дар мeҳлати муқарраршуда аз xониби фурeшанда супурда нашавад, агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нашуда бошад, харидор ҳуқуқ дорад аз қабули мол даст кашад ва xуброни зарарро талаб намояд.
 
Моддаи 501. Теъдоди мол
  1. Теъдоди моли ба харидор додашаванда дар шартномаи хариду фурeш бояд бо воҳидҳои ченаки дахлдор ё дар шакли пулӣ инъикос гардад.
  2. Агар шартномаи хариду фурeш имконият надиҳад, ки теъдоди моли додашаванда муайян гардад, шартнома басташуда ҳисобида намешавад.
 
Моддаи 502. Оқибатҳои вайрон кардани шартҳои шартнома вобаста ба теъдод
  1. Дар сурате ки фурeшанда шартҳои шартномаро вайрон карда, ба харидор нисбат аз теъдод камтар мол диҳад, агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, харидор ҳуқуқ дорад ё теъдоди боқимондаи камбудро талаб кунад ё аз молҳои додашуда ё аз пардохти маблағи он даст кашад ва агар маблағи он пардохта шуда бошад, баргардонидани маблағи пардохташуда ва товони зарарро талаб намояд.
  2. Дар сурате ки агар фурeшанда нисбат ба теъдоди дар шартномаи хариду фурeш зикргардида ба харидор теъдоди бештарро дода бошад, харидор вазифадор аст тибқи тартиби пешбининамудаи қисми 1 моддаи 519 ҳамин Кодекс фурeшандаро огоҳ созад. Агар теъдоди мол нисбат ба теъдоди дар шартнома нишон дода шуда зиёд бошад, харидор ҳуқуқ дорад ин молро қабул кунад ва мувофиқи нархи шартнома маблағи онро пардозад.
 
Моддаи 503. Навъ (ассортимент)-и молҳо
  1. Агар тибқи шартномаи хариду фурeш додани мол бояд бо таносуби муайян вобаста ба навъ, намуна, андоза, ранг ва дигар аломатҳо (ассортимент) сурат гирад, фурeшанда вазифадор аст ба харидор молро тибқи навъе, ки байни тарафҳо мувофиқа шудааст, супорад.
  2. Агар навъ (ассортимент) дар шартномаи хариду фурeш муайян нашуда бошад ва дар шартнома тартиби муайян кардани он муқаррар нагардида бошад, вале аз моҳияти eҳдадорӣ чунин барояд, ки мол бояд ба харидор тибқи навъ (ассортимент) супурда шавад, фурeшанда ҳуқуқ дорад ба харидор, бо назардошти талаботи e, ки ҳангоми бастани шартнома ба фурeшанда маълум гардида буд, мувофиқи навъ (ассортимент) мол диҳад ё аз иxрои шартнома даст кашад.
 
Моддаи 504. Оқибатҳои вайрон кардани шартҳои вобаста ба навъ (ассортимент)-и мол
  1. Ҳангоми аз xониби фурeшанда тибқи шартномаи хариду фурeш додани мол бо навъ (ассортимент)-е, ки ба шартнома мутобиқат намекунад, харидор ҳуқуқ дорад аз қабул ва пардохти он даст кашад ва агар арзиши он пардохта шуда бошад, баргардонидани маблағи пардохташударо талаб намояд.
  2. Агар фурeшанда дар баробари моле, ки навъ (ассортимент)-и он ба шартномаи хариду фурeш мувофиқ аст, ба харидор моли хилофи шартҳои шартнома оид ба навъ (ассортимент)-ро супорад, харидор ҳуқуқ дорад мувофиқи салоҳдиди худ:
— молҳои ба шарти шартнома оид ба навъ (ассортимент) мувофиқро қабул намояд ва аз молҳои дигар даст кашад;
— аз ҳамаи молҳои додашуда даст кашад;
— иваз намудани молҳои ба шарти навъ (ассортимент)-и мол ва  молҳои ба навъ (ассортимент)-и пешбининамудаи шартнома мувофиқ набударо талаб намояд;
— тамоми молҳои додашударо қабул кунад.
  1. Ҳангоми радди қабули молҳои навъ (ассортимент)-ашон ба шартҳои шартномаи хариду фурeш номувофиқ ё пешниҳоди талаб оид ба иваз намудани молҳое, ки ба шарти навъ (ассортимент) мувофиқ намебошанд, харидор ҳамчунин ҳуқуқ дорад аз пардохти онҳо даст кашад ва агар арзиши онҳо пардохта шуда бошад, баргардонидани маблағи пардохташударо талаб намояд.
  2. Молҳое, ки ба шартҳои шартномаи хариду фурeш оид ба навъ (ассортимент) мувофиқ нестанд, агар харидор дар мeҳлати мувофиқи баъди гирифтани он ба фурeшанда дар бораи радди қабули онҳо иттилоъ надиҳад, қабулгардида ба ҳисоб меравад.
  3. Агар харидор аз молҳои навъ (ассортимент)-ашон ба шартҳои шартномаи хариду фурeш номувофиқ даст накашад, e вазифадор аст арзиши онҳоро тибқи нархи бо фурeшанда мувофиқашуда пардозад.
 
Моддаи 505. Сифати мол
  1. Фурeшанда бояд ба харидор молеро, ки сифати он ба талаботи шартномаи хариду фурeш ё одатан барои ҳамин мақсад истифодаи чунин мол мувофиқ аст, диҳад.
  2. Ҳангоми тибқи намуна ва (ё) тибқи тасвир (тавсиф) фурeхтани мол фурeшанда вазифадор аст ба харидор молеро диҳад, ки ба намуна ва (ё) тасвир (тавсиф) мувофиқ аст.
  3. Агар тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонун нисбат ба сифати моли фурeхташаванда талаботи ҳатмӣ пешниҳод гардида бошад, дар ин сурат фурeшандае, ки фаъолияти соҳибкориро анxом медиҳад, вазифадор аст ба харидор моли ба ин талабот мувофиқро супорад.
Мутобиқи созишномаи байни фурeшанда ва харидор нисбат ба моле, ки ба талаботи ҳатмии тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонун пешбинишуда xавобгe мебошад, моли дорои талаботи баландтар дода шуданаш мумкин аст.
 
Моддаи 506. Кафолати сифат
  1. Моле, ки фурeшанда eҳдадор аст ба харидор диҳад, дар лаҳзаи супоридан ба харидор, агар дар шартномаи хариду фурeш лаҳзаи дигари муайян кардани мутобиқати молҳо ба ин талабот пешбинӣ нагардида бошад, бояд ба талаботи пешбининамудаи моддаи 505 ҳамин Кодекс мутобиқ бошад.
  2. Дар сурате ки агар дар шартномаи хариду фурeш аз xониби фурeшанда додани кафолати сифати мол пешбинӣ гардида бошад, фурeшанда вазифадор аст ба харидор молеро диҳад, ки ба талаботи дар шартнома муқаррар гардида (мeҳлати кафолат) мувофиқат намояд.
  3. Кафолати сифат, агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, инчунин барои ҳамаи xузъҳои таркиби он (асбобу анxом) дода мешавад.
 
Моддаи 507. Тартиби баҳисобгирии мeҳлати кафолат
  1. Мeҳлати кафолат, агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, аз лаҳзаи ба харидор супурдани мол (моддаи 491) ба ҳисоб гирифта мешавад.
  2. Агар харидор аз имконияти истифодаи моли тибқи шартнома ба он мeҳлати кафолат муқарраршуда вобаста ба ҳолатҳои марбут ба фурeшанда маҳрум гардида бошад, мeҳлати кафолат то лаҳзаи аз xониби фурeшанда рафъ нашудани ҳолатҳои дахлдор, xараён намеёбад ба шарте, ки  фурeшанда оиди норасоиҳои мол бо тартиби муқаррар кардаи моддаи 519 ҳамин Кодекс огоҳ карда бошад.
  3. Агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, мeҳлати кафолат ба асбобу анxоми таркибӣ ба мeҳлати кафолат ба асбобу анxоми асосӣ баробар дониста шуда, ҳамзамон аз рeзи мeҳлати кафолати асбобу анxоми асосӣ xараён мегирад.
  4. Ҳангоми иваз намудани мол (асбобу анxоми таркибӣ) xараёни мeҳлати кафолат аз нав оғоз меёбад.
 
Моддаи 508. Мeҳлати коршоямии мол
Тибқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрӣ, талаботи ҳатмии намуна (стандарт)-ҳои давлатӣ ё дигар қоидаҳои ҳатмӣ метавонад мeҳлате муқарраркарда шавад, ки бо гузашти он мол барои тибқи таъинот истифода бурда шуданаш корношоям эътироф  гардад (мeҳлати коршоямӣ).
 
Моддаи 509. Ба ҳисобгирии мeҳлати коршоямии мол
Мeҳлати коршоямии мол бо давраи вақте, ки аз рeзи истеҳсоли он ба ҳисоб гирифта шуда, дар xараёни он мол барои истифода коршоям мебошад ё бо санае, ки то фаро расидани он мол барои истифода коршоям аст, муайян карда мешавад.
 
Моддаи 510. Тафтиши сифати мол
  1. Тафтиши сифати мол мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои ҳуқуқӣ, талаботҳои ҳатмии намуна (стандарт)-и давлатӣ ё шартнома анxом дода мешавад.
Дар ҳолатҳое, ки агар намуна (стандарт)-ҳои давлатӣ, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ оид ба намуна (стандартизатсия) вобаста ба тафтиши сифат талаботи ҳатмӣ пешбинӣ карда бошанд, тафтиши сифат бояд мутобиқи талаботи дар онҳо зикргардида анxом дода шавад.
  1. Агар тибқи тартиби муқаррарнамудаи қисми 1 ҳамин модда, шарти тафтиши сифат пешбинӣ нагардида бошад, дар он сурат тафтиши сифат бояд мутобиқи анъаноти муомилоти корӣ ё шартҳои дигари тафтиши одатан истифодашаванда нисбат ба моле, ки тибқи шартнома бояд супурда шавад, сурат мегирад.
  2. Агар қонунҳо, талаботи ҳатмии намуна (стандарт)-ҳои давлатӣ, дигар санадҳои меъёрӣ оид ба намуна (стандартизатсия) ё шартнома eҳдадории фурeшандаро оид ба тафтиши сифати моли ба харидор фурeхташаванда (озмоиш, ташхис, азназаргузаронӣ (муоина)) ва ғайра пешбинӣ намуда бошанд, фурeшанда бояд мутобиқи талаби харидор далелҳои анxом дода шудани тафтиши сифати молро пешниҳод намояд.
  3. Тафтиши сифати мол аз xониби фурeшанда ва харидор бояд таҳти ҳамон як шароит анxом дода шавад.
 
Моддаи 511. Оқибатҳои додани моли дорои  сифати номатлуб
  1. Агар норасоиҳои мол аз xониби фурeшанда қайду шарт нашуда бошад, харидоре, ки ба e моли сифатан номатлуб дода шудааст, ҳуқуқ дорад бо интихоби хеш аз фурeшанда талаб намояд, ки:
— ба андозаи муносиб нархи фурeшро паст кунад;
— ройгон, дар мeҳлатҳои мувофиқ норасоиҳои молро бартараф намояд;
— хароxоти вобаста ба рафъи норасоиҳои молро xуброн намояд.
  1. Дар сурати моҳиятан вайрон кардани талабот нисбат ба сифати мол (ошкор намудани норасоиҳои рафънопазир, норасоиҳое, ки бидуни хароxоти беандоза ё масрафи вақт бартараф кардани онҳо ғайриимкон аст, ё чандин маротиба ошкор гардидаст ё баъди бартараф намудан боз такрор меёбад ва дигар норасоиҳои монанд) харидор ҳуқуқ дорад тибқи салоҳдиди хеш:
— аз иxрои шартномаи хариду фурeш даст кашад ва баргардонидани маблағи барои харидории мол масрафшударо талаб намояд;
— иваз намудани молро бо моли дорои сифати матлуби ба шартнома мувофиқ талаб намояд.
  1. Дар сурати сифатан номатлуб будани қисми моле, ки ба маxмeъ (комплект)-и мол (моддаи 515) шомиланд, харидор метавонад нисбат ба чунин мол ҳуқуқҳои пешбининамудаи қисмҳои 1 ва 2 ҳамин моддаро истифода барад.
 
Моддаи 512. Норасоиҳои мол, ки барои он фурeшанда xавобгар аст
  1. Фурeшанда барои норасоиҳои мол xавобгар аст агар харидор исбот карда тавонад, ки норасоиҳои мол то ба харидор додани он ё бо сабабҳои то ин лаҳза ба миёномада фаро расидаанд.
  2. Фурeшанда нисбат ба моле, ки барои он кафолат додааст, агар исбот карда натавонад, ки норасоиҳои мол баъди ба харидор додани он дар натиxаи аз xониби харидор риоя накардани қоидаҳои истифодаи мол ё нигаҳдошт ё таъсири ашхоси сеюм ё қувваи рафънопазир ба миён омадааст, xавобгар мебошад.
 
Моддаи 513. Мeҳлати ошкор намудани норасоиҳои  моли додашуда
  1. Агар дар қонунҳо ё шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, харидор ҳуқуқ дорад вобаста ба норасоиҳои мол, ба шарте ин норасоиҳо дар мeҳлатҳои муайяннамудаи ҳамин модда ошкор карда шуда бошанд, талабот арз намояд.
  2. Агар ба мол мeҳлати кафолат ё мeҳлати коршоямӣ муқаррар нагардида бошад, аз xониби харидор талаботи вобаста ба норасоиҳо ба шарте арз карда мешавад, ки агар норасоиҳои мол дар мeҳлати мувофиқ, вале дар зарфи ду сол аз рeзи ба харидор додани мол ошкор гардидааст ва агар қонун ё шартномаи хариду фурeш мeҳлати бештареро пешбинӣ накарда бошанд. Мeҳлат барои ошкор кардани норасоиҳои моле, ки бояд интиқол дода шавад ё таҳти ирсоли почта қарор гирад, аз рeзи дар маҳалли таъинот гирифтани мол ба ҳисоб гирифта мешавад.
  3. Агар барои мол мeҳлати кафолат муқаррар гардида бошад, харидор ҳуқуқ дорад ҳангоми ошкор намудани камбудии вобаста ба норасоии мол дар xараёни мeҳлати кафолат талабот арз намояд.
Агар дар шартномаи хариду фурeш ба асбобу анxоми таркибӣ нисбат ба асбобу анxоми асосӣ мeҳлати кeтоҳтари кафолат муқаррар гардида бошад, харидор ҳуқуқ дорад ҳангоми дар xараёни мeҳлати кафолати асбобу анxоми асосӣ ошкор намудани норасоӣ вобаста ба норасоиҳои маxмeи таркибӣ талабот арз кунад.
Агар дар шартномаи хариду фурeш ба асбобу анxоми такмилӣ нисбат ба асбобу анxоми асосӣ мeҳлати бештари кафолат муқаррар гардида бошад ва норасоиҳои асбобу анxоми такмилӣ, сарфи назар аз гузашти мeҳлати кафолат ба асбобу анxоми асосӣ, дар xараёни мeҳлати кафолат ошкор  гардида бошанд, харидор ҳуқуқ дорад оид ба норасоии мол шикоят арз кунад.
  1. Нисбат ба моли барои он мeҳлати коршоямӣ муқарраргардида харидор ҳуқуқ дорад оид ба норасоии мол, агар он дар xараёни мeҳлати коршоямӣ ошкор гардида бошад, талабот арз кунад.
  2. Агар харидор норасоии молро баъди гузашти мeҳлати кафолат ё мeҳлати коршоямӣ ошкор намуда бошад ва агар исбот карда тавонад, ки норасоии мол то ба харидор додани он ё бо сабабҳои то ин лаҳза фарорасида ба миён омадаанд, фурeшанда xавобгариро ба зимма дорад.
 
 
Моддаи 514. Мукаммалии мол
  1. Фурeшанда eҳдадор аст ба харидор молеро диҳад, ки ба шартҳои шартномаи хариду фурeш оид ба мукаммалии мол мувофиқ мебошад.
  2. Ҳангоми дар шартномаи хариду фурeш муайян карда нашудани мукаммалии мол, фурeшанда вазифадор аст ба харидор молеро фурeшад, ки мукаммалии он тибқи анъанаҳои муомилоти корӣ ё талаботи дигари одатан пешниҳодшаванда муайян мегардад.
 
Моддаи 515. Маxмeъ (комплект)-и мол
  1. Агар шартномаи хариду фурeш eҳдадории фурeшандаро ба харидор дар маxмeъ (комплект) додани номгeи муайяни мол пешбинӣ карда бошад, eҳдадорӣ аз лаҳзаи ба харидор додани ҳамаи моле, ки ба маxмeъ (комплект) дохил гардидаанд, иxрошуда ба ҳисоб меравад.
  2. Агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ва аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, фурeшанда вазифадор аст ба харидор ҳамзамон ҳамаи молҳои ба маxмeъ тааллуқдоштаро супорад.
 
Моддаи 516. Оқибати додани молҳои ғайримаxмeъ  (ғайрикомплект)
  1. Дар сурати додани молҳои ғайримаxмeъ (ғайрикомплект) (моддаи 514) харидор ҳуқуқ дорад тибқи интихоби худ аз фурeшанда талаб намояд, ки:
— ё мутаносибан нархро паст кунад;
  • ё дар мeҳлатҳои мувофиқ молро мукаммал намояд.
  1. Агар фурeшанда дар мeҳлатҳои мувофиқ талаби харидорро дар мавриди мукамал намудани мол иxро накунад, харидор ҳуқуқ дорад тибқи ихтиёри худ:
— ё моли номукаммалро ба моли мукаммал иваз намояд;
  • ё аз иxрои шартномаи хариду фурeш даст кашад ва баргардонидани маблағи барои онҳо пардохташуда, инчунин xуброни зарарро талаб намояд.
  1. Оқибатҳои пешбининамудаи қисми 1 ҳамин модда, агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ва аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, инчунин дар ҳолатҳои аз xониби фурeшанда вайрон кардани eҳдадории ба харидор супурдани маxмeи мол (моддаи 515) истифода бурда мешавад.
 
Моддаи 517. Зарф ва борпеч
  1. Агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ва аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, фурeшанда eҳдадор аст ба харидор молро, ба истиснои молҳое, ки мувофиқи хосияти худ зарф ва (ё) борпечро тақозо намекунанд, дар зарф ва (ё) таҳти борпеч диҳад.
  2. Агар дар шартномаи хариду фурeш талабот нисбат ба зарф ё борпеч муайян нагардида бошад, мол бояд бо усули одатан барои чунин навъ муқарраршуда дар зарф xойгир ё борпеч карда шавад ва дар сурати набудани чунин имкон бо усуле, ки ҳангоми ҳамлу нақл ҳифзи чунин навъи молро дар шароити муқаррарии нигаҳдошт ва интиқол таъмин менамояд.
  3. Агар тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонун нисбат ба зарф ва (ё) борпеч талаботи ҳатмӣ пешбинӣ гардида бошад, дар он сурат фурeшандае, ки фаъолияти соҳибкориро анxом медиҳад, вазифадор аст ба харидор молро дар зарф ва (ё) таҳти борпече, ки ба ин талабот xавобгe мебошад, супорад.
 
Моддаи 518. Оқибатҳои бидуни зарф ва (ё) борпеч ё дар зарф ва (ё) таҳти борпеч  номатлуб додани мол
Дар ҳолатҳое ки агар молҳои дар зарф xойгиршаванда ва (ё) борпечдошта ба харидор бидуни зарф ва (ё) борпеч ё дар зарф ва ё таҳти борпечи номатлуб дода мешавад, агар аз eҳдадорӣ ё хосияти мол тартиби дигаре барнаояд, харидор ҳуқуқ дорад аз фурeшанда дар зарф xой додан ё борпеч кардани мол ё иваз намудани зарф ва (ё) борпечи номатлуби молро талаб намояд.
Дар баробари ба фурeшанда арз намудани талаби зикргардида харидор ҳуқуқ дорад нисбат ба e инчунин дигар талаботеро, ки аз додани молҳои дорои сифати номатлуб (моддаи 511) бармеоянд, арз кунад.
 
Моддаи 519. Огоҳ намудани фурeшанда дар хусуси номатлуб иxро кардани  шартномаи хариду фурeш
  1. Харидор вазифадор аст дар мeҳлатҳои муқаррар намудаи қонунҳо ё шартномаи хариду фурeш ва агар чунин мeҳлат муқаррар нагардида бошад дар мeҳлатҳои мувофиқи минбаъда, ки чунин вайрон кардани шартҳои дахлдори шартнома вобаста ба хусусият ва таъиноти мол бояд ошкор гардад, фурeшандаро дар мавриди вайрон кардани шартномаи хариду фурeш вобаста ба теъдод, навъ (ассортимент), сифат, мукаммалӣ, зарф ва (ё) борпеч огоҳ созад.
  2. Дар сурати аз xониби харидор иxро накардани eҳдадориҳои зикргардида фурeшанда, агар исбот карда тавонад, ки он боиси имконпазирии талаботи дахлдори харидор гардидааст ё барои фурeшанда боиси хароxоти номутаносибе мешавад, ки дар муқоиса бо хароxоти e ҳангоми сари вақт оид ба вайрон карда шудани шартҳои шартнома огоҳ буданаш масраф мегардид, ҳуқуқ дорад пурра ё қисман қонеъ намудани талаботи дахлдори харидорро рад намояд.
  3. Агар фурeшанда медонист ё мебоист донад, ки молҳои ба харидор додашуда ба шартҳои шартномаи хариду фурeш мувофиқ нестанд, e ҳуқуқ надорад ба иxро нашудани eҳдадориҳои барои харидор пешбининамудаи қисми 1 ҳамин модда истинод кунад.
 
Моддаи 520. Eҳдадории харидор оид ба  қабули мол
  1. Харидор eҳдадор аст моли ба e додашударо, ба истиснои ҳолатҳое, ки e ҳуқуқ дорад иваз намудани молро талаб кунад ё аз иxрои шартномаи хариду фурeш даст кашад, қабул кунад.
  2. Дар ҳолатҳое ки харидор бо вайрон кардани қонунҳо ё шартномаи хариду фурeш молро қабул намекунад ё қабули онро рад менамояд, фурeшанда ҳуқуқ дорад аз харидор қабули молро талаб кунад ё аз иxрои шартнома даст кашад.
 
Моддаи 521. Eҳдадории харидор оид ба пардохти нарх
  1. Харидор eҳдадор аст молро тибқи нархе, ки мувофиқи қоидаҳои моддаи 456 ҳамин Кодекс муайян карда мешавад, пардозад.
  2. Ҳангоми вобаста ба вазни мол муқаррар гардидани нарх, агар дар шартномаи хариду фурeш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, он тибқи вазни холис муайян карда мешавад.
  3. Агар шартномаи хариду фурeш пешбинӣ намояд, ки нархи мол бояд вобаста ба нишондиҳандаҳое, ки нархи молро қайду шарт менамоянд (арзиши асли, хароxот ва ғайра) тағйир ёбад, вале ҳамзамон тариқи аз нав арзёбӣ намудани нарх муайян нагардида бошад, нарх бо назардошти мутаносибии ин нишондиҳандаҳо дар лаҳзаи иxрои eҳдадорӣ вобаста ба додани мол муайян карда мешавад.
Қоидаҳои пешбининамудаи ҳамин қисм, агар ҳамин Кодекс, дигар санадҳои қонунӣ тартиби дигаре муқаррар накарда бошанд ё аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, истифода бурда мешаванд.
Моддаи 522. Пардохти мол
  1. Агар аз шартҳои шартнома ва қонунҳо eҳдадории дар мeҳлати муайян пардохтани арзиши мол барнаояд, харидор вазифадор аст арзиши онро баъди додани мол аз xониби фурeшанда ё додани ҳуxxатҳои ихтиёрдорӣ ба ин мол бидуни таъхир пардозад.
  2. Агар дар шартномаи хариду фурeш тамдиди пардохти арзиши моли додашуда пешбинӣ нагардида бошад, харидор вазифадор аст ба фурeшанда маблағро вобаста ба ҳаxми пурраи моли додашуда пардозад.
  3. Агар харидор сари вақт арзиши моли тибқи шартномаи хариду фурeш додашударо напардозад, фурeшанда ҳуқуқ дорад бо интихоби худ пардохти арзиши мол ва пардохти фоизҳоро вобаста ба истифодаи воситаҳои пулии ғайр (бегона) (моддаи 426) талаб намояд.
  4. Агар харидор хилофи шартномаи хариду фурeш аз қабули мол ва пардохти арзиши он даст кашад, фурeшанда ҳуқуқ дорад бо интихоби худ пардохти арзиши молро талаб кунад ё аз иxрои шартнома даст кашад.
 
Моддаи 523. Пешпардохти мол
  1. Дар ҳолатҳое ки агар дар шартномаи хариду фурeш eҳдадории харидор дар мавриди то аз xониби фурeшанда додани мол пурра ё қисман пардохтани арзиши мол (пешпардохт) пешбинӣ гардида бошад, харидор вазифадор аст дар мeҳлатҳои муқаррарнамудаи шартнома ва агар дар шартнома чунин мeҳлат муқаррар нагардида бошад, дар мeҳлатҳои тибқи моддаи 335 ҳамин Кодекс муайянгардида, пардозад.
  2. Дар сурати eҳдадориҳои пешбининамудаи шартномаи хариду фурeшро дар хусуси пешпардохти арзиши мол иxро накардани харидор қоидаҳои пешбининамудаи моддаи 353 ҳамин Кодекс татбиқ карда мешавад.
  3. Дар ҳолатҳое ки агар фурeшанда маблағи пешпардохтро гирифта, eҳдадории худро вобаста ба додани мол (моддаи 492) анxом надиҳад, харидор ҳуқуқ дорад додани молҳои арзишашон пардохташуда ё баргардонидани пешпардохти барои молҳои аз xониби фурeшанда доданашударо бо ҳисоб кардани фоиз аз рeзе, ки мебоист додани мол сурат гирад, то рeзи додани мол ба харидор ё ба e баргардонидани пешпардохт, талаб кунад.
  4. Дар шартнома eҳдадории фурeшанда оид ба пардохти фоиз ба маблағи пешпардохт аз лаҳзаи аз харидор гирифтани ин маблағ пешбинӣ шуданаш мумкин аст.
 
Моддаи 524. Пардохти молҳое, ки ба кредит  фурeхта шудааст
  1. Дар ҳолате ки тибқи шартномаи хариду фурeш пардохти мол пас аз муддати муайяни баъди додани он ба харидор (фурeши мол ба кредит) пешбинӣ шудааст, харидор бояд пардохтро дар мeҳлати дар шартнома пешбинигардида ва агар чунин мeҳлат дар шартнома пешбинӣ нагардида бошад, дар мeҳлатҳои мутобиқи моддаи 335 ҳамин Кодекс муайяншуда пардозад.
  2. Дар ҳолати аз xониби фурeшанда иxро нагардидани eҳдадории додани мол қоидаҳои пешбининамудаи моддаи 353 ҳамин Кодекс истифода бурда мешаванд.
  3. Дар сурате ки агар харидори молро гирифта eҳдадориашро вобаста ба пардохти арзиши мол иxро нанамояд, фурeшанда ҳуқуқ дорад пардохти мол ё баргардонидани молҳои пардохташударо талаб намояд.
Агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, дар ҳолатҳои дар мeҳлати муайянгардида аз xониби харидор иxро накардани eҳдадориҳо оид ба пардохти моли додашуда, аз рeзе ки мол мебоист пардохта шавад то рeзи пардохти он аз xониби харидор, ба маблағи мeҳлаташ гузаронидашуда мутобиқи моддаи 426 ҳамин Кодекс бояд фоиз супурда шавад.
  1. Дар шартнома eҳдадории харидор дар мавриди аз рeзи гирифтани мол супурдани фоизе, ки ба нархи мол мутаносиб мебошад, пешбинӣ карда шуданаш мумкин аст.
  2. Фурeши мол ба кредит тибқи нархҳои дар рeзи фурeш амалкунанда анxом дода мешавад. Тағйирёбии минбаъдаи нарх ба молҳои ба кредит фурeхташуда, агар дар қонун тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, боиси ҳисобу китоби нав намегардад.
 
Моддаи 525. Бастани шартномаи хариду фурeш бо кредит
Шартномаи бо кредит фурeхтани мол бо шарти пардохти давра ба давра, агар дар он ҳамзамон бо дигар шартҳои муҳими шартномаи хариду фурeш нархи мол, тартиб, мeҳлат ва андозаи пардохт зикр гардида бошад, басташуда эътироф мегардад.
 
Моддаи 526. Суғуртаи мол
  1. Агар дар шартномаи хариду фурeш eҳдадории фурeшанда ё харидор дар мавриди суғуртаи мол пешбинӣ гардида, вале дар айни замон шартҳои суғурта ва маблағи ҳадди ақале, ки ба он мол суғурта карда мешавад, зикр нагардида бошад, маблағи xуброни суғурта, ки шартномаи суғурта пешбинӣ намудааст, наметавонад аз арзиши мол камтар бошад.
  2. Ҳангоми аз xониби тарафи анxомдиҳандаи суғурта тибқи шартҳои шартнома анxом надодани суғурта тарафи дигар ҳуқуқ дорад молро суғурта намуда, аз тарафи масъул xуброни хароxоти вобаста ба суғуртаро талаб намояд ё аз иxрои eҳдадорӣ даст кашад.
 
Моддаи 527. Нигоҳ доштани ҳуќуќи моликиятии фурўшанда
  1. Агар дар шартномаи хариду фурўш нигоҳдории ҳуќуќи моликият ба мол ба фурўшанда то пардохти он ё фарорасии дигар ҳолатҳо пешбинї шуда бошад, харидор ҳуќуќ дорад, ки танҳо ҳамон ќисми арзиши молро, ки аз баќияи нархи ба фурўшанда пардохтшаванда зиёд аст, фурўшад, ба гарав гузорад ё ба тарзи дигар ихтиёрдорї намояд. Харидор аз лаҳзаи гирифтани мол таваккали тасодуфан нобуд шудан ё зарар дидани он, масъулият оид ба нигоҳдорї, таъмир ва дигар ҳуќуќу ўҳдадориҳои моликро ба ўҳда дорад.
Агар дар ќонун дигар ҳолат пешбинї нашуда бошад, маҳсулот, самара ва дигар даромадҳое, ки харидор дар натиҷаи истифодаи моли гирифташуда ба даст овардааст, мавзўи гарав вобаста ба таъмини иҷрои ўҳдадориҳои ў аз ҷониби харидор дар назди фурўшанда оид ба пардохти мол мебошад.
  1. Дар ҳолатҳои дар мўҳлати пешбининамудаи шартнома пардохт нагардидани моли додашуда ё фаро нарасидани ҳолатҳои дигари гузариши ҳуќуќи моликият ба харидор фурўшанда ҳуќуќ дорад аз харидор баргардонидани молро талаб намояд ё молро бо тартиби барои фурўши мавзўи гарав пешбинишуда фурўшад. Дар ин ҳолат маблаѓҳои аз фурўши мол бадастомада бо тартиби барои фурўши мавзўи гарав муќаррарнамудаи ќонун таќсим карда мешаванд.
  2. Фурўшанда нисбати харидори моли фурўхташуда кредитори таъминшуда мебошад.
  3. Харидор ҳуќуќ дорад то фурўши мол ўҳдадориҳоро оид ба пардохти арзиши мол ё ҳамон ќисме, ки иҷрои он ба таъхир гузошта шудааст, иҷро намуда, рўёндан аз ҳисоби онро ќатъ намояд. Созишномае, ки ин ҳуќуќро маҳдуд менамояд, эътибор надорад. (Ќ ҶТ аз 02.01.2019сол №1558)
  4. Хариду фурeши чакана
 
Моддаи 528. Шартномаи хариду фурeши чакана
  1. Тибқи шартномаи хариду фурeши чакана фурeшандае, ки фаъолияти соҳибкориро оид ба фурeши чаканаи мол анxом медиҳад, eҳдадор мешавад ба харидор молҳоеро диҳад, ки одатан барои истифодаи шахсӣ, манзилӣ ё дигар навъи истифода таъин гардидааст.
  2. Шартномаи хариду фурeши чакана оммавӣ (моддаи 458) мебошад.
 
Моддаи 529. Офертаи оммавии мол
  1. Пешниҳоди мол, ки тамоми шартҳои муҳими шартномаи хариду фурeши чаканаи моли дар рекламаи мол, феҳраст (каталог) зикргардидаро дар бар гирифтааст, инчунин дигар навъи тасвири мол, ки ба доираи номуайяни ашхос нигаронида шудааст, офертаи оммавӣ эътироф карда мешавад (банди 2 моддаи 469).
  2. Ба тамошо гузоштан, намоиши намунаҳои мол ё додани маълумот оид ба молҳои фурeшӣ (тасвир, феҳрастҳо, аксҳо ва ғайра) дар маҳалли фурeши мол, сарфи назар аз он, ки оё нарх ва дигар шартҳои муҳими шартномаи хариду фурeш зикр гардидааст ё на, ба истиснои ҳолатҳое ки фурeшанда барои фурeш таъин нагардидани молҳои дахлдорро дақиқ муайян кардааст, офертаи оммавӣ эътироф карда мешавад.
 
Моддаи 530. Ба харидор пешниҳод намудани  маълумот оид ба мол
  1. Фурeшанда вазифадор аст ба ихтиёри харидор оид ба моли барои фурeш пешниҳодгардида маълумоти зарурӣ ва саҳеҳро гузорад, ки ба талаботи дахлдори муқаррарнамудаи қонун, дигар санадҳои ҳуқуқӣ ё одатан дар савдои чакана пешниҳодшавандаи вобаста ба мeҳтаво ва усули пешниҳоди он мувофиқ мебошад.
  2. Харидор ҳуқуқ дорад то бастани шартнома молро аз назар гузаронад ва агар ин вобаста ба хосияти мол истисно нагардида бошад ва хилофи қоидаҳои дар савдои чакана қабулгардида набошад, дар ҳозирии e анxом додани санxиши хосияти мол ё намоиши истифодаи молро талаб кунад.
  3. Агар ба харидор имконияти бетаъхир, дар маҳалли фурeш ба даст овардани маълумот оид ба мол, ки дар қисмҳои 1 ва 2 ҳамин модда зикр гардидааст, фароҳам оварда нашуда бошад, e ҳуқуқ дорад аз фурeшанда xуброни зарари вобаста ба саркашии беасос аз бастани шартномаи хариду фурeши чакана (қисми 4 моддаи 477) ба e расонидашударо талаб намояд ва агар шартнома баста шуда бошад, дар мeҳлати мувофиқ аз иxрои шартнома даст кашад, баргардонидани маблағи барои мол пардохташуда ва xуброни дигар зарарро талаб намояд.
 
Моддаи 531. Фурeши мол бо истифодаи автоматҳо
  1. Дар ҳолатҳое ки фурeши мол бо истифодаи автоматҳо сурат мегирад, соҳиби автомат eҳдадор аст ба харидорон бо усули дар автомат xойгир намудани иттилоот оид ба фурeшандаи мол ё бо усули дигар номи фурeшанда (номи фирмавӣ), маҳалли xойгиршавии он, низоми кор, инчунин оид ба амале, ки харидорон барои гирифтани мол ҳатман анxом диҳанд, маълумот пешкаш намояд.
  2. Шартномаи хариду фурeши чакана бо истифодаи автоматҳо аз лаҳзаи аз xониби харидор анxом додани амале, ки барои харидани мол зарур мебошад, басташуда ҳисобида мешавад.
  3. Агар ба харидор моли арзишаш пардохташуда дода нашавад, фурeшанда вазифадор аст фавран ба харидор дастрас шудани молро таъмин намояд ё маблағи пардохтаи eро баргардонад. Дар сурати иxро накардани ин eҳдадорӣ харидор ҳуқуқ дорад аз фурeшанда xуброни зарари расонидашударо талаб намояд.
 
Моддаи 532. Шартномаи бо шарти ба харидор  расонидани мол
  1. Дар ҳолатҳое ки шартномаи хариду фурeши чакана бо шарти ба харидор расонидани мол баста шудааст, фурeшанда вазифадор аст, ки дар мeҳлатҳои муқаррарнамудаи шартнома молро ба маҳалли зикрнамудаи харидор ва агар маҳалли супурдани молро харидор зикр накарда бошад, ба маҳалли истиқомати шаҳрванд ё маҳалли xойгиршавии шахси ҳуқуқӣ, ки харидор мебошад, расонад.
  2. Шартномаи хариду фурeши чакана, агар қонунҳо ё шартнома тартиби дигареро пешбинӣ накарда бошанд ё аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, аз лаҳзаи ба харидор ва дар сурати набудани e ба ҳар шахси пешниҳодкардаи квитансия ё дигар санади тасдиқкунандаи бастани шартнома ё ба расмият даровардани супурдани мол аз xониби фурeшанда иxрогардида ҳисобида мешавад.
 
Моддаи 533. Шартнома бо шарти аз xониби харидор барои мeҳлати муайян гирифтани мол
  1. Тарафҳо метавонанд бо шарти аз xониби харидор барои мeҳлати муайян гирифтани мол, ки дар xараёни он ин мол ба дигар харидор фурeхта намешавад, шартномаи хариду фурeши чакана банданд.
  2. Агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, ҳозир нашудани харидор ё дар мeҳлати муқаррарнамудаи шартнома барои гирифтани мол анxом надодани дигар амали заруриро фурeшанда метавонад ҳамчун аз xониби харидор рад намудани иxрои шартнома арзёбӣ намояд.
  3. Хароxоти иловагии фурeшанда вобаста ба таъмини додани мол ба харидор дар мeҳлати муайяннамудаи шартнома, агар дар қонун ё шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, ба арзиши мол зам карда мешавад.
 
Моддаи 534. Фурeши мол тибқи намунаҳо
  1. Тарафҳо метавонанд оид ба фурeши мол тибқи намуна (тасвир, феҳраст ва ғайра) шартномаи хариду фурeши чаканаро ба имзо расонанд.
  2. Агар дар қонун ё шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, чунин шартнома аз лаҳзаи расидани бор ба маҳалли дар шартнома зикргардида ва агар маҳалли додани мол дар шартнома зикр нагардида бошад, аз лаҳзаи расонидани бор ба xои истиқомати шаҳрванд ё маҳалли xойгиршавии шахси ҳуқуқӣ иxрогардида ҳисобида мешавад.
  3. Харидор, бо шарти ба фурeшанда xуброн намудани хароxоти мувофиқе, ки бо анxом додани амали дахлдор оид ба иxрои шартнома сарф намудааст, метавонад то додани мол аз иxрои шартномаи хариду фурeши чакана даст кашад.
 
Моддаи 535. Арзиш ва пардохти мол
  1. Харидор, агар дар қонунҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ва аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, eҳдадор аст пардохти молро мувофиқи нархе, ки фурeшанда ҳангоми бастани шартномаи хариду фурeши чакана эълон намудааст, пардозад.
  2. Дар ҳолате ки шартномаи хариду фурeши чакана пешпардохти молро (моддаи 523) пешбинӣ намудааст, агар дар шартномаи байни тарафҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, аз xониби харидор дар мeҳлати муқаррарнамудаи шартнома напардохтани арзиши мол ҳамчун аз xониби харидор рад намудани шартнома эътироф карда мешавад.
  3. Нисбат ба шартномаҳои хариду фурeши чакана бо кредит, аз Ҷумла бо шарти аз xониби харидор давра ба давра пардохтани арзиши мол, қоидаҳои пешбининамудаи моддаи 525 ҳамин Кодекс бояд татбиқ карда нашаванд.
 
Моддаи 536. Иваз кардани моли дорои сифатан  матлуб
  1. Харидор ҳуқуқ дорад дар xараёни чордаҳ рeз аз лаҳзаи ба e додани моли ғайриозуқаворӣ, агар фурeшанда мeҳлати бештареро эълон накарда бошад, моли харидаашро дар маҳалли харид ё xойҳои дигаре, ки фурeшанда эълон кардааст, ба моли якхелаи дорои андозаи дигар, навъ, ҳаxм, тарз, ранг, такмил (комплектатсия)-и дигар ва ғайра иваз кунад ва дар сурати фарқияти нарх бо фурeшанда ҳисоббаробаркунии заруриро анxом диҳад.
Агар фурeшанда барои иваз моли заруриро надошта бошад, харидор ҳуқуқ дорад моли харидаашро баргардонад ва маблағи пардохтаашро пас гирад.
Талаби харидор дар мавриди иваз ё баргардонидани маблағ, агар мол истифода нашуда бошад, хосияти истеъмоли худро гум накарда бошад, дорои далелҳое бошад, ки аз ҳамин фурeшанда харида шудааст, бояд аз xониби фурeшанда қонеъ гардонида шавад.
  1. Номгeи молҳое, ки тибқи асосҳои дар ҳамин модда зикргардида иваз ё баргардонида намешаванд, мувофиқи тартиби муайяннамудаи қонунҳо муқаррар карда мешавад.
 
Моддаи 537. Ҳуқуқи харидор дар ҳолатҳои ба e фурeхтани моли сифатан номатлуб
  1. Харидоре, ки ба e моли сифатан номатлуб фурeхта шудааст ва агар норасоиҳои он бо фурeшанда қайду шарт нагардида бошанд, ҳуқуқ дорад бо интихоби худ талаб кунад:
— моли сифатан номатлубро бо моли хушсифат иваз намояд;
— бидуни таъхир, ройгон норасоиҳоро бартараф созад;
— xуброни хароxоти вобаста ба бартараф намудани норасоиҳоро пардозад;
— мутаносибан нархи харидро паст кунад.
Харидор ҳуқуқ дорад дар сурати моҳиятан вайрон кардани талаботи сифат нисбат ба моли аз нигоҳи техникӣ мураккаб ва гаронарзиш (қисми 2 моддаи 511) иваз кардани онро талаб намояд.
  1. Дар сурати ошкор намудани норасоиҳои моле, ки хосияти он имконият намедиҳад ин норасоиҳо рафъ карда шаванд (молҳои озуқаворӣ, маҳсулоти химиявии маишӣ ва ғайра) харидор ҳуқуқ дорад бо интихоби худ бо моли хушсифат иваз намудани чунин мол ё мутаносибан паст кардани нархи фурeшро талаб намояд.
  2. Бар замми арзу талаботи дар қисмҳои 1 ва 2 ҳамин модда зикргардида харидор ҳуқуқ дорад моли сифатан номатлубро ба фурeшанда баргардонда, инчунин додани маблағи пардохташуда ва xуброни дигар зарарро талаб кунад.
Ҳангоми баргардонидани маблағи харидор, ки барои мол пардохта шуда буд, фурeшанда ҳуқуқ надорад аз он маблағеро, ки дар натиxаи пурра ё қисман истифода шудани мол, аз даст додани сифати молӣ ва ғайра боиси паст гардидани нархи он гаштааст, нигоҳ дорад.
 
Моддаи 538. Xуброни фарқи нарх ҳангоми ивази мол, паст кардани нархи харид ва баргардонидани моли сифатан номатлуб
  1. Ҳангоми ивази моли бесифат ба моли мувофиқи шартномаи хариду фурeши чакана сифатан матлуб фурeшанда ҳуқуқ надорад xуброни фарқияти нархи моли дар шартнома муқарраршуда ва нархи моли ҳангоми ивази мол ё ҳангоми баровардани қарори суд дар хусуси иваз намудани мол мавxудбударо талаб кунад.
  2. Ҳангоми ивази моли бесифат ба моли шабеҳ, вале моли аз xиҳати андоза, шакл ва навъ ва ғайра фарқкунанда фарқи байни арзиши моли ивазшаванда дар лаҳзаи ивази мол ва нархи моли бар ивази моли бесифат додашаванда бояд пардохта шавад.
Агар талаби харидор аз xониби фурeшанда қонеъ нагардида бошад, ин нархҳо  вобаста ба нархҳои аз лаҳзаи қабул намудани қарори суд оид ба ивази мол муайян карда мешаванд.
  1. Ҳангоми пешниҳоди талабот оид ба мутаносибан паст кардани нархи хариди мол нархи мол дар лаҳзаи пешниҳоди талаб оид ба паст кардани арзиш ва агар талаби харидор ихтиёран қонеъ нашуда бошад, аз лаҳзаи аз xониби суд баровардани қарор оид ба мутаносибан кам кардани нархи мол ба ҳисоб гирифта мешавад.
  2. Ҳангоми ба фурeшанда баргардонидани моли бесифат харидор ҳуқуқ дорад пардохтани фарқияти байни нархи моли дар шартномаи хариду фурeши чакана пешбинигардида ва нархи моли дахлдор дар лаҳзаи ихтиёран қонеъ кардани талаботи e мавxудбударо ва агар талабот қонеъ гардонида нашуда бошад, дар лаҳзаи баровардани қарори суд мавxудбударо талаб намояд.
 
Моддаи 539. Масъулияти фурeшанда ва дар шакли асл (натура) иxро намудани eҳдадорӣ
Дар сурати аз xониби фурeшанда иxро накардани eҳдадории шартномаи хариду фурeши чакана xуброни зарар ва пардохти ноустуворона фурeшандаро аз eҳдадории дар шакли асл (натура) иxро намудани он озод намекунад.
 
Моддаи 540. Xуброни зарари маънавӣ
Зарари маънавие, ки ба истеъмолкунанда дар натиxаи аз xониби фурeшанда вайрон кардани ҳуқуқҳои e расонида шудааст, ҳангоми мавxуд будани гуноҳ аз xониби шахсе, ки зарар расондааст, xуброн карда мешавад. Андозаи xуброни зарари расонидашуда, агар дар санадҳои қонунгузорӣ тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, аз xониби суд муқаррар карда мешавад.
 
  1. Шартномаи маҳсулотсупорӣ
 
Моддаи 541. Шартномаи маҳсулотсупорӣ
Мутобиқи шартномаи маҳсулотсупорӣ фурeшанда (маҳсулотсупор) eҳдадор мешавад, ки дар мeҳлати қайду шартшуда ё мeҳлатҳои истеҳсол ё мeҳлатҳои аз xониби e харидани мол барои харидор xиҳати истифода дар фаъолияти соҳибкорӣ ё мақсадҳои дигар, молро ба харидор расонад.
 
Моддаи 542. Мeҳлати амали шартномаи маҳсулотсупорӣ
  1. Шартномаи маҳсулотсупорӣ ба мeҳлати як сол, ба мeҳлати бештар аз як сол (шартномаи дарозмуддат) ё ба мeҳлати дигари дар созишномаи тарафҳо пешбинигардида баста шуданаш мумкин аст.
Агар дар шартнома мeҳлати он муайян нагардида бошад, шартнома ба мeҳлати як сол басташуда эътироф карда мешавад.
  1. Агар дар шартномаи дарозмуддат теъдоди моли супоридашаванда ё дигар шартҳои шартнома барои як сол ё ба мeҳлати камтар аз он муайян гардида бошад, дар шартнома бояд тартиби аз xониби тарафҳо ба мувофиқа расонидани ин шартҳо барои мeҳлатҳои минбаъда то қатъ гардидани мeҳлати амали шартнома муайян карда шаванд. Ҳангоми дар шартнома мавxуд набудани чунин тартиб шартнома ба мeҳлати як сол ё ба мeҳлате, ки шартҳои шартнома ба мувофиқа расонида шудаанд, басташуда эътироф карда мешавад.
  2. Ҳангоми аз xониби яке аз тарафҳои шартномаи дарозмуддат рад кардан ё саркашӣ аз мувофиқаи теъдоди маҳсулоти супурдашаванда ё шартҳои дигари шартнома барои давраи минбаъда, ки тибқи тартиби муайяннамудаи шартнома муқаррар гардидааст, тарафи дигар ҳуқуқ дорад бо талаботи муайян намудани шартҳои маҳсулотсупорӣ барои давраҳои дахлдор ё бекор кардани шартнома ба суд муроxиат намояд.
 
Моддаи 543. Бастани шартномаи  маҳсулотсупорӣ
  1. Ҳангоми пешниҳоди як тараф дар хусуси бастани шартномаи маҳсулотсупорӣ, ки дар шакли лоиҳаи шартнома ба тарафи дигар фиристода шудааст ва тарафи дигар минбаъд розӣ аст тибқи шартҳои дигар шартномаро имзо кунад, дар мeҳлати на дертар аз 30 рeзи баъди гирифтани лоиҳа протоколи ихтилофи назар таҳия намуда, онро бо шартномаи ба имзо расонидашуда бармегардонад. Тарафе, ки протоколи ихтилофи назарро гирифтааст, вазифадор аст дар мeҳлати 30 рeз xиҳати ба мувофиқа расонидани он (дар сурати имконпазир якxоя бо тарафи дигар) тадбирҳо андешад.
  2. Агар дар мeҳлати муайянкарда тарафи лоиҳаи шартномаро гирифта чораҳои оиди бастани шартнома наандешида бошад, шартнома баста нашуда ба ҳисоб меравад.
 
Моддаи 544. Давраҳои маҳсулотсупорӣ
  1. Агар тарафҳо дар давоми мeҳлати xараёни амали шартномаи молсупорӣ бо қисматҳои алоҳида супоридани маҳсулотро пешбинӣ карда бошанд, мeҳлати расонидани қисматҳои алоҳида (давраи маҳсулотсупорӣ) дар он муайян нашуда бошад, дар он сурат мол бояд ҳар моҳ бо қисматҳои баробар расонида шаванд, зеро аз қонунҳо ё анъанаҳои муомилоти корӣ ё моҳияти eҳдадорӣ тартиби дигаре барнамеояд.
  2. Ҳамзамон бо муайян кардани давраи маҳсулотсупорӣ дар шартнома инчунин xадвали маҳсулотсупорӣ (ҳар даҳрeза, шабонарeзӣ, соат ба соат ва ғайра) муқаррар карда шуданаш мумкин аст.
  3. Маҳсулотсупории пеш аз мeҳлат танҳо бо розигии харидор анxом дода шуданаш мумкин аст.
Моли пеш аз мeҳлат супоридашуда ва аз xониби харидор қабулгардида ба ҳисоби теъдоди моле, ки бояд дар давраи минбаъда расонида шавад, ба ҳисоб гирифта мешавад.
 
Моддаи 545. Ҳалли ихтилофи назар ҳангоми бастани шартномаи маҳсулотсупорӣ
  1. Дар сурати ҳангоми бастани шартномаи маҳсулотсупорӣ оид ба шартҳои алоҳида байни тарафҳо ба миён омадани ихтилофи назар тарафе, ки бастани шартномаро пешниҳод намуда, оид ба мувофиқаи шартҳо пешниҳоди тарафи дигарро гирифтааст, бояд дар мeҳлати сӣ рeз аз рeзи гирифтани ин пешниҳод, агар дар қонун мeҳлати дигаре муқаррар нагардида бошад ё бо тарафҳо мувофиқа нагардида бошад, дар хусуси ба мувофиқа расонидани шартҳои дахлдори шартнома тадбирҳо андешад ё ба таври хаттӣ тарафи дигарро оид ба радди бастани шартнома огоҳ созад.
  2. Тарафе, ки оид ба шартҳои дахлдори шартнома пешниҳодот гирифта, вале барои мувофиқаи шартҳои шартномаи маҳсулотсупорӣ тадбирҳо наандешидааст ва тарафи дигарро дар мавриди радди бастани шартнома дар мeҳлати пешбининамудаи қисми 1 ҳамин модда огоҳ накардааст, бояд зарари вобаста ба радди ин шартҳои шартнома расонидашударо xуброн намояд.
 
Моддаи 546. Тартиби маҳсулотсупорӣ
  1. Маҳсулотсупорӣ аз xониби маҳсулотсупор тибқи шартнома ба харидор ё шахси дар шартнома ба сифати харидор зикргардида бо усули бор карда фиристодан (додан)-и мол анxом дода мешавад.
  2. Дар ҳолатҳое ки агар дар шартнома ҳуқуқи харидор дар бобати ба маҳсулотсупор додани супориш оид ба фиристодани бор ба молгиранда (таъиноти борфиристӣ)-гон пешбинӣ гардида бошад, фиристодан (додан)-и мол аз xониби маҳсулотсупор ба молгирандагони дар таъиноти борфиристӣ зикргардида анxом дода мешавад.
Мeҳтавои таъиноти борфиристӣ ва мeҳлатҳои аз xониби харидор ба маҳсулотсупор фиристодани он тибқи шартнома муайян карда мешавад. Агар мeҳлати фиристодани таъиноти борфиристӣ дар шартнома муайян нагардида бошад, он бояд ба маҳсулотсупор дар мeҳлати на камтар аз сӣ рeзи то фаро расидани давраи маҳсулотсупорӣ ирсол гардад.
  1. Аз xониби харидор дар мeҳлати муайяншуда пешниҳод накардани таъиноти борфиристӣ, агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, ба маҳсулотсупор ҳуқуқ медиҳад, ки аз иxрои шартнома даст кашад.
 
Моддаи 547. Молрасонӣ
  1. Маҳсулотсупорӣ аз xониби маҳсулотсупор бо усули борфиристӣ (ҳамлу нақл) тавассути нақлиёте, ки дар шартнома пешбинӣ шудааст ва тибқи шартҳои муайяннамудаи он анxом дода мешавад.
Агар дар шартнома тавассути кадом навъи нақлиёт ва тибқи кадом шарт интиқол додани мол муайян нагардида бошад, ҳуқуқи интихоби навъи нақлиёт ё муайян кардани шарти ҳамлу нақл ба маҳсулотсупор мегузарад, зеро аз қонунҳо, анъанаҳои муомилоти корӣ ё моҳияти eҳдадорӣ тартиби дигаре барнамеояд.
  1. Тибқи шартномаи маҳсулотсупорӣ аз xониби харидор (боргиранда) дар маҳалли xойгиршавии маҳсулотсупор гирифтани мол (интихоби мол) пешбинӣ шуданаш мумкин аст.
Агар мeҳлати интихоби мол дар шартнома пешбинӣ нагардида бошад, интихоби мол аз xониби харидор (молгиранда) бояд дар мeҳлатҳои мувофиқ, пас аз гирифтани огоҳиномаи маҳсулотсупор дар мавриди таҳияи мол анxом дода мешавад.
 
Моддаи 548. Пурра намудани камбудии  маҳсулотсупорӣ
  1. Молрасоне, ки дар давраи муайяни маҳсулотсупорӣ ба пурра нарасонидани мол роҳ додааст, eҳдадор аст ки теъдоди камбудии молро барои давра  (давраҳо)-и минбаъда, дар доираи мeҳлати  амали шартнома, нисбати шартномаҳои дарозмуддат бошад дар доираи ҳамон соле ба пурра нарасонидани мол роҳ додасст, агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, пурра намояд.
  2. Дар ҳолатҳое ки маҳсулотсупор ҳамзамон ба якчанд молгирандагони дар шартнома ё дар таъиноти борфиристии харидор зикргардида мол мефиристад, моле, ки ба як молгиранда зиёда аз теъдоди дар шартнома ё таъиноти борфиристӣ пешбинигардида фиристода шудааст, барои пeшонидани камбудии маҳсулотсупорӣ ба дигар молгиранда ба ҳисоб гирифта намешавад ва агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, бояд аз xониби маҳсулотсупор пурра карда шавад.
  3. Агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, харидор ҳуқуқ дорад, ки молрасонро огоҳ намуда, аз қабули моле, ки мeҳлати расонидани он гузаштааст, даст кашад. Харидор вазифадор аст молеро, ки то аз xониби маҳсулотсупор гирифтани огоҳинома расидааст, қабул намояд ва арзиши онҳоро пардозад.
 
Моддаи 549. Навъ (ассортимент)-и мол ҳангоми пурра намудани камбудии маҳсулотсупорӣ
  1. Навъ (ассортимент)-и моле, ки камбудии молрасонии онҳо бояд барқарор гардад, тибқи созишномаи тарафҳо муайян карда мешавад. Ҳангоми мавxуд набудани чунин созишнома маҳсулотсупор вазифадор аст камбудии теъдоди молро тибқи навъ (ассортимент)-и барои ҳамон давра муайяншуда, ки дар он давра ба камбуди маҳсулотсупорӣ роҳ дода шуда буд, пурра намояд.
  2. Нисбат ба теъдоди пешбининамудаи шартнома расонидани теъдоди зиёди як номгeи мол барои пeшонидани камбуди дигар номгeи мол, ки ба ҳамон як навъ (ассортимент) дохил мешаванд, ба ҳисоб гирифта намешавад ва ба истиснои ҳолатҳое ки чунин маҳсулотсупорӣ бо розигии хаттии пешакии харидор анxом дода шудааст, бояд пурра карда шавад.
 
Моддаи 550. Қабули мол аз xониби харидор
  1. Харидор (молгиранда) бояд барои таъмини қабули моли тибқи шартнома расида тамоми амалиётҳои заруриро анxом диҳад.
  2. Моле, ки харидор (молгиранда) гирифтааст, бояд аз xониби e дар мeҳлатҳои муқаррарнамудаи қонунҳо, шартнома ё анъанаҳои муомилоти корӣ аз назар гузаронида шавад.
Харидор (молгиранда) вазифадор аст дар ҳамин мeҳлат теъдод ва сифати молҳои қабулшударо тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунҳо, шартнома ё анъанаҳои муомилоти корӣ санxида, дар мавриди номутобиқатиҳои ошкоргардида ва норасоиҳои мол бетаъхир дар шакли хаттӣ молрасонро огоҳ намояд.
  1. Дар сурати аз ташкилоти нақлиётӣ гирифтани молҳои расонидашуда харидор (молгиранда) вазифадор аст мутобиқати молро бо маълумоти дар ҳуxxатҳои нақлиётӣ ва ҳамроҳикунанда зикргардида тафтиш намуда, инчунин бо риояи қоидаҳои пешбининамудаи қонунҳое, ки фаъолияти нақлиётро танзим менамоянд , ин молҳоро аз ташкилоти нақлиётӣ қабул кунад.
 
Моддаи 551. Нигаҳдошти масъулиятноки моле, ки  харидор қабул накардааст
  1. Ҳангоме ки харидор (молгиранда) мутобиқи қонунҳо, дигар санадҳои меъёрӣ ё шартномаи маҳсулотсупорӣ аз моли фиристодаи маҳсулотсупор даст мекашад, e вазифадор аст ҳифзи ин мол (нигаҳдошти масъулиятнок)-ро таъмин намуда, фавран молрасонро огоҳ созад.
  2. Маҳсулотсупор вазифадор аст моли таҳти нигаҳдошти масъулиятнок гирифтаи харидор (молгиранда)-ро интиқол диҳад ё онро дар мeҳлати мувофиқ ихтиёрдорӣ намояд.
Агар маҳсулотсупор дар ҳамин мeҳлат молро ихтиёрдорӣ накунад, харидор ҳуқуқ дорад онро фурeшад ё ба маҳсулотсупор баргардонад.
  1. Хароxоти зарурии харидор вобаста ба қабули моли таҳти нигаҳдошти масъулиятнок, фурeш ё баргардонидани он ба маҳсулотсупор бояд аз xониби маҳсулотсупор xуброн карда шавад.
Дар айни замон маблағи аз фурeши мол гирифташуда, бо нигаҳ доштани маблағи  ба харидор  тааллуқдошта, ба маҳсулотсупор гузаронида мешавад.
 
Моддаи 552. Интихоби мол
  1. Агар дар шартнома дар маҳалли xойгиршавии маҳсулотсупор ба харидор (молгиранда) додани мол (интихоби мол) пешбинӣ гардида бошад, харидор (молгиранда) бояд моли ба e додашавандаро аз назар гузаронад. Ҳангоми ошкор намудани номутобиқатии мол ба шартнома e ҳуқуқ дорад аз қабули он даст кашад.
  2. Интихоб карда нагирифтани мол аз xониби харидор (молгиранда) дар мeҳлати муқаррарнамудаи шартнома ва агар мeҳлат муайян нагардида бошад, дар мeҳлатҳои мувофиқи баъди гирифтани огоҳиномаи маҳсулотсупор дар хусуси тайёр будани мол ба маҳсулотсупор ҳуқуқ медиҳад, ки аз иxрои шартнома даст кашад ё аз харидор пардохти арзиши молро талаб кунад.
 
Моддаи 553. Ҳисобу китоб барои моли расонидашаванда
  1. Харидор пардохти моли расонидашавандаро бо риояи тартиб ва шакли ҳисобу китобе, ки дар шартнома пешбинӣ гардидааст, анxом медиҳад.
  2. Агар дар шартнома қисм ба қисм расонидани бор пешбинӣ гардида бошад, ки ба маxмeъ (комплект) дохил мешавад, аз xониби харидор пардохтани он баъди гирифтани охирин қисмати он мол (интихоби мол)-е, ки ба маxмeъ (комплект) дохил мегардад, анxом дода мешавад, зеро дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардидааст.
  3. Агар дар шартнома пешбинӣ гардида бошад, ки пардохт аз xониби молгиранда (пардозанда) анxом дода мешавад ва охирин бидуни асос аз пардохт даст кашад ё дар мeҳлати муқарраршуда пардохтро анxом надиҳад, маҳсулотсупор ҳуқуқ дорад аз харидор пардохти моли расонидашударо талаб кунад.
 
Моддаи 554. Зарф ва борпеч
Зарф ва борпеч, тибқи тартиб ва мeҳлатҳои муқаррарнамудаи қонунҳо ё дигар санадҳои ҳуқуқӣ ё шартнома ба маҳсулотсупоранда баргардонда мешавад.
 
Моддаи 555. Оқибатҳои расонидани молҳои  сифатан номатлуб
  1. Харидор (молгиранда)-е, ки барояш моли сифатан номатлуб фиристода шудааст, ҳуқуқ дорад ба молсупор талаботи пешбининамудаи моддаи 511 ҳамин Кодексро, ба истиснои ҳолатҳое ки агар молсупор огоҳиномаи харидорро оид ба норасоиҳои молҳои расонидашуда гирифта, бидуни таъхир молҳои сифатан номатлубро ба молҳои хушсифат иваз карда бошад пешниҳод намояд.
  2. Харидор (молгиранда)-е, ки молҳои ба e расонидашударо чакана ба фурeш мерасонад, агар дар шартномаи маҳсулотсупорӣ тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, ҳуқуқ дорад дар мeҳлатҳои мувофиқ иваз кардани моли сифатан номатлуберо, ки истеъмолкунанда баргардонидааст, талаб намояд.
 
Моддаи 556. Оқибатҳои фиристодани молҳои  номукаммал
  1. Харидор (молгиранда)-е, ки ба e хилофи шартҳои шартномаи маҳсулотсупорӣ, талаботи қонунҳо, санадҳои дигари меъёрӣ, талаботи маъмулии барои мукаммалии мол пешниҳодшаванда мол расонида шудааст, ҳуқуқ дорад ба маҳсулотсупор ба истиснои ҳолатҳое, ки агар маҳсулотсупор огоҳиномаи харидорро оид ба номукаммалии мол гирифта, фавран онро мукаммал месозад ё онро ба моли мукаммал иваз намуда, талаботи пешбининамудаи моддаи 516 ҳамин Кодексро пешниҳод кунад.
  2. Харидор (молгиранда)-е, ки молҳои ба e расонидашударо чакана ба фурeш мерасонад, агар дар шартномаи маҳсулотсупорӣ тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, ҳуқуқ дорад дар мeҳлатҳои мувофиқ иваз кардани моли номукаммалро, ки истеъмолкунанда баргардонидааст, талаб намояд.
 
Моддаи 557. Ҳуқуқи харидор дар ҳолати камбудии маҳсулотсупорӣ, иxро накардани талабот дар  бораи  рафъи  норасоии мол ё дар хусуси мукаммал сохтани мол
Агар маҳсулотсупор теъдоди дар шартнома пешбинишудаи молро нарасонида бошад ё талаби харидорро дар мавриди иваз кардани моли бесифат ё дар мавриди мукаммал сохтани мол дар мeҳлатҳои муайян иxро накунад, харидор  (молгиранда) ҳуқуқ дорад аз пардохти арзиши моли сифатан номатлуб ва номукаммал даст кашад ва агар арзиши онҳо пардохта шуда бошад, то замони рафъи норасоӣ ва ё такмил ё иваз кардани он баргардонидани маблағи пардохтшударо талаб кунад.
 
Моддаи  558. Ноустуворона барои кам  супоридани  маҳсулот
Ноустуворонае, ки қонун ё шартнома барои кам супурдани мол ё гузаронидани мeҳлати маҳсулотсупорӣ муқаррар намудааст, агар тартиби дигари ситонидани ноустуворона тибқи қонун ё шартнома муқаррар нагардида бошад, аз маҳсулотсупор то иxрои воқеии eҳдадорӣ, дар доираи мeҳлати амали шартнома (моддаи 548) ситонида мешавад.
 
Моддаи 559. Адо кардани eҳдадориҳои шабеҳ (якхела) оид ба якчанд шартномаҳои маҳсулотсупорӣ
  1. Дар ҳолатҳое ки ба харидор расонидани борҳои якхела аз xониби маҳсулотсупор ҳамзамон вобаста ба якчанд шартномаи маҳсулотсупорӣ анxом дода мешавад ва теъдоди моли расонидашаванда барои адои eҳдадории маҳсулотсупор оид ба ҳамаи шартномаҳо нокифоя мебошад, молҳои расонидашуда бояд ба ҳисоби иxрои шартномае, ки маҳсулотсупор ҳангоми маҳсулотсупорӣ зикр намудааст, ба ҳисоб гирифта мешавад.
  2. Агар харидор ба маҳсулотсупор маблағи молҳои якхелаи оид ба якчанд шартномаи маҳсулотсупорӣ гирифтаашро пардохта бошад ва маблағи супурдашуда барои адоиeҳдадории харидор вобаста ба ҳама шартномаҳо нокифоя бошад, маблағи пардохташуда бояд ба ҳисоби иxрои шартномае, ки харидор ҳангоми пардохти мол ё бидуни таъхир пас аз пардохти мол зикр намудааст, ба ҳисоб гирифта мешавад.
  3. Агар маҳсулотсупор ё харидор аз ҳуқуқҳои ба онҳо мутаносибан фароҳамовардаи қисмҳои 1 ва 2 ҳамин модда истифода набурда бошад, иxрои eҳдадорӣ ба ҳисоби пeшонидани он eҳдадории шартномае ба ҳисоб гирифта мешавад, ки мeҳлати иxрои он зудтар фаро расидааст.
Агар мeҳлати иxрои eҳдадорӣ оид ба якчанд шартнома ҳамзамон фаро расида бошад, иxрои пешниҳодгардида мутаносибан барои адои eҳдадорӣ вобаста ба ҳамаи шартномаҳо ба ҳисоб гирифта мешавад.
 
Моддаи 560. Радди якxонибаи иxрои  шартномаи маҳсулотсупорӣ
  1. Радди якxонибаи иxрои  шартномаи маҳсулотсупорӣ (пурра ё қисман) ё якxониба тағйир додани он дар сурати аз xониби як тараф моҳиятан вайрон кардани шартнома (сарсатри 2 қисми 2 моддаи 482) роҳ дода мешавад.
  2. Вайрон кардани шартнома аз xониби маҳсулотсупор дар ҳолатҳои зайл моҳиятан арзёбӣ мегардад:
— расонидани моли сифатан номатлуб бо норасоиҳое, ки наметавонад дар мeҳлатҳои барои харидор муносиб рафъ гардад;
  • якчанд маротиба вайрон кардани мeҳлати боррасонӣ.
  1. Вайрон кардани шартнома аз xониби харидор дар ҳолатҳои зайл моҳиятан арзёбӣ мегардад:
— якчанд маротиба вайрон кардани мeҳлати пардохт;
— якчанд маротиба  интихоб карда нагирифтани мол.
  1. Дар созишномаи тарафҳо асосҳои дигари якxониба рад кардани иxрои шартномаи маҳсулотсупорӣ ё якxониба тағйир додани он пешбинӣ шуданаш мумкин аст.
  2. Шартномаи маҳсулотсупорӣ аз лаҳзаи аз xониби як тараф гирифтани огоҳиномаи тарафи дигар дар хусуси якxониба рад кардани иxрои шартнома, агар мeҳлати дигари бекор кардан ё тағйир додани шартнома дар огоҳинома пешбинӣ нагардида бошад ё дар созишномаи тарафҳо муайян нашуда бошад, мутаносибан тағйирёфта ё бекоркардашуда ба ҳисоб меравад.
 
Моддаи 561. Баҳисобгирии зарар ҳангоми бекор кардани шартнома
  1. Агар дар мeҳлатҳои мувофиқи баъди бекор кардани шартнома дар натиxаи аз xониби маҳсулотсупоранда вайрон кардани eҳдадориҳо харидор аз шахси дигар бо нархи нисбатан баландтар, вале бо нархи муносиб бар ивази моли дар шартнома пешбинишуда мол ба даст оварда бошад, харидор метавонад ба фурeшанда дар мавриди xуброни зарар дар шакли фарқи байни нархи дар шартнома муқарраргардида ва нархе, ки дар аҳди анxомдодашуда мавxуд аст, талабот пешниҳод кунад.
  2. Агар дар мeҳлати муносиби баъди бекор кардани шартнома дар натиxаи аз xониби харидор вайрон кардани eҳдадориҳо маҳсулотсупоранда молро ба шахси дигар ба нархи нисбатан арзонтар нисбат ба оне, ки дар шартнома пешниҳод шудааст, вале бо нархи муносиб фурeхта бошад, фурeшанда метавонад ба харидор дар мавриди xуброни зарар дар шакли фарқи байни нархи дар шартнома муқарраргардида ва нархе, ки дар аҳди анxомдодашуда мавxуд аст, талабот пешниҳод кунад.
  3. Қонеъгардонии талаботе, ки қисмҳои 1 ва 2 ҳамин модда пешбинӣ намудаанд, тараферо, ки eҳдадориро иxро накардааст ё номатлуб иxро кардааст аз xуброни дигар зараре, ки дар асоси моддаи 15 ҳамин Кодекс ба тарафи дигар расонида шудааст, озод намекунад.
 
  1. Маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлат
Моддаи 562. Асосҳои маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлат
  1. Маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлат дар асоси фармоиши давлатӣ оид ба маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxи давлат, инчунин шартномаҳои дар асоси он басташудаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ анxом дода мешавад. Эҳтиёxоти давлат талаботест, ки бо тартиби муқаррар кардаи қонун муайян гардида, аз ҳисоби маблағи буxет таъмин карда мешавад.
  2. Нисбат ба маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ, агар дар ҳамин Кодекс қоидаҳои дигаре пешбинӣ нашуда бошанд, қоидаҳо дар мавриди маҳсулотсупорӣ (моддаҳои 541 — 561) татбиқ мегарданд.
Нисбат ба маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ дар қисмате, ки ҳамин зербоб танзим нанамудааст, қонунҳои маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ истифода бурда мешаванд.
 
Моддаи 563. Эҳтиёxоти давлатӣ оид ба бастани шартномаи маҳсулотсупорӣ 
  1. Агар дар фармоиши давлатӣ пешбинӣ шуда бошад, ки маҳсулотсупорӣ аз xониби маҳсулотсупор (иxрокунанда) ба харидоре сурат мегирад, ки фармоишгари давлатӣ тибқи шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ муқаррар намудааст, фармоишгари давлатӣ дар мeҳлати на дертар аз сӣ рeз аз рeзи имзои фармоиши давлатӣ ба маҳсулотсупор (иxрокунанда) ва харидор дар мавриди ба маҳсулотсупор (иxрокунанда) вобаста кардани харидор огоҳинома ирсол медорад.
Огоҳинома дар мавриди ба маҳсулотсупор (иxрокунанда) вобаста кардани харидор, ки аз xониби фармоишгари давлатӣ тибқи фармоиши давлатӣ дода шудааст, барои бастани шартномаи давлатии маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ асос ҳисоб меёбад.
  1. Маҳсулотсупор (иxрокунанда) вазифадор аст лоиҳаи шартномаи маҳсулотсупори барои эҳтиёxоти давлатӣ ба харидоре, ки дар огоҳинома оид ба вобаста кардани e зикр гардидааст, дар мeҳлати на дертар аз сӣ рeз аз рeзи гирифтани огоҳинома аз фармоишгари давлатӣ, агар тартиби дигари таҳияи лоиҳаи шартнома  дар фармоиши давлатӣ пешбинӣ нашуда бошад ё лоиҳаи шартнома аз xониби харидор пешниҳод нагардида бошад,  ирсол дорад.
  2. Тарафе, ки лоиҳаи шартномаи маҳсулотсупориро барои эҳтиёxоти давлатӣ гирифтааст, онро имзо намуда, як нусхаашро дар мeҳлати на дертар аз сӣ рeз ба тарафи дигар мефиристад ва дар сурати мавxуд будани ихтилофоти назар оид ба шартҳои фармоиши давлатӣ дар ҳамин мeҳлат протоколи ихтилофи назар тартиб дода, онро якxоя бо шартномаи давлатии имзошуда ба тарафи дигар ирсол медорад.
  3. Тарафе, ки лоиҳаи имзошудаи шартномаи маҳсулотсупориро барои эҳтиёxоти давлатӣ бо протоколи ихтилофи назар гирифтааст, бояд дар муддати сӣ рeз онро баррасӣ намуда, xиҳати мувофиқа бо тарафи дигар тадбирҳо андешад ва тарафи дигарро дар бораи қабули шартнома дар таҳрири он ё дар мавриди  радди  протоколи ихтилофи назар  огоҳ созад. Ихтилофоти назари ҳаллу фасл нагардида дар муддати сӣ рeз метавонад аз xониби тарафи дигар ба баррасии суд пешниҳод карда шавад.
  4. Агар маҳсулотсупор (иxрокунанда) аз бастани шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ саркашӣ намояд, харидор ҳуқуқ дорад ба суд бо талаботи доир ба маxбур кардани маҳсулотсупор (иxрокунанда) барои бастани шартнома дар асоси шартҳои лоиҳаи шартномаи таҳиянамудаи харидор муроxиат намояд.
 
Моддаи 564. Радди харидор аз бастани шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ
  1. Харидор ҳуқуқ дорад аз молҳое, ки дар огоҳинома оид ба вобаста шудан зикр гардидаанд ва аз бастани шартнома дар мавриди таҳвили онҳо пурра ё қисман даст кашад.
Дар ин ҳолат маҳсулотсупор (иxрокунанда) бояд бетаъхир фармоишгари давлатиро огоҳ сохта, ҳуқуқ дорад аз e дар бораи ба дигар харидор вобаста намудан огоҳинома талаб намояд.
  1. Фармоишгари давлатӣ дар мeҳлати на дертар аз сӣ рeз аз рeзи гирифтани огоҳиномаи маҳсулотсупор (иxрокунанда) ё дар мавриди ба e вобаста намудани дигар харидор огоҳинома медиҳад ё ба маҳсулотсупор (иxрокунанда) таъиноти борфиристиро бо зикри молгиранда ирсол медорад ё дар мавриди қабул ва пардохти мол розигии худро иттилоъ медиҳад.
  2. Ҳангоми аз xониби фармоишгари давлатӣ иxро накардани eҳдадориҳои пешбининамудаи қисми 2 ҳамин модда маҳсулотсупор (иxрокунанда) ҳуқуқ дорад аз фармоишгари давлатӣ қабул ва пардохти молро талаб кунад ё тибқи салоҳдиди худ молро фурeхта, хароxоти муносиби вобаста ба фурeши онро аз ҳисоби фармоишгари давлатӣ xуброн намояд.
 
Моддаи 565. Иxрои фармоиши давлатӣ
  1. Дар ҳолатҳое ки тибқи шартҳои фармоиши давлатӣ маҳсулотсупорӣ бевосита ба фармоишгари давлатӣ ё бо супориши e (таъиноти борфиристӣ) ба шахси дигар (молгиранда) анxом дода мешавад, муносибати тарафҳо дар мавриди иxрои фармоиши давлатӣ тибқи қоидаҳои пешбининамудаи моддаҳои 541 — 561 ҳамин Кодекс танзим мегардад.
  2. Дар ҳолатҳое ки маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ аз xониби молгирандаи дар таъиноти борфиристӣ зикргардида анxом дода мешавад, агар дар фармоиши давлатӣ тартиби дигари ҳисобу китоб пешбинӣ нагардида бошад, пардохти мол аз xониби фармоишгари давлатӣ сурат мегирад.
 
Моддаи 566. Пардохти мол тибқи шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ
Ҳангоми ба харидорон тибқи шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ таҳвил додани мол  пардохти он аз xониби харидорон мувофиқи нархе, ки дар асоси фармоиши давлатӣ муайян мегардад, агар дар фармоиши давлатӣ тартиби дигари муайян кардани нарх ё ҳисобу китоб пешбинӣ нагардида бошад, анxом дода мешавад.
Ҳангоми аз xониби харидорон пардохтани мол тибқи шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ фармоишгари давлатӣ кафолатдиҳандаи харидор оид ба ҳамин eҳдадорӣ эътироф карда мешавад ( моддаҳои 390 — 396).
 
Моддаи 567. Xуброни зараре, ки вобаста ба иxро ё бекор кардани фармоиши давлатӣ расонида шудааст
  1. Агар дар қонунҳои маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, зарари ба маҳсулотсупор (иxрокунанда) вобаста ба иxрои фармоиши давлатӣ расонидашуда бояд аз xониби фармоишгари давлатӣ дар мeҳлати на дертар аз сӣ рeз аз рeзи тибқи фармоиши давлатӣ супурдани мол xуброн карда шавад.
  2. Дар сурате ки зарари ба маҳсулотсупор (иxрокунанда) вобаста ба иxрои фармоиши давлатӣ расонидашуда xуброн карда нашавад, маҳсулотсупор (иxрокунанда) ҳуқуқ дорад аз иxрои фармоиши давлатӣ даст кашад ва xуброни зарари вобаста ба бекор кардани фармоиши давлатӣ расонидашударо талаб намояд.
  3. Ҳангоми тибқи асосҳои дар қисми 2 ҳамин модда зикргардида бекор кардани фармоиши давлатӣ маҳсулотсупор ҳуқуқ дорад аз иxрои шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ даст кашад.
 
Моддаи 568. Радди  фармоишгари давлатӣ  аз моле, ки тибқи фармоиши давлатӣ расонида шудааст
Дар ҳолатҳои пешбининамудаи қонун фармоишгари давлатӣ ҳуқуқ дорад аз молҳое, ки расонидани онҳо тибқи фармоиши давлатӣ пешбинӣ шудааст, бо шарти ба маҳсулотсупор xуброн намудани зарари бо чунин раддия расонидашуда пурра ё қисман даст кашад.
Агар дасткашии фармоишгари давлатӣ аз молҳое, ки расонидани онҳо тибқи фармоиши давлатӣ пешбинӣ гардидааст, боиси бекор кардан ё тағйир додани шартномаи маҳсулотсупорӣ барои эҳтиёxоти давлатӣ гардида бошад, зарари бо чунин бекор кардан ё тағйир додани шартнома ба харидор расонидашуда аз xониби фармоишгари давлатӣ xуброн карда мешавад.
 
  1. Таъмини барқ
 
Моддаи 569. Шартномаи таъмини барқ
  1. Тибқи шартномаи таъмини барқ ташкилоти таъминкунандаи барқ eҳдадор мешавад, аз тариқи хати барқи васлшуда нерeи барқ диҳад ва мизоx (абонент) бошад eҳдадор мегардад, ки арзиши барқи истифодашударо пардозад, инчунин низоми истифодаи онро, ки дар шартнома пешбинӣ шудааст, риоя намояд, таъмини бехатарии истифодаи шабакаҳои барқи таҳти ихтиёраш қарордошта, инчунин дастгоҳ ва таxҳизоти истифода менамудаашро вобаста ба истифодаи барқ дар ҳолати коршоямӣ нигоҳ дорад.
  2. Нисбат ба муносибатҳои шартномаи таъмини барқ, ки ҳамин Кодекс танзим нанамудааст, қонунҳо ва дигар санадҳои ҳуқуқӣ оид ба таъмини барқ, инчунин қоидаҳои ҳатмии мутобиқи он қабулгардида истифода бурда мешаванд.
 
Моддаи 570. Бастани шартнома
  1. Шартномаи таъмини барқ бо мизоx (абонент) ҳангоми дар e мавxуд будани таxҳизоти барқие, ки ба талаботи муқаррар гардида xавоб медиҳад ва дар шабакаҳои ташкилоти таъмини барқ тибқи тартиби муқаррарнамуда сабт шудаанд, инчунин мавxуд будани таxҳизот ва дастгоҳҳои дахлдори баҳисобгирии истифодаи барқ баста мешаванд.
Шартнома ба мeҳлати номуайян баста шуда ба ҳисоб меравад ва мумкин аст тибқи асосҳои дар моддаи 577 ҳамин Кодекс нишон дода шуда тағйир ё бекор карда шавад.
  1. Дар ҳолатҳое ки ба сифати мизоx (абонент) тибқи шартномаи таъмини барқ шаҳрванде баромад мекунад, ки нерeи барқро барои истифодаи маишӣ ба кор мебарад, шартнома аз лаҳзаи воқеии тибқи тартиби муқарраршуда васл намудани мизоx (абонент) ба шабакаи васлгардида басташуда эътироф мегардад.
 
Моддаи 571.  Меъёри қувваи барқ
  1. Ташкилоти таъминкунандаи барқ вазифадор аст, ба мизоx (абонент) аз тариқи шабакаи васлгардида ба ҳамон миқдоре, ки дар шартнома пешбинӣ гардидааст, бо риояи низоми додани он, ки аз xониби тарафҳо мувофиқа шудааст, барқ диҳад. Меъёри барқи додашуда аз xониби ташкилоти таъмини барқ ва барқи қабулнамудаи мизоx (абонент) тибқи нишондоди дастгоҳи баҳисобгирии барқ ва дар сурати мавxуд набудани он тибқи ҳисобу китоб муайян карда мешавад.
  2. Дар шартнома ҳуқуқи мизоx (абонент) дар мавриди тағйир додани миқдори барқи дар шартнома муайяншуда бо шарти xуброни хароxоти ташкилоти таъмини барқ, ки вобаста ба интиқоли барқ тибқи миқдори дар шартнома пешбинишуда масраф намудааст, пешбинӣ гардиданаш мумкин аст.
  3. Дар ҳолатҳои ба сифати мизоx (абонент) тибқи шартномаи таъмини барқ баромад кардани шаҳрванде, ки қувваи барқро барои истеъмоли маишӣ истифода мебарад, e ҳуқуқ дорад қувваи барқро ба миқдори барояш зарурӣ истифода барад. Миқдори барқе, ки аз xониби ташкилоти таъмини барқ дода шудааст ва мизоx (абонент) қабул кардааст, тибқи нишондоди дастгоҳи баҳисобгирӣ муайян карда мешавад.
 
Моддаи 572. Оқибатҳои вайрон кардани шартҳои шартнома оид ба миқдори барқ
Агар ташкилоти таъмини барқ тавассути шабакаи васлгардида нисбат ба он, ки дар шартнома пешбинӣ шудааст, ба мизоx (абонент) камтар барқ дода бошад, агар дар қонунҳо ё шартномаҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ва ё аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, қоидаҳои пешбининамудаи моддаи 502 ҳамин Кодекс истифода бурда мешаванд.
 
Моддаи 573. Сифати барқ
  1. Сифати барқе, ки ташкилоти таъмини барқ таъмин менамояд, бояд ба талаботи муқаррарнамудаи намуна (стандарт)-ҳои давлатӣ ва дигар санадҳои меъёрӣ оид ба намуна (стандартизатсия) ё сифати пешбининамудаи шартнома мутобиқат намояд.
  2. Дар ҳолати аз xониби ташкилоти таъмини барқ вайрон кардани талаботе, ки ба сифати барқ пешниҳод мегардад, агар дар қонунҳо ё шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ё аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд, қоидаҳои пешбининамудаи моддаи 511 ҳамин Кодекс истифода бурда мешавад.
 
Моддаи 574. Eҳдадории мизоx (абонент) оид ба таъмин ва истифодаи шабакаҳо,  асбоб, таxҳизот
  1. Мизоx (абонент) вазифадор аст ҳолати дахлдори техникӣ ва бехатарии шабакаҳои барқи истифодашаванда, асбобу анxом ва таxҳизотро таъмин намояд, низоми муқарраршудаи истифодаи барқро риоя карда, инчунин ба ташкилоти таъмини барқ дар бораи садамаҳо, сeхтор, норасогиҳои асбобу анxоми баҳисобгирии барқ ва дигар вайронкориҳое, ки ҳангоми истифодаи барқ рух додаанд, фавран иттилоъ диҳад.
  2. Дар ҳолатҳое ки оид ба шартномаи таъмини барқ ба ҳайси мизоx (абонент) шаҳрванде баромад карда барқро барои эҳтиёxоти маишӣ истифода мебарад, агар дар қонунҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, eҳдадории таъмини ҳолати муносиби техникӣ ва бехатарии шабакаҳои барқ, инчунин асбоби баҳисобгирии истифодаи барқ ба зиммаи ташкилоти таъмини барқ гузошта мешавад.
  3. Талабот нисбат ба ҳолати техникӣ ва истифодаи шабакаҳои барқ, асбоб ва таxҳизот, инчунин тартиби татбиқи назорати риояи он тибқи қонунҳо муайян карда мешавад.
 
Моддаи 575. Пардохти барқ
Агар дар қонунҳо, санадҳои дигари меъёрӣ ё созишномаи тарафҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, пардохти барқ барои миқдори воқеии барқи истифоданамудаи мизоx (абонент), ки мутобиқи моддаи 571 ҳамин Кодекс муайян карда мешавад,  сурат мегирад
 
Моддаи 576.  Аз xониби мизоx (абонент) ба дигар шахс додани барқ
  1. Мизоx (абонент) метавонад барқеро, ки e аз ташкилоти таъмини барқ гирифтааст, тавассути шабакаи пайваста танҳо бо розигии ташкилоти таъмини барқ ба шахси дигар мизоx (абонент)-и фаръӣ интиқол диҳад.
  2. Нисбат ба шартнома дар мавриди аз xониби мизоx (абонент) ба мизоx (абонент)-и фаръӣ интиқол додани барқ, агар дар қонунҳо ё шартнома тартиби дигар пешбинӣ нагардида бошад, қоидаҳои ҳамин зербоб истифода бурда мешаванд.
  3. Ҳангоми интиқоли барқ ба мизоx (абонент)-и фаръӣ, агар дар қонунҳо тартиби дигаре муқаррар нагардида бошад, дар назди ташкилоти таъмини барқ мизоx (абонент) масъул мебошад.
 
Моддаи 577. Тағйир додан ва бекор кардани  шартномаи таъмини барқ
  1. Дар ҳолатҳое ки ба ҳайси мизоx (абонент) оид ба шартномаи таъмини барқ шаҳрванде баромад мекунад, ки барқро барои эҳтиёxоти маишӣ истифода мебарад, он ҳуқуқ дорад бо шарти огоҳ намудани ташкилоти таъмини барқ ва пурра пардохтани арзиши барқи истифодашуда якxониба шартномаро бекор кунад.
Дар ҳолатҳое ки ба ҳайси мизоx (абонент) оид ба шартномаи таъмини барқ шахси ҳуқуқӣ баромад мекунад, ташкилоти таъмини барқ ҳуқуқ дорад тибқи тартиби якxониба дар асосҳои пешбининамудаи моддаи 560 ҳамин Кодекс ба истиснои ҳолатҳое, ки қонунҳо ё дигар санадҳои ҳуқуқӣ муқаррар намудаанд, аз иxрои шартнома даст кашад.
  1. Танаффус дар интиқоли барқ, қатъ ё маҳдуд кардани интиқоли барқ тибқи созишномаи тарафҳо, ба истиснои ҳолатҳои тасдиқнамудаи мақомоти назорати давлатии энергетикӣ, ки вазъи ғайриқаноатбахши таxҳизоти мизоx (абонент) дорои таҳдиди садама мебошад ё ба ҳаёт ва амнияти шаҳрвандон хатар ба миён меоварад, иxозат дода мешавад. Дар мавриди танаффуси интиқоли барқ, қатъ ё маҳдуд кардани интиқоли он ташкилоти таъмини барқ бояд мизоx (абонент)-ро огоҳ созад.
  2. Танаффус дар интиқоли барқ, қатъ ё маҳдуд сохтани интиқоли он бидуни мувофиқаи мизоx (абонент) ва бидуни огоҳонии дахлдор танҳо дар ҳолатҳои зарурати андешидани тадбирҳои таъхирнопазир xиҳати пешгирӣ ё рафъи садама дар системаи ташкилоти таъмини барқ бо шарти фавран огоҳ намудани мизоx (абонент) иxозат дода мешавад.
 
Моддаи 578. Масъулият оид ба шартномаи  таъмини барқ
  1. Дар ҳолати иxро накардан ё иxрои номатлуби eҳдадориҳои вобаста ба шартномаи таъмини барқ ташкилоти таъмини барқ ва мизоx (абонент) eҳдадоранд зарари воқеии (қисми 2 моддаи 15) ба ин васила расонидашударо xуброн намоянд.
  2. Агар танаффус дар интиқоли барқ дар натиxаи аз xониби ташкилоти таъмини барқ танзим намудани низоми истифодаи барқ ҳангоми нокифоя будани иқтидор ва нерeи барқ бошад, ки дар асоси қонунҳо анxом дода шудааст, ташкилоти таъмини барқ танҳо дар сурати мавxуд будани гуноҳи он вобаста ба иxро накардан ё иxрои номатлуби eҳдадориҳои шартнома масъулият дорад.
 
Моддаи 579. Истифодаи қоидаҳои шартномаи таъмини барқ нисбат ба муносибатҳои дигари оид ба таъминот тавассути шабакаи васлгардида
  1. Нисбат ба муносибатҳои оид ба таъмини қувваи гармӣ тавассути шабакаи пайваста, агар дар қонунҳо тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, қоидаҳои ҳамин зербоб истифода бурда мешаванд.
  2. Нисбат ба муносибатҳо оид ба таъмини газ, нафт ва маҳсулоти нафтӣ ва дигар молҳо тавассути шабакаи пайваста қоидаҳои ҳамин зербоб истифода бурда мешаванд, агар дар қонунҳо ё шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад ё аз моҳияти eҳдадорӣ барнаояд.
 
  1. Фурeши амволи ғайриманқул
 
Моддаи 580.  Шартномаи  фурeши  амволи ғайриманқул
  1. Тибқи шартномаи хариду фурeши амволи ғайриманқул (шартномаи фурeши амволи ғайриманқул) фурeшанда eҳдадор мешавад, ки ба моликии харидор бино, иншоот, хона ё дигар амволи ғайриманқулро (моддаи 142) диҳад.
  2. Қоидаҳои пешбининамудаи ҳамин зербоб вобаста ба фурeши корхонаҳо истифода бурда мешаванд, зеро дар қоидаҳои шартномаи фурeши корхонаҳо (моддаҳои 589 — 596) тартиби дигаре пешбинӣ нагардидааст.
 
Моддаи 581. Шакли шартномаи фурeши амволи ғайриманқул
Шартномаи фурeши амволи ғайриманқул дар шакли хаттӣ бо роҳи тартиб додани як ҳуxxате, ки тарафҳо имзо намудаанд, баста (қисми 2 моддаи 466) мешавад.
Риоя накардани шакли шартномаи фурeши амволи ғайриманқул боиси беэътибор шудани он мегардад.
 
Моддаи 582. Бақайдгирии давлатии гузаштани ҳуқуқи моликӣ ба амволи ғайриманқул
  1. Ба харидор тибқи шартномаи фурeши амволи ғайриманқул гузаштани ҳуқуқи моликият ба амволи ғайриманқул бояд ба қайди давлатӣ гирифта шавад.
  2. Иxрои шартномаи фурeши амволи ғайриманқул аз xониби тарафҳо то лаҳзаи ба қайди давлатӣ гирифтани гузаштани ҳуқуқи моликият барои тағйир додани муносибати онҳо бо ашхоси сеюм асос буда наметавонад.
  3. Дар ҳолате ки агар яке аз тарафҳо аз бақайдгирии давлатии гузаштани ҳуқуқи моликият ба амволи ғайриманқул саркашӣ намояд, суд ҳуқуқ дорад бо талаби тарафи дигар дар мавриди бақайдгирии давлатии гузаштани ҳуқуқи моликият қарор барорад. Тарафе, ки аз бақайдгирии давлатии гузаштани ҳуқуқи моликият беасос саркашӣ намудааст, бояд ба тарафи дигар зарари дар натиxаи ба таъхир андохтани бақайдгирӣ расонидашударо xуброн намояд.
 
Моддаи 583. Ҳуқуқи истифодаи қитъаи замин ҳангоми фурeши бино, иншоот ё дигар  амволи ғайриманқули  дар он xойгиршуда
  1. Мувофиқи шартномаи фурeши бино, иншоот ё дигар амволи ғайриманқул ба харидор ҳамзамон бо додани ҳуқуқи моликият ба чунин амволи ғайриманқул инчунин ҳуқуқи истифодаи он қисмати қитъаи замине, ки дар он ин амволи ғайриманқул xойгир аст ва барои истифодаи он зарур мебошад, дода мешавад.
  2. Дар ҳолатҳое ки агар фурeшанда истифодабарандаи қитъаи замине бошад, ки дар он амволи ғайриманқули ба фурeш баровардашуда xойгир аст, ба харидор ҳуқуқи истифода ё ҳуқуқи иxора ё дигар ҳуқуқи пешбининамудаи шартномаи фурeши амволи ғайриманқул ё дигар ҳуқуқ ба қисми дахлдори қитъаи замин дода мешавад.
  3. Фурeши амволи ғайриманқуле, ки дар қитъаи замини ба фурeшанда дар асоси ҳуқуқи истифода қарор надошта xойгир шудааст, агар ин хилофи шартҳои истифодаи чунин қитъаҳои замин, ки қонунҳо ё шартнома муқаррар намудаанд, набошад, бидуни розигии истифодабарандаи ин қитъаи замин иxозат дода мешавад.
Ҳангоми фурeши чунин амволи ғайриманқул харидор ҳуқуқи истифодаи қисми дахлдори қитъаи заминро тибқи ҳамон шарте, ки фурeшандаи амволи ғайриманқул доро мебошад, ба даст меорад.
 
Моддаи 584. Муайян намудани мавзeи шартномаи фурeши амволи ғайриманқул
Дар шартномаи фурeши амволи ғайриманқул бояд маълумоте зикр ёбад, ки имконият диҳад ба таври дақиқ амволи ғайриманқули ба харидор тибқи шартнома додашаванда муайян гардад, аз Ҷумла маълумоте ки тарзи xойгиршавии амволи ғайриманқулро дар қитъаи замини дахлдор ё дар таркиби дигар амволи ғайриманқул муқаррар менамояд.
Ҳангоми дар шартнома мавxуд набудани чунин маълумотҳо шартҳо оид ба  амволи ғайриманқуле, ки бояд дода шавад, аз тарафи xонибҳо ба мувофиқа расонидашуда ҳисобида намешавад ва шартномаи дахлдор басташуда эътироф намегардад.
 
Моддаи 585. Нарх дар шартномаи фурeши  амволи ғайриманқул
Шартномаи фурeши амволи ғайриманқул бояд нархи ин амволро пешбинӣ намояд.
Ҳангоми дар шартнома мавxуд набудани нархи амволи ғайриманқуле, ки аз xониби тарафҳо дар шакли хаттӣ мувофиқа шудааст, шартномаи фурeши он  басташуда ҳисоб намеёбад. Дар айни замон қоидаҳои муайян намудани нархе, ки қисми 3 моддаи 456 ҳамин Кодекс пешбинӣ намудааст, татбиқ намегардад.
 
Моддаи 586.  Додани амволи ғайриманқул
  1. Додани амволи ғайриманқул аз xониби фурeшанда ва қабули он аз xониби харидор тибқи ҳуxxати доду гирифт бо имзои тарафҳо ё дигар ҳуxxати доду гирифт сурат мегирад.
Агар дар қонунҳо ё шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, eҳдадории фурeшанда оид ба додани амволи ғайриманқул ба харидор баъди супурдани ин амвол ба харидор ва аз xониби тарафҳо имзо намудани ҳуxxати дахлдор оид ба додани амвол иxрогардида ба ҳисоб меравад.
Аз имзои ҳуxxати додани амволи ғайриманқул тибқи шартҳои пешбининамудаи шартнома саркашӣ кардани яке аз тарафҳо мутаносибан ҳамчун аз xониби фурeшанда рад кардани иxрои eҳдадории додани амвол ва аз xониби харидор eҳдадории қабули амвол ҳисобида мешавад.
  1. Аз xониби харидор қабул намудани амволи ғайриманқуле, ки ба шартҳои шартномаи фурeши амволи ғайриманқул мувофиқ намебошанд, аз Ҷумла дар ҳолатҳое ки чунин номутобиқатӣ дар ҳуxxати додани амвол қайду шарт гардидааст, барои фурeшандаро аз масъулияти иxрои номатлуби шартнома озод кардан асос буда наметавонад.
 
Моддаи 587. Оқибатҳои додани амволи ғайриманқули сифатан номатлуб
Дар сурати аз xониби фурeшанда ба харидор додани амволи ғайриманқуле, ки ба шартҳои шартномаи фурeши амволи ғайриманқул вобаста ба шакли он мутобиқат намекунад, ба истиснои муқаррарот оид ба ҳуқуқи харидор дар мавриди талаб кардани ивази моли сифатан номатлуб ба моле, ки ба шартнома мувофиқат мекунад, қоидаҳои моддаи 511 ҳамин Кодекс истифода бурда мешаванд.
 
Моддаи 588. Хусусиятҳои фурeши биноҳои истиқоматӣ
  1. Шарти муҳими шартномаи фурeши бинои истиқоматӣ, хона, қисми бинои истиқоматӣ ё хонае, ки дар онҳо ашхосе зиндагӣ мекунанд, ки мутобиқи қонун ҳуқуқи истифодаи ин биноро баъди аз xониби харидор гирифтани он нигоҳ медоранд, номнависи ин ашхос бо зикри ҳуқуқҳои онҳо барои истифодаи бинои истиқоматии бафурeшрасанда нишон дода мешавад.
  2. Шартномаи фурeши бинои истиқоматӣ, хона, қисми хонаи истиқоматӣ бояд ба қайди давлатӣ гирифта шавад ва аз лаҳзаи чунин бақайдгирӣ басташуда ба ҳисоб меравад.
 
  1. Фурeши корхона
 
Моддаи 589. Шартномаи фурeши корхона
  1. Тибқи шартномаи фурeши корхона фурeшанда eҳдадор мешавад корхонаро пурра ҳамчун маxмeи амвол (моддаи 144) ба моликияти харидор диҳад, ба истиснои ҳуқуқ ва eҳдадориҳое, ки фурeшанда ҳақ надорад ба дигар ашхос супорад.
  2. Ҳуқуқ ва eҳдадориҳо нисбат ба кормандони корхона тибқи тартиби пешбининамудаи қонунҳо оид ба меҳнат барои гузаштани чунин ҳуқуқ ва eҳдадориҳо дар ҳолати аз нав таъсисдиҳии шахси ҳуқуқӣ аз фурeшанда ба харидори корхона мегузарад.
  3. Ҳуқуқи истифодаи номи фирмавӣ, нишонаҳои мол, нишонаи хизматрасонӣ ва дигар воситаҳои инфиродисозии фурeшанда ва маҳсулоти он, иxрои кор ва хизматрасонӣ, агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, ба харидор мегузарад.
  4. Ҳуқуқи фурeшанда, ки дар натиxаи иxозати махсус (литсензия) барои машғул шудан ба фаъолияти дахлдор гирифта шудааст, агар дар қонунҳо тартиби дигаре  пешбинӣ нагардида бошад, ба харидори корхона дода намешавад. Ба таркиби eҳдадориҳое, ки тибқи шартнома ба корхона дода мешаванд ва иxрои онҳо ҳангоми дар он мавxуд набудани чунин иxозати махсус (литсензия) аз xониби харидор имконнопазир аст, фурeшандаро аз eҳдадориҳои дахлдор дар назди кредиторон озод намекунад.
 
Моддаи 590.  Шакл ва бақайдгирии давлатии шартномаи фурeши корхона
  1. Шартномаи фурeши корхона дар шакли хаттӣ бо роҳи таҳияи як ҳуxxате, ки тарафҳо имзо намудаанд (қисми 2 моддаи 466), бо замимаи ҳатмии ҳуxxате, ки дар қисми 2 моддаи 594 ҳамин Кодекс зикр гардидаанд, баста мешавад.
  2. Риоя накардани шакли шартномаи фурeши корхона боиси беэътибор донистани он мегардад.
  3. Шартномаи фурeши корхона бояд ба қайди давлатӣ гирифта шуда, аз лаҳзаи чунин бақайдгирӣ басташуда ба ҳисоб меравад.
 
Моддаи 591. Муқаррар намудани таркиб ва баҳодиҳии арзиши корхонае, ки бояд фурeхта шавад
  1. Таркиб ва баҳодиҳии арзиши корхонае, ки бояд фурeхта шавад, дар асоси ҳисобраси (инвентаризатсия)-и пурраи корхона, ки тибқи қоидаҳои муқарраршудаи чунин ҳисобрасӣ (инвентаризатсия) гузаронида мешавад, муайян мегардад.
  2. То ба имзо расонидани шартномаи фурeши корхона бояд аз xониби тарафҳо акти ҳисобрасӣ (инвентаризатсия), баланси муҳосибавӣ, хулосаи аудитори мустақим оид ба таркиб ва арзиши корхона, ҳамчунин номгeи ҳамаи қарз (eҳдадори)-ҳои шомили таркиби корхона бо зикри кредиторон, хусусият, андоза ва мeҳлати талаботи онҳо таҳия ва мавриди баррасӣ қарор дода шавад.
Амвол, ҳуқуқ ва eҳдадориҳое, ки дар ҳуxxати зикршуда сабт гардидаанд, агар аз моддаи 582 ҳамин Кодекс тартиби дигаре барнаояд ва дар шартнома муқаррар нашуда бошад, бояд аз xониби фурeшанда ба харидор супурда шавад.
 
Моддаи 592. Ҳуқуқи кредитор ҳангоми фурeши  корхона
  1. Кредиторҳо оид ба eҳдадориҳое, ки ба таркиби корхонаи фурeхташаванда дохиланд, бояд аз xониби фурeшанда дар шакли хаттӣ оид ба фурeши корхона то лаҳзаи додани он ба харидор огоҳ карда шаванд.
  2. Кредиторе, ки дар шакли хаттӣ фурeшандаро дар хусуси розигии худ оид ба гузаронидани қарз огоҳ накардааст, ҳуқуқ дорад дар тeли се моҳ аз рeзи гирифтани огоҳинома дар хусуси фурeхтани корхона ё қатъ ё иxрои пеш аз мeҳлати eҳдадорӣ ва аз xониби фурeшанда xуброн кардани зарарро талаб кунад ё шартномаи фурeши корхонаро пурра ё дар қисми дахлдори он беэътибор эътироф намояд.
  3. Кредиторе, ки дар мавриди фурeши корхона тибқи тартиби пешбининамудаи қисми 1 ҳамин модда огоҳ карда нашудааст, ҳуқуқ дорад дар бораи қонеъ гардонидани талаботи пешбининамудаи қисми 2 ҳамин модда дар xараёни як сол аз рeзе, ки e дар мавриди аз xониби фурeшанда ба харидор додани корхона фаҳмидааст ва ё мебоист фаҳмад, метавонад даъво пешниҳод намояд.
  4. Баъди ба харидор додани корхона фурeшанда ва харидор вобаста ба қарзҳои ба таркиби корхона гузаронидашуда, ки ба харидор бидуни розигии кредитор гузаронида шудааст, масъулияти муштарак доранд.
 
Моддаи 593. Додани корхона
Аз xониби фурeшанда ба харидор додани корхона тибқи ҳуxxати доду гирифт, ки дар он маълумот оид ба таркиби корхона ва огоҳ намудани кредиторон дар хусуси фурeши корхона, инчунин маълумот дар бораи норасоиҳои ошкоргардидаи амволи додашуда сабт карда мешаванд ва номгeи амволе, ки иxрои вазифаи додани онҳо аз сабаби гум шуданашон имконнопазир аст,  сурат мегирад.
Омодасозии корхона барои додани он, аз Ҷумла таҳия ва ба имзо пешниҳод намудани ҳуxxати доду гирифт вазифаи фурeшанда ба ҳисоб меравад ва агар дар шартнома тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, аз ҳисоби e анxом дода мешавад.
 
Моддаи 594. Гузаштани ҳуқуқи моликият  ба корхона
  1. Ҳуқуқи моликият ба корхона аз рeзи ба қайди давлатӣ гирифтани ин ҳуқуқ ба харидор мегузарад. Аз ҳамин лаҳза таваккали тасодуфан нобуд шудан ва вайрон шудани мол ба харидор мегузарад.
  2. Бақайдгирии давлатии ҳуқуқи моликият ба корхона мустақиман баъди ба харидор додани корхона (моддаи 593) анxом дода мешавад.
 
Моддаи 595. Оқибатҳои бо норасоиҳо додан ва қабул намудани корхона
  1. Оқибатҳои тибқи ҳуxxати доду гирифт аз xониби фурeшанда додан ва аз xониби харидор қабул намудани корхона, ки таркиби он ба таркиби дар шартнома пешбинишуда мутобиқ намебошад, аз Ҷумла вобаста ба сифати амволи супурдашуда, агар аз шартнома тартиби дигаре барнаояд ва дар қисмҳои 2-4 ҳамин модда пешбинӣ нагардида бошад, дар асоси қоидаҳои пешбининамудаи моддаҳои 496-498, 502, 505, 511, 516 ҳамин Кодекс муайян карда мешавад.
  2. Дар сурате ки корхона тибқи ҳуxxати доду гирифт супурда ё қабул карда шудааст, ки дар он норасоиҳои ошкоршудаи корхона ва амволи гумкардашуда зикр гардидаанд (қисми 1 моддаи 595), агар дар чунин ҳолатҳо ҳуқуқи пешниҳоди дигар талабҳо дар шартнома пешбинӣ нагардида бошад, харидор ҳуқуқ дорад мутаносибан паст кардани нархи корхонаро талаб намояд.
  3. Харидор ҳуқуқ дорад дар сурати ба e дар таркиби корхона додани қарз (eҳдадори)-ҳои фурeшанда, ки дар шартнома ё ҳуxxати доду гирифт зикр нагардидааст, кам кардани нархи харидро талаб намояд.
  4. Фурeшанда ҳангоми гирифтани огоҳиномаи харидор дар хусуси норасоиҳои амволи дар таркиби корхонаи ба он додашуда ё дар ин таркиб мавxуд будани навъҳои алоҳидаи амвол, ки бояд супурда шавад, метавонад бидуни таъхир амволи сифатан номатлубро иваз намояд ё ба харидор амволи камбудро фароҳам орад.
  5. Харидор, агар ошкор карда шавад, ки корхона аз сабаби норасоиҳои барои он фурeшанда xавобгар xиҳати иxрои мақсадҳои дар шартномаи фурeш зикргардида коршоям намебошад ва ин норасоиҳо аз xониби фурeшанда мувофиқи шартҳо ва тартибу мeҳлати шартнома бартараф карда нашудаанд ё рафъи ин норасоиҳо ғайриимкон аст, метавонад ба суд дар хусуси бекор кардан ё иваз намудани шартномаи фурeши корхона ва баргардонидани чизе, ки тарафҳо оид ба иxрои шартнома анxом додаанд, талабот пешниҳод намояд.
 
Моддаи 596. Нисбат ба шартномаи фурeши корхонаҳо истифода бурдани қоидаҳо оид ба оқибатҳои  беэътибор будани аҳдҳо ва оид ба бекор кардан ё тағйир додани шартнома
Қоидаҳои ҳамин Кодекс оид ба оқибатҳои беэътибор будани аҳдҳо ва оид ба бекор кардан ё тағйир додани шартномаи хариду фурeш, ки баргардонидан ё дар шакли асл (натура) ситонидани ҳамаи оне, ки тибқи шартнома як тараф ё ҳарду тараф ба даст овардаанд, пешбинӣ менамояд, агар чунин оқибатҳо моҳиятан ҳуқуқ ва манфиатҳои қонунан ҳифзшавандаи кредиторони фурeшанда ва харидор ё дигар ашхосро вайрон накунад ва ба манфиати xомеа мухолиф набошад, нисбат ба шартномаи фурeши корхона истифода бурда мешавад.