Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он

13 Ноябр 1998, Ҷумъа

(Ахбори Маxлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 1998, № 23-24, мод.348; соли 2003, № 8, мод.450;
соли 2006, №3, мод. 153; соли 2009, №12, мод.825; соли 2014,№12,мод.826, соли 2018, №1, мод.20)
 
БОБИ I. Муқаррароти умумӣ
 
Моддаи 1. Мавзeи танзим
Ин Қонун муносибатҳои ҳангоми офаридан ва истифодаи асарҳои илм, адабиёт ва санъат (ҳуқуқи муаллиф), фонограмма, иxро, намоиш ва барномаҳои ташкилоти пахши эфирӣ ва кабелӣ (ҳуқуқҳои вобаста ба он) баамалояндаро танзим менамояд.
 
Моддаи 2. Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он
Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон асос ёфта, аз Қонуни мазкур, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф кардааст, иборат мебошад.(ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
 
Моддаи 3. Мафҳумҳои асосие, ки дар ҳамин Қонун истифода мешаванд
Дар ҳамин Қонун мафҳумҳои зерин истифода мешаванд:
1) муаллиф — шахси воқеие, ки асар дар натиxаи меҳнати эxодии e офарида шудааст;
2) асари аудиовизуалӣ — асаре, ки аз миқдори муайяни бо ҳам алоқаманди кадрҳо (боовоз ё беовоз) иборат буда, барои дарки биноӣ ва шунавоӣ (дар сурати боовоз будани он) тавассути дастгоҳҳои техникии дахлдор таъин шудааст; асарҳои аудиовизуалӣ аз асарҳои кинематографӣ (синамоӣ) ва ҳамаи асарҳои дигаре, ки бо васоили ба он монанд офарида шудаанд, иборат мебошад: филмҳои телевизионӣ ва видеоӣ, диафилмҳо, филмҳои слайдӣ ва ғ., сарфи назар аз тарзу усули нигориши аввалин ё минбаъдаи онҳо;
3) манбаи маълумот — маxмeи маълумот дар шакли хониши мошиннавис ё шакли дигар, ки аз рeи интихоб ва xобаxогузории мавод натиxаи эxодиёти зеҳнӣ ба ҳисоб меравад; мафҳуми манбаи маълумот ба барномаҳо барои мошини электронии ҳисоббарор (минбаъд-МЭҲ), ки бо ёрии он дастрасии электронӣ ба маводи манбаи маълумот амалӣ мегардад, дахл надорад;
4) таxдиди асар – таҳияи як ё якчанд нусхаи асар ё қисме аз он дар ҳама гуна шакли моддӣ, аз Ҷумла, дар шакли сабти овозӣ ва видеоӣ: сабти асар барои нигаҳдории доимӣ ё муваққатӣ, ҳамчунин ба хотираи дохилӣ ё берунии МЭҲ дохил кардани он низ таxдид ба ҳисоб меравад; (Қ ҶТ аз 01.08.03с., №27)
5) фонограмма – ҳар гуна сабти сирф овозии иxроишҳо ё дигар садоҳо ё инъикоси онҳо, ба ѓайр аз сабти овоз, ки ба асари аудиовизуалӣ дохил карда шудааст;
6) таxдиди фонограмма – таҳияи як ё якчанд нусхаи фонограмма ё қисме аз он дар ҳар гуна шакли моддӣ, ҳамчунин нигаҳдории доимӣ ё муваққатӣ дар хотираи МЭҲ ва дигар дастгоҳҳои компютерӣ;
7) сабт — нигориши овозҳо ва (ё) тасвирҳо ё инъикоси онҳо тавассути воситаҳои техникӣ дар ягон шакли моддӣ, ки имконияти бисёркаратаи амалӣ сохтани дарк, таxдид ё дастрас кардани онҳоро фароҳам меорад;
8) таҳиягари асари аудиовизуалӣ — шахси воқеӣ ё ҳуқуқие, ки ташаббус ва масъулияти таҳияи асарро ба eҳда гирифтааст; дар сурати мавxуд набудани далели дигар шахсе, ки ном ё унвони e дар асари мазкур ба таври оддӣ сабт ёфтааст, таҳиягари асари аудиовизуалӣ ба ҳисоб меравад;
9) истеҳсолкунандаи фонограмма — шахси воқеӣ ё ҳуқуқие, ки ташаббус ва масъулияти аввалини сабти овозии ягон иxро ё дигар овозҳо, ё ин ки инъикоси овозҳоро ба eҳда гирифтааст,  дар сурати  мавxуд набудани далели дигар шахсе, ки ном ё унвони e дар ин фонограмма ва ё дар ғилофи  (xилди) он ба таври маъмулӣ сабт ёфтааст, таҳиягари фонограмма ба ҳисоб меравад;
10) ҳуқуқи комил – ҳуқуқи ба муаллиф (муаллифон) тааллуқдошта, ки асар тавассути меҳнати эxодии e (онҳо) офарида шудааст ва ҳеx як шахси дигар бидуни иxозатномаи дахлдор, ғайр аз ҳолатҳои муқаррарнамудаи Қонун, наметавонад аз он истифода кунад;
11) иxро — тавассути бозӣ, суруд, рақс дар шакли иxрои ҳақиқӣ ё бо ёрии ягон василаи техникӣ (барномаҳои телевизион ва радио, телевизиони кабелӣ ва ғ.) пешкаш кардани асар, фонограмма, иxро, намоиш; нишон додани кадрҳои асари аудиовизуалӣ аз рeи тартиби онҳо (боовоз ё беовоз);
12) иxрогар — актёр, овозхон, мусиқинавоз, раққос (раққоса) ё шахси дигаре, ки нақш иxро мекунад, суруд ё матн мехонад, суханронӣ мекунад, асбоби мусиқӣ менавозад ё бо ягон тарзи дигар асари адабиёт ва санъат (аз Ҷумла барномаҳои эстрада, сирк ё лухтакӣ) ва ё ифодаи фолклорро иxро мекунад, ҳамчунин, коргардони басаҳнагузорандаи намоишнома ва дирижёр;
13) соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он:
— муаллиф ё иxрогаре, ки ба e ҳуқуқи муаллиф ё ҳуқуқҳои вобаста ба он дода шудаанд;
— шахси воқеӣ, ғайр аз муаллиф ё иxрогар, ё шахси ҳуқуқи дар мавриде, ки чунин шахси воқеӣ ё ҳуқуқи қаблан ҳуқуқи молумулкиро соҳиб шуда бошад; (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
— шахси воқеӣ ё ҳуқуқие, ки ҳуқуқи молумулкӣ ба он аз рeи мерос ё ворисият дода шуда ё гузашта бошад; (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
14) интишор — нашр ё ба муомилот баровардани асарҳо ё фонограммаҳо бо ризоияти муаллиф ё дигар дорандаи ҳуқуқи муаллиф ва вобаста ба миқдоре, ки барои қонеъ гардонидани талаботи омма кофист; зери мафҳуми интишор ҳамчунин иxозати қонунии истифодаи асар ё фонограмма ба воситаи системаҳои электронии иттилоот фаҳмида мешавад;
15) ба эфир додан — ба омма дастрас кардани асар, фонограмма, иxро, намоиш, барномаҳои ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ тавассути барномаҳои радио ва телевизион (ғайр аз телевизиони кабелӣ). Ҳангоми ба воситаи радифи маснуъ (спутник) ба маълумоти умум гузоштани асар, фонограмма, иxро, намоиш, барномаи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ зери мафҳуми «ба эфир додан» қабули сигналҳо аз дастгоҳҳои заминӣ ба радиф ва таҳвили сигналҳо аз радиф, ки тавассути онҳо асар, фонограмма, иxро, намоиш, барномаи ташкилоти пахши эфирӣ ва кабелӣ метавонад дастраси умум гардад, сарфи назар аз қабули воқеии онҳо аз xониби омма, фаҳмида мешавад;
16) барномаи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ — барномае, ки аз тарафи худи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ, ҳамчунин бо фармоиш ва аз ҳисоби маблағу васоили он аз тарафи ташкилоти дигар таҳия шудааст;
17) намоиши асар — намоиши асл ё нусхаи асар бевосита ё тавассути навор, диапозитив, кадри телевизионӣ дар экран ё ба воситаи ягон василаи дигари техникӣ, ҳамчунин намоиши кадрҳои алоҳидаи асари аудиовизуалӣ бе риояи тартиби онҳо;
18) барнома барои МЭҲ — маxмeи дастурҳо, ки бо калимаҳо, рамзҳо, аломатҳо, нишонаҳо, диаграммаҳо ё бо ягон шакли дигар ифода ёфтаанд ва метавонанд дар МЭҲ ё дастгоҳи дигари компютерӣ бо мақсади ба даст овардани натиxаи дилхоҳ истифода шаванд. Ин мафҳум ҳам системаи амалиётӣ ва ҳам барномаи амалиро, ки дар рамзҳои ибтидоӣ ё объектӣ ифода ёфтаанд, ҳамчунин маводи тайёрӣ ва тасвирҳои аудиовизуалиро, ки дар натиxаи таҳияи барнома барои МЭҲ ба даст омадаанд, дар бар мегирад ва ба мафҳуми «манбаи маълумот» тааллуқ надорад;
19) намоиш (иxро)-и оммавӣ – ҳар гуна намоиши асарҳо, иxроҳо, намоишҳо, барномаҳо аз тарафи ташкилоти иттилоотӣ бевосита дар шакли асл ё нусхаи онҳо ё дар экран ба воситаи навор, слайд, кадр ё тавассути дигар васоил ё амал дар xой (xойҳо)-е, ки иxрои онҳо метавонад мустақиман пазируфта шавад. Дар ин маврид дар ҳамон xой (xойҳо) ашхосе ширкат мекунанд ё метавонанд ширкат дошта бошанд, ки аҳли оилаи муаллиф ё хешу табори e намебошанд, сарфи назар аз ин, ки онҳо дар як  вақт ва дар як xой ҳузур доранд ё дар вақтҳои гуногун ва xойҳои гуногун; (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
20) намоиши оммавии асари аудиовизуалӣ — намоиши тасвирҳои алоҳидаи асари аудиовизуалӣ ба шакли ғайримуназзам;
21) нусхабардорӣ (таxдиди репрографӣ) — дар шакл ва андозаи дилхоҳ як ё якчанд маротиба нусхабардорӣ кардани нусхаҳои асл ё нусхаҳои асарҳои хаттӣ ё дигар асарҳои графикӣ бо роҳи нусхабардории аксӣ ё бо кeмаки васоили техникии дигар, ғайр аз васоили чопӣ; нигаҳдорӣ ва таxдиди нусхаҳои мазкур дар шакли электронӣ (аз Ҷумла ададӣ), оптикӣ ё дигар шакли хониши мошиннавис ба таxдиди репрографӣ дохил намешавад;
22) ба кироя додан — бо мақсади ба даст овардани фоидаи бевосита ё бавоситаи тиxоратӣ ба истифодаи муваққкатӣ вогузоштани асл ё нусхаҳои асарҳо ё фонограммаҳо;
23) дастрас кардан — намоиш додан, иxро кардан, ба эфир баровардан ё анxом додани амали дигар (ба истиснои паҳн кардани нусхаҳои асар ё фонограмма), ки тавассути он асарҳо, фонограммаҳо, иxроҳо, намоишҳо, барномаҳои ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ барои дарку қабули шунавоӣ ва ё биноӣ, сарфи назар аз дарки воқеии онҳо аз xониби омма, дастраси умум мегарданд;
24) ба воситаи кабел ба омма дастрас кардан — дастрас кардани асарҳо, фонограммаҳо, иxроҳо, намоишҳо, барномаҳои ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ ба омма тавассути кабел, сим, нахи оптикӣ ва дигар васоили ба онҳо монанд;
25) ба маълумоти умум расонидан барои истифодаи интерактивӣ – ба маълумоти умум расонидани асарҳо ё объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба он тарзе, ки намояндагони омма метавонанд онҳоро аз ҳар ҷой ва ҳар вақт мутобиқи интихобашон дастрас кунанд;
26) иттилоъ дар бораи одора кардани ҳуқуқҳо – ҳар гунна иттилои аз ҷониби дорандагони ҳуқуқ пешниҳодшаванда, ки асар ё дигар объекти аз тарафи Қонуни мазкур ҳифзшаванда, муаллиф, ё дигар дорандаи ҳуқуқро муайян ( идентификатсия) менамояд, ё иттилоъ дар бораи шароити истифодаи асар ё дигар объект ва ҳар гунна рақам ва рамзҳое, ки дар онҳо чунин иттилоъ гузошта шудааст, бо вуҷуди он, ки ҳаргуна чунин ҷузъиёти иттилоъ дар нусхаи асар ё дигар объекти аз тарафи Қонуни мазкур ҳифзшаванда нишон дода шудаанд, ё вобастабо хабар додан ё расонидани чунин асар ё дигар объект барои маълумоти умум пайдо мешаванд;
27) воситаҳои теҳникии ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он – ҳар гунна дастгоҳҳои босамари техникӣ ва қисмҳои онҳо, ки дастрасиро ба асар ё объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба он назорат менамоянд ва амалҳоеро, ки нисбати асар ё объекҳои ҳуқуқҳои вобаста ба он, ки  аз ҷониби дорандагони ягон ҳуқуқи аз тарафи Қонуни мазкур ҳифзшаванда иҷозат дода шудаанд, пешгирӣ ва маҳдуд мекунанд;
28) инъикоси овоз ё тасвир – шакли рақамии пешниҳоди овоз ё тасвир бо ёрии воситаҳои техники дахлдор. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
 
 
БОБИ II. Ҳуқуқи муаллиф
 
Моддаи 4. Соҳаи амали ҳуқуқи муаллиф
Тибқи ҳамин Қонун ҳуқуқи муаллиф ба асарҳои зерин дода мешавад:
1) асарҳое, ки муаллифони онҳо шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд ё дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳалли зисти доимӣ доранд; (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
2) асарҳое, ки бори аввал дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон ба табъ расидаанд (аз Ҷумла асарҳое, ки дар муддати 30 рeзи пас аз санаи интишори аввалин дар кишвари дигар, бори аввал дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон ба табъ расидаанд) ё асарҳое, ки ба табъ нарасида, сарфи назар аз табаият ва маҳалли зисти доимии муаллифони онҳо дар шакли муайяни объективӣ дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор доранд; (Қ ҶТ аз 01.08.03с., №27)
3) асарҳое, ки онҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳифз карда мешаванд. Дар ин ҳолат асарҳои соҳибҳуқуқони давлатҳои хориҷии иштирокчиёни санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Тоҷикистон аз ҳифзе бархурдоранд, ки ба шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод мегардад (реҷаи миллӣ). (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
Ҳифзи асар дар ҳудуди Тоҷикистон  мутобиқи шартномаҳои байналмилалии эътирофнамудаи Тоҷикистон нисбати асарҳое амалӣ мешавад, ки онҳо дар кишваре, ки  асар эҷод шудааст, ба моликияти ҷамъиятӣ дар натиҷаи ба итмом расидани мўҳлати амали ҳуқуқи муаллиф дар он кишвар ва дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар натиҷаи ба итмом расидани мўҳлати қаблан вогузорнамудаи ҳуқуқи муаллифӣ ба моликияти ҷамъиятӣ нагузашта бошад. Дар ин сурат мўҳлати амали ҳуқуқи муаллифӣ дар ҳудуди Тоҷикистон аз мўҳлати амали муқарраргардидаи ҳуқуқи муаллифии кишваре, ки дар он асар эҷод шудааст, зиёд буда наметавонад.   (Қ ҶТ аз 3.12.09с., №573).
 
Моддаи 5. Объектҳои ҳуқуқи муаллиф. Муқаррароти умумӣ
Ҳуқуқи муаллиф ба асарҳои илм, адабиёт ва санъат, ки натиxаи фаъолияти эxодӣ мебошанд, сарфи назар аз таъинот ва аҳамият, ҳамчунин тарзи ифодаи онҳо татбиқ мегардад. Асарҳо бояд дар ин ё он шакли объективӣ ифода ёбанд:
1) хаттӣ (дастхат, чопи мошинӣ, сабти нотаҳо ва ғ.);
2) шифоҳӣ (изҳори оммавӣ, иxрои оммавӣ ва ғ.); (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
3) сабти овозӣ ва видеоӣ (механикӣ, магнитӣ, ададӣ, оптикӣ ва ғ.) ;
4) тасвирӣ (расм, ангора, сурат, нақша, тасмаи кино, навори телевизион, навори видео, кадри аккосӣ ва ғ.);
5) ҳаxмӣ ва фазоӣ (ҳайкал, намуна, амсила, сохтмон ва ғ.);
6) дигар шаклҳои қобили дарку эҳсос.
Ба ғоя, усул, xараён, тартиб, тарзу усул, равия, принсип, кашфиёт ва факт ҳуқуқи муаллиф татбиқ намегардад.
Ҳуқуқи муаллифӣ ба асар бо ҳуқуқи моликият ба объекти моддӣ, ки асар дар он ифода ёфтааст, вобастагӣ надорад.
Таҳвили ҳуқуқи моликият ба объекти моддӣ худ аз худ маънои таҳвили ин ё он ҳуқуқи муаллифро ба асари дар он объект ифодаёфта надорад.
 
Моддаи 6. Асарҳое, ки объекти ҳуқуқи муаллиф мебошанд
Ба объектҳои ҳуқуқи муаллиф инҳо мансубанд:
1) асарҳои шифоҳӣ (суханрониҳо, лексияҳо, маърeзаҳо ва ғ.);
2) асарҳои адабиёт (адабию бадеӣ, илмӣ, таълимӣ, публитсистӣ ва ғайра, ҳамчунин тамоми намуди барномаҳо барои МЭҲ, аз ҷумла барномаҳои амалӣ ва системаҳои амалиётие, ки метавонанд дар ҳар забон ва дар ҳар шакл, инчунин дар  матни ибтидоӣ ва рамзи объектӣ таҷассум гарданд); (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
3) асарҳои драмавӣ ва мусиқиву драмавӣ, асарҳои сенарӣ;
4) асарҳои хореографӣ ва пантомима;
5) асарҳои мусиқӣ бо матн ва бе он;
6) асарҳои аудиовизуалӣ;
7) асарҳои тасвирӣ, ҳайкалтарошӣ, графикӣ, санъати ороишию амалӣ, дизайнӣ, ҳикояҳои тасвирӣ, комиксҳо ва дигар асарҳои санъати тасвирӣ;
8) асарҳои меъморӣ, шаҳрсозӣ ва санъати богпарварӣ;
9) асарҳои суратнигорӣ ва дигар асарҳое, ки бо усулҳои ба он монанд офарида мешаванд;
10) харита, нақша, ангора, тарҳҳои чуғрофӣ, геологӣ, заминшиносӣ ва дигар асарҳои пластикӣ, ки ба xуғрофия, топография ва илмҳои дигар марбутанд;
11) асарҳои маҳсулӣ (тарҶума, таҳрир, хулоса, реферат, резюме, шарҳу тавзеҳ, саҳнагузорӣ ва дигар коркардҳои асарҳои илмӣ, адабиёт ва санъат);
12) маxмeаҳо (энсиклопедияҳо, тазкираҳо, манбаъҳои маълумот) ва дигар асарҳои таркибӣ, ки натиxаи меҳнати эxодӣ буда, ба аломатҳои дар моддаи 5 ҳамин Қонун мутобиқат доранд;
13) қисматҳои асар (аз ҷумла номи он, қаҳрамонҳо ва унсурҳои дигар), ки талаботи қисми якуми моддаи 5-ро қонеъ мегардонанд ва метавонанд дар алоҳидагӣ истифода шаванд. (Қ ҶТ аз 3.12.09с., №573)
Асари маҳсулӣ ва таркибӣ, сарфи назар аз он, ки асарҳои асосӣ ё таркибии онҳо объекти ҳуқуқи муаллифанд ё не, аз ҳифзи ҳуқуқи муаллиф бархeрдоранд.
 
Моддаи 7. Асарҳое, ки объекти ҳуқуқи муаллиф нестанд
Ин асарҳо объекти ҳуқуқи муаллиф нестанд:
1) асноди расмӣ (қонунҳо, қарорҳои судӣ, дигар матнҳои дорои хислати қонунӣ, маъмурӣ ва судӣ), ҳамчунин тарҶумаи расмии онҳо;
2) рамзҳо ва нишонаҳои давлатӣ (Парчам, Нишон, Суруди Миллӣ, орденҳо, пули миллӣ ва нишонаҳои дигари давлатӣ); (Қ ҶТ аз 01.08.03с., №27)
3) хабарҳо оид ба ҳодисаву фактҳое, ки хислати иттилоотӣ доранд;
4) асарҳои эxодиёти халқ.
 
Моддаи 8. Субъектҳои ҳуқуқи муаллиф
Субъекти ҳуқуқи муаллиф худи муаллиф мебошад.
Муаллиф шахсест, ки ҳангоми интишори асар номи e ҳамчун муаллиф дар нусхаи асари интишорёфта, дар дастхат ё дар нусхаи аслии асари санъат қайд гардидааст.
 
Моддаи 9. Ба вуxуд омадани ҳуқуқи муаллиф. Эътирофи муаллифӣ
Ҳуқуқи муаллиф ба асари илм, адабиёт ва санъат аз лаҳзаи эxоди он ба миён меояд. Барои ба вуxуд омадан ва амалӣ сохтани ҳуқуқи муаллиф бақайдгирӣ, ба таври махсус ба расмият даровардани асар ё риояи ин ё он расмиятгароӣ шарт нест.
Соҳиби ҳуқуқи комили муаллиф барои огоҳ сохтан аз ҳуқуқи худ метавонад аз аломати ҳифзи ҳуқуқи муаллиф истифода кунад, ки он дар ҳар як нусхаи асар сабт ёфта, аз се унсур иборат мебошад:
1) ҳарфи лотинии «С», ки дар дохили доира аст (С);
2) ном (унвон)-и соҳиби ҳуқуқи комили муаллиф;
3) соли нашри аввали асар.
Дар сурати мавxуд набудани далелҳои дигар муаллифи асар шахсе ҳисоб меёбад, ки дар асл ва ё нусхаи асар ба сифати муаллиф сабт ёфтааст.
Дар сурати беимзо ва ё таҳти имзои мустаор нашр гардидани асар (ғайр аз ҳолатҳое, ки тахаллуси муаллиф барои шахсияти e шубҳаовар нест) ношире, ки ному унвони он дар асар сабт ёфтааст, ҳангоми мавxуд набудани далелҳои дигар, намояндаи муаллиф ҳисоб меёбад ва ба ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва амалӣ сохтани он ҳуқуқ дорад. Ин ҳолат то замоне амал мекунад, ки муаллифи асари мазкур шахсият ва муаллифӣ худро маълум накунад. (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
Соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва ё шахсоне, ки дорои ягон навъ салоҳияти комил ба асар мебошанд, барои дарёфти шаҳодатномаи муаллифӣ ба асари нашршуда ё нашрнашуда, дар бораи факт ва санаи нашри асар ё шартномаҳое, ки ба ҳуқуқи муаллиф марбутанд, метавонанд бо тартибе, ки аз тарафи мақоми ваколатдори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқи вобаста ба он (минбаъд — мақоми ваколатдор) муайян карда мешавад, дар давоми тамоми мeҳлати ҳифзи ҳуқуқи муаллиф аз қайд гузаранд.
Соҳиби объекти моддӣ, ки асар дар он ифода ёфтааст, ба шахсе, ки соҳиби ҳуқуқи муаллиф мебошад, дар бақайдгирии асар монеъ шуда наметавонад.
 
Моддаи 10. Ҳаммуаллифӣ
Ҳуқуқи муаллиф ба асаре, ки маҳсули эxодии ду ва ё зиёда шахсон ҳисоб меёбад (ҳаммуаллифӣ), муштаракан ба ҳамаи муаллифони он тааллуқ дорад, сарфи назар аз он, ки асари мазкур як xузъи томи тақсимнопазирро ташкил мекунад ва ё аз қисматҳои xудогонаи дорои аҳамияти мустақил таркиб ёфтааст.
Қисме аз асар дар сурате дорои аҳамияти мустақил эътироф мешавад, ки агар он сарфи назар аз қисматҳои дигари асар қобили истифода бошад.
Ҳар яке аз ҳаммуаллифон ҳуқуқҳои шахсии молумулкӣ ва ѓайримолумулкии худро ба қисматҳои xудогонаи дорои аҳамияти мустақил, ки муаллифи он мебошад, нигоҳ медорад, ба шарте ки аз рeи созишномаи байниҳамдигарии онҳо чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад. (ҚҶТ. 02.01.2018.№1488)
Шахсоне ҳаммуаллиф пазируфта намешаванд, ки ба муаллиф танҳо кўмакҳои техникӣ, ташкилӣ, молиявӣ ва ѓайра расонидаанд, зеро ин амал фаъолияти эҷодӣ маҳсуб намегардад. (Қ ҶТ аз 3.12.09с., №573)
Муносибатҳои байниҳамдигарии ҳаммуаллифон метавонанд тибқи созишномаи онҳо муайян карда шаванд. Ҳангоми мавxуд набудани чунин созишнома ҳуқуқи муаллиф ба асар аз тарафи ҳамаи муаллифон якxоя амалӣ мегардад ва ҳаққи қалам дар байни ҳаммуаллифон баробар тақсим карда мешавад.
Агар асари ҳаммуаллифон як xузъи тому қисматнопазирро ташкил диҳад, ҳеx яке аз ҳаммуаллифон бе сабабҳои асосноки кофӣ наметавонад истифодаи асарро манъ кунад.
Агар дар созишномаи байни ҳаммуаллифон чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад, ҳар яке аз ҳаммуаллифон ҳуқуқ дорад аз номи худ, аз ҷумла бе гирифтани иҷозати ҳаммуаллифони дигар, мутобиқи нишондоди Қонуни мазкур  ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ҷиҳати ҳифзи ҳуқуқҳо нисбат ба асар тадбирҳо андешад. Ҳаммуаллифе, ки чунин тадбирҳо меандешад, вазифадор аст ҳаммуаллифони дигарро огоҳ намояд. (Қ ҶТ аз 3.12.09с., №573)
 
Моддаи 11. Ҳуқуқи муаллифии мураттибони маxмeаҳо ва дигар асарҳои таркибӣ
Мураттиби маxмeаҳо ва дигар асарҳои таркибӣ барои интихоб ва xобаxогузории маводе, ки аз тарафи вай анxом дода шудааст ва натиxаи меҳнати эxодӣ (мураттибӣ) ҳисоб меёбад, дорои ҳуқуқи муаллиф мебошад.
Мураттиб дар сурате метавонад аз ҳуқуқи муаллиф истифода намояд, ки ҳуқуқи муаллифони ҳар яке аз асарҳои дар асари таркибӣ xойдодашударо риоя намояд.
Муаллифоне, ки асарҳояшон ба асари таркибӣ дохил карда шудаанд, метавонанд аз асарҳои худ, сарфи назар аз асари таркибӣ, истифода кунанд, ба шарте ки дар шартномаи муаллифӣ чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад.
Ҳуқуқи муаллиф ба маxмeаи асарҳое, ки мавзeи ҳуқуқи ягон муаллиф намебошанд, аз Ҷумла қонунҳо, қарорҳои судӣ, асноди расмии дигар, сарчашмаҳои таърихӣ ва ёдгориҳо ва дигар асарҳое, ки тавассути ҳуқуқи муаллиф ҳифз намешаванд, ба мураттибони он дар сурате тааллуқ дорад, ки онҳо маводи ба маxмeа xойдодашударо мустақилона таҳрир ё мураттаб кардаанд.
Ҳуқуқи муаллифии мураттиб наметавонад ба шахсони дигар дар интихобу xобаxогузории мустақилонаи маводи дар маxмeа xойдошта бо мақсади мураттаб сохтани асарҳои таркибии худашон монеъ гардад.
Ношири энсиклопедияҳо, луғатҳои энсиклопедӣ, маxмeаҳои корҳои илмии даврӣ ва бардавом, рeзнома, маxалла ва дигар нашрияҳои даврӣ дорои ҳуқуқи комили истифодаи ин нашрияҳо мебошад. Ҳангоми ҳар гуна истифодаи чунин нашрияҳо ношир ҳуқуқ дорад унвони худро зикр намояд ва ё зикри онро талаб кунад. Муаллифони асарҳое, ки ба чунин нашрияҳо дохил карда шудаанд, ҳуқуқи комили худро барои истифодаи асарҳои худ, сарфи назар аз нашрия, нигоҳ медоранд, ба шарте ки дар шартномаи муаллифӣ чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад. (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
 
Моддаи 12. Ҳуқуқи муаллифии тарҶумонҳо ва муаллифони дигар асарҳои маҳсулӣ
Ба тарҶумонҳо ва муаллифони дигар асарҳои маҳсулӣ ҳуқуқи муаллиф барои тарҶума таҳрир, таҳия ва дигар навъи коркарди асар тааллуқ дорад.
ТарҶумон ва муаллифи дигар асари маҳсулӣ дар сурате аз ҳуқуқи муаллиф истифода мекунад, ки агар ҳуқуқи муаллифи асари тарҶумашуда, таҳрирёфта, таҳияшуда ё таҳти навъи коркард қароргирифта аз тарафи e риоя карда шавад.
Ҳуқуқи муаллифии тарҶумонҳо ва муаллифони дигар асарҳои маҳсулӣ барои шахсони дигар дар мавриди тарҶума ва коркарди нави ҳамон асарҳо монеъ намешавад.
 
Моддаи 13. Ҳуқуқи муаллифии асарҳои аудиовизуалӣ
Шахсони зерин муаллифи асари аудиовизуалӣ мебошанд:
режиссёри таҳиягар;
муаллифи сенарий;
муаллифи асари мусиқӣ (бо матн ва бидуни он), ки махсус барои ҳамон асари аудиовизуалӣ офарида шудааст (бастакор).
Бастани шартнома роxеъ ба офаридани асари аудиовизуалӣ аз тарафи муаллифони ҳамин асар ба таҳиягари асари аудиовизуалӣ таҳвил додани ҳуқуқи комилро барои таxдид, паҳн кардан, иxрои оммавӣ, тавассути пахши кабелӣ дастраси омма кардан, ба эфир додан ва тамоми дигар навъҳои дастраси омма кардани асари аудиовизуалӣ, ҳамчунин ҳуқуқи бо зернавис (субтитрҳо) ва дубляж таъмин намудани асари аудиовизуалиро пешбинӣ менамояд, агар дар шартномаи басташуда чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад. Ин ҳуқуқ дар давоми мeҳлати эътибори ҳуқуқи муаллиф ба асари аудиовизуалӣ амал мекунад.
Таҳиягари асари аудиовизуалӣ ҳуқуқ дорад, ки дар ҳамаи мавридҳои истифодаи асар ном ё унвони худро зикр намояд ё зикри онро талаб кунад.
Ҳангоми иxрои оммавии асари аудиовизуалӣ муаллифи асари мусиқӣ (бо матн ва бидуни он) ҳуқуқи худро ба ҳаққи қалам барои иxрои оммавии асари мусиқиаш нигоҳ медорад. (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
Муаллифи асарҳои ҳам қисми таркибии асари аудиовизуалӣ, ҳам асарҳои қаблан мавxудбуда (муаллифи романе, ки дар асоси он сенарий таҳия шудааст ва ғ.), ҳам асарҳои дар xараёни кор бо онҳо офаридашуда (коргардони таҳиягар, рассоми таҳиягар ва ғ.) ҳар яке дорои ҳуқуқи муаллиф ба асари худ мебошанд.
 
Моддаи 14. Ҳуқуқи муаллиф ба асари хизматӣ
Ҳуқуқҳои шахсии ѓайримолумулкӣ ба муаллифи асаре, ки онро зимни иxрои вазифа ё супориши хизматӣ эxод кардааст (асари хизматӣ), тааллуқ доранд. (Қ ҶТ аз 01.08.03с., №27), (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
Ҳуқуқи комили истифода аз асари хизматӣ танҳо ба шахсе тааллуқ дорад, ки бо муаллиф дар муносибатҳои меҳнатӣ қарор дорад (корфармо), агар дар шартномаи байни e ва муаллиф чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад.
Агар корфармо асари аз рeи фармоиши худаш офаридашударо дар муддати се соли баъди дастрас шудани он истифода накунад, тамоми ҳуқуқи истифода аз асар ба муаллиф мегузарад.
Андозаи ҳаққи қалам барои ҳар як навъи истифода аз асари хизматӣ ва тартиби пардохти музди он тавассути шартномаи байни муаллиф ва корфармо муқаррар карда мешавад.
Корфармо ҳуқуқ дорад, ки зимни ҳар истифодаи асари хизматӣ унвони худро зикр намояд ё зикри онро талаб кунад. (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
Агар энсиклопедияҳо, луғатҳои энсиклопедӣ, маxмeаи корҳои илмии даврӣ ва бардавом, рeзнома, маxалла ва дигар нашрияҳои даврӣ, ки дар қисми шашуми моддаи 11 ҳамин Қонун пешбинӣ шудаанд, зимни иxрои вазифаҳо ва супоришҳои хизматӣ офарида шаванд, қоидаҳои ҳамин модда ба онҳо татбиқ намегарданд.
 
Моддаи 15. Ҳуқуқи шахсии ѓайримолумулкии муаллифон
Ба муаллиф нисбати асари e чунин ҳуқуқи шахсии ѓайримолумулкӣ дода мешавад: (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
1) ҳуқуқи эътирофи муаллифӣ ба асари офаридашуда (ҳуқуқи муаллифият);
2) ҳуқуқи истифода ё иxозати истифодаи асар бо номи ҳақиқии муаллиф, тахаллуси e ва ё бе зикри ном, яъне беимзо (ҳуқуқи ном);
3) ҳуқуқи интишор ё иxозати интишори асар дар ҳар шакл (ҳуқуқи интишор), аз Ҷумла ҳуқуқи бозхонд;
4) ҳуқуқи ҳифзи асар, аз Ҷумла унвони он аз ҳар гуна таҳрифкорӣ ва дигар навъи дахолат, ки метавонад ба номус ва шаъни муаллиф зарар расонад (ҳуқуқи ҳифзи эътибори муаллиф);
5) ҳуқуқи дахлнопазирии асар.
Муаллиф ҳуқуқ дорад, ки аз қарори қаблан қабулшуда доир ба нашри асар даст кашад (ҳуқуқи бозхонд), ба шарте ки ба истифодабаранда ҳама гуна зарари дар натиxаи чунин қарор бамиёномадаро xуброн намояд. Агар асар аллакай нашр шуда бошад, муаллиф бояд дар бораи бозхонди он ошкор эълон намояд. Дар ин маврид e аз ҳисоби худ нусхаҳои дар муомилотбудаи асари худро харида мегирад.
Муқаррароти қисми дуюми ҳамин модда ҳангоми таълифи асарҳои хизматӣ татбиқ намегарданд.
Ҳуқуқи шахсии ѓайримолумулкии муаллиф ба e, сарфи назар аз ҳуқуқи молумулкӣ, тааллуқ дорад ва дар ҳолати таҳвили ҳуқуқи комили истифодаи асар нигоҳ дошта мешавад. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
 
Моддаи 16. Ҳуқуқҳои молумулкии муаллиф
Ба муаллиф нисбати асари e ҳуқуқи комили истифодаи асар дар ҳама гуна шаклу тарз дода мешавад ва ин чунин маънӣ дорад, ки муаллиф амалҳои зеринро иxро намояд ва ё ба иxрои онҳо иxозат диҳад:
1) таxдиди асар (ҳуқуқи таxдид);
2) паҳн кардани нусхаҳои асар бо ҳар тарз: фурeхтан, ба кироя додан ва ғ. (ҳуқуқи паҳнкунӣ);
3) ворид кардани нусхаҳои асар бо мақсади паҳнкунӣ, аз Ҷумла нусхаҳое, ки бо иxозати соҳиби ҳуқуқи комил таҳия шудаанд (ҳуқуқи воридот);
4) намоиши оммавии асар (ҳуқуқи намоиши оммавӣ);
5) иxрои оммавии асар (ҳуқуқи иxрои оммавӣ);
6) ба омма дастрас кардани асар (аз Ҷумла намоиш додан, иxро ё ба эфир додан) ба воситаи пахши эфирӣ ва (ё) пахши минбаъдаи эфирӣ (ҳуқуқи пахши эфирӣ);
7) ба омма дастрас кардани асар (аз Ҷумла намоиш додан, иxро ё ба эфир додан) ба воситаи кабел ё тавассути дастгоҳҳои дигари ба он монанд (ҳуқуқи пахши кабелӣ);
8) тарҶумаи асар (ҳуқуқи тарҶума);
9) таxдиди коркард, аранжировка ва ё навъи дигари коркард (ҳуқуқи коркард);
10) ба маълумоти умум расонидани асар барои истифодаи интерактивӣ (ҳуқуқи ба маълумоти умум расонидан). (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
Ҳуқуқи комили муаллиф ба истифодаи лоиҳаҳои дизайнӣ, меъморӣ, шаҳрсозӣ ва боғпарварӣ татбиқ намудани чунин лоиҳаҳоро дар бар мегирад. Муаллифи лоиҳаи меъмории қабулшуда ҳуқуқ дорад, ки аз фармоишгар ҳуқуқи ширкатро дар амалӣ сохтани лоиҳаи худ ҳангоми таҳияи ҳуxxатҳо барои сохтмон ва зимни сохтани бинову иншоот талаб намояд, ба шарте ки дар шартнома чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад.
Агар нусхаҳои асари қонунан чопшуда тавассути фурeш ба муомилот бароварда шуда бошанд, паҳнкунии минбаъдаи онҳо метавонад бидуни ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф анxом дода шавад. Дар ин маврид ба муаллифон ё дигар соҳибони ҳуқуқи муаллифии асарҳои аудиовизуалӣ, барномаҳои МЭҲ, манбаъҳои маълумот, асарҳои мусиқии нотавӣ ва асарҳое, ки дар фонограммаҳо сабт ёфтаанд, ҳуқуқи ба кироя додани асл ё нусхаҳои чунин асарҳо, сарфи назар аз мансубияти ҳуқуқи моликият ба нусхаҳои асл ва ғайриаслӣ, ки ба кироя дода мешаванд, нигоҳ дошта мешавад.
Муаллиф ба гирифтани ҳаққи қалам барои ҳар як намуди истифодаи асараш ҳуқуқ дорад (ҳуқуқ ба ҳаққи қалам). Андоза ва тартиби ҳисоби ҳаққи қалами муаллиф барои ҳар як навъи истифодаи асар аз тарафи шахсони дигар дар шартномаи муаллифӣ, ҳамчунин шартномаҳое, ки байни ташкилотҳои идораи дастаxамъии ҳуқуқи молумулкии муаллифон ва истифодабарандагони асар баста мешаванд, муқаррар карда мешавад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
Маҳдудиятҳои ҳуқуқҳои дар қисми якум ва дуюми моддаи мазкур зикргардида бо модаҳои 19-21, 24 ва 39 ҳамин Қонун муқаррар карда мешаванд, ба шарте ки чунин маҳдудиятҳо ба истифодаи дурусти асар зарари беасос нарасонанд ва манфиатҳои қонунии муаллифро беасос халалдор накунанд.
 
Моддаи 17. Мeҳлати амали ҳуқуқи муаллиф
Ҳуқуқи муаллиф дар давоми тамоми ҳаёти муаллиф эътибор дорад, ба мерос мегузарад ва ғайр аз ҳолатҳое, ки дар ҳамин модда пешбинӣ гардидаанд, дар давоми панxоҳ соли пас аз фавти муаллиф амал мекунад.
Ҳуқуқи муаллифӣ, ҳуқуқи ном ва ҳуқуқи ҳифзи эътибори муаллиф бемeҳлат ҳифз мешавад.
Муаллиф ҳуқуқ дорад мувофиқи тартиби муқарраркардаи қонун шахсеро муайян намуда, ба e ваколати ҳифзи ҳуқуқи муаллиф, ҳуқуқи ном ва ҳуқуқи ҳифзи эътибори худро пас аз маргаш вогузорад. Ин шахс ваколатҳои худро умрбод амалӣ месозад. (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
Ҳангоми мавxуд набудани чунин шахс ҳифзи ҳуқуқи муаллифӣ, ҳуқуқи ном ва ҳуқуқи ҳифзи эътибори муаллиф аз тарафи ворисони e амалӣ карда мешавад, дар сурати набудани ворисон ва ё қатъ гардидани ҳуқуқи муаллифии онҳо ҳифзи ҳуқуқҳои мазкур аз тарафи мақоми ваколатдор амалӣ мегардад. (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
Ҳуқуқи муаллиф ба асари ҳаммуаллифӣ дар давоми тамоми ҳаёти муаллифон ва панxоҳ соли пас аз фавти муаллифи охирин амал мекунад.
Ҳуқуқи муаллиф ба асари беимзо ё бо номи мустаор нашргардида дар давоми панxоҳ соли пас аз нашри қонунии он амал мекунад. Агар дар давоми мeҳлати муқарраршуда муаллифи асаре, ки беимзо ё бо номи мустаор ба табъ расидааст, шахсияти худро ошкор намояд ва ё шахсияти e шубҳаовар набошад, муқаррароти қисми якуми ҳамин модда татбиқ мегардад.
Ҳуқуқи муаллиф ба асаре, ки бори аввал дар давоми сӣ соли пас аз фавти муаллиф ба табъ расидааст, дар давоми панxоҳ соли пас аз нашри қонунии он амал мекунад.
Ҳисоби мeҳлатҳое, ки дар ҳамин модда пешбинӣ шудаанд, аз 1 январи соли ояндаи ба вуқeъ омадани факти ҳуқуқие, ки ба оғози мeҳлат асос мегарданд, шурeъ мешавад.
Ҳангоми таъмини ҳифзи асар мутобиқи санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон мўҳлати ҳифзи ҳуқуқи муаллиф аз мўҳлати муқаррарнамудаи мамлакате, ки дар он асар офарида шудааст, зиёд буда наметавонад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
 
Моддаи 18. Оқибатҳои қатъи мeҳлати амали ҳуқуқи муаллиф
Қатъи мeҳлати амали ҳуқуқи муаллиф маънои ба сарвати ҷамъиятӣ табдил ёфтани асарро дорад.
Асарҳое, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳеx вақт ҳифз карда намешуданд, низ ба сарвати ҷамъиятӣ табдил меёбанд.
Асарҳое, ки ба сарвати ҷамъиятӣ табдил ёфтаанд, метавонанд аз тарафи ҳар шахс бе пардохти ҳаққи қалами муаллифӣ истифода шаванд. Дар ин сурат ҳуқуқи муаллифӣ, ҳуқуқи ном ва ҳуқуқи ҳифзи эътибори муаллиф, ки дар ҳамин моддаи 15 Қонун пешбинӣ шудааст, бояд риоя гардад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқ дорад барои истифодаи асарҳои ба сарвати ҷамъиятӣ  табдилёфта дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон музд муқаррар намояд, ки он ба Хазинаҳои касбии муаллифон, ҳамчунин ташкилотҳое, ки ҳуқуқи молумулкии муаллифонро дар асоси дастxамъӣ идора мекунанд, пардохта мешавад. Андозаи чунин музд набояд аз 1 фоизи даромади аз истифодаи чунин асарҳо бадастомада зиёд бошад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162), (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
 
Моддаи 19. Таxдиди асар бо мақсадҳои шахсӣ бе иxозати муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф
Таxдиди асари қонунан интишорёфтаи шахси дигар бе ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф фақат барои қонеъ гардонидани талаботи шахсӣ мумкин аст, ба шарте ки дар ин маврид истифодаи муътадили асар вайрон нагардад ва манфиатҳои қонунии муаллиф, ғайр аз ҳолатҳои пешбининамудаи моддаи 39 ҳамин Қонун, поймол нагарданд.
Муқаррароти ҳамин модда дар ҳолатҳои зерин истифода намешавад:
1) таxдиди асарҳои меъморӣ дар шакли биноҳо ва иншооти ба он монанд;
2) таxдиди манбаъҳои маълумот ё қисматҳои муҳими онҳо;
3) таxдиди барномаҳо барои МЭҲ, ба истиснои ҳолатҳое, ки дар моддаи 24 ҳамин Қонун пешбинӣ гардидаанд;
4) пурра аз нав чоп кардани нусхаи китобҳо ва матни нотаҳо.
5) ҳар як таҷдиди беиҷозати асар, ки ба маълумоти умум барои истифодаи интерактивӣ расонида шудааст. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
 
Моддаи 20. Истифодаи асар бе ризоияти муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф, вале бо нишон додани номи муаллифи асар ва манбаи иқтибос
Бе ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф, вале бо нишон додани ҳатмии номи муаллифи асари истифодашаванда ва манбаи иқтибос, анxом додани амалҳои зерин мумкин аст:
1) иқтибос дар асл ва дар тарҶума бо ҳадафҳои илмӣ, тадқиқотӣ, мубоҳисавӣ, танқидӣ ва иттилоотӣ аз асарҳои қонунан интишорёфта дар ҳаxме, ки ҳадафи иқтибос тақозо мекунад аз Ҷумла таxдиди порчаҳо аз мақолаҳои рeзномаву маxаллаҳо дар шакли шарҳу хулосаҳои матбуот;
2) истифодаи асарҳои қонунан интишорёфта ва қисматҳои алоҳидаи онҳо ба сифати тасвиру намунаҳо дар нашрияҳо, барномаҳои радио ва телевизион, сабтҳои овозӣ ва видеоии характери таълимидошта, — дар ҳаxме, ки ҳадафи гузошташуда тақозо мекунад;
3) дар матбуот, дар барномаҳои пахши эфирӣ ва кабелӣ барои маълумоти умум таxдид намудани мақолаҳои дар рeзномаҳову маxаллаҳо қонунан чопшуда роxеъ ба масъалаҳои xории иқтисодӣ, сиёсӣ ва динӣ, ба шарте ки чунин амалҳо аз тарафи муаллиф махсус манъ нашуда бошад;
4) таxдиди суханрониҳо, муроxиатномаҳо, маърeзаҳо ва асарҳои амсоли онҳо дар матбуот барномаҳои эфирӣ ва хабарҳои кабелӣ барои маълумоти умум, — дар ҳаxме ки ҳадафи иттилоотӣ тақозо мекунад. Дар ин маврид ҳуқуқи муаллиф барои чоп кардани чунин асарҳо дар маxмeаҳо нигоҳ дошта мешавад;
5) тавассути суратҳо, бо роҳи барномаҳои эфирӣ ё кабелӣ таxдид ё ба омма дастрас кардани асарҳо роxеъ ба ҳодисаҳои маълуми xорӣ дар шарҳу хулосаҳои ҳодисаҳои xорӣ ҳаxме, ки ҳадафи иттилоотӣ тақозо мекунад. Дар ин маврид ҳуқуқи муаллиф барои дар маxмeаҳо чоп кардани чунин асарҳо нигоҳ дошта мешавад;
6) таxдиди асарҳои қонунан нашршуда бидуни гирифтани фоида бо навъи хати нуқтагии барxаста ва дигар тарзҳои махсус барои нобиноён, — ғайр аз асарҳое, ки махсус барои чунин тарзҳои таxдид офарида шудаанд;
7) бе гирифтани фоида як адад нусхабардорӣ кардани:
а) асари қонунан нашршуда аз тарафи китобхонаву бойгониҳо барои барқарор ё иваз намудани нусхаҳои вайроншуда ва гумшуда, пешкаш намудани нусхаҳои асар ба китобхонаҳои дигар, ки бо сабабҳои гуногун асарҳоро аз хазинаи худ гум кардаанд, — агар ба даст овардани чунин нусха бо роҳи дигар имконнопазир бошад;
б) мақолаҳои xудогона ва асарҳои ҳаxман хурди қонунан дар маxмeаҳо, рeзномаҳо аз дигар нашрияҳои даврӣ нашршуда, порчаҳои хурд аз асарҳои қонунан нашршудаи хаттӣ (бо тасвирҳо ва бе он) аз тарафи китобхонаҳо ва бойгониҳо бо талабу дархости шахсони воқеӣ барои мақсадҳои таълимӣ ва таҳқиқотӣ;
в) мақолаҳои xудогона ва асарҳои ҳаxман хурди қонунан дар маxмeаҳо, рeзномаҳо ва дигар нашрияҳои даврӣ нашршуда, порчаҳои хурд аз асарҳои қонунан интишорёфтаи хаттӣ (бо тасвирҳо ва бе он) аз тарафи муассисаҳои маориф барои машғулиятҳои таълимӣ.
 
Моддаи 21. Истифодаи асар бе ризоияти муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф
Истифодаи асар бе ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва бе пардохти ҳаққи қалами муаллиф дар ҳолатҳои зерин мумкин аст:
1) таxдид, ба эфир додан ё тавассути кабел ба омма дастрас кардани асарҳои меъмори суратгирӣ, санъати тасвирӣ, ки ҳамеша дар xойҳои дастраси умум қарор доранд, ғайр аз ҳолатҳое, ки тасвири асар xузъи асосии чунин таxдид, барномаҳои эфирӣ ва кабелӣ мебошад ё тасвири асар бо мақсадҳои тиxоратӣ истифода мешавад;
2) иxрои оммавии асарҳои мусиқӣ ҳангоми маросимҳои расмӣ ва динӣ, ҳамчунин маросими дафн, — дар ҳаxме, ки хислати чунин маросимҳо тақозо мекунад;
3) таxдиди асарҳо барои мурофиаи судӣ, — дар ҳаxме, ки мақсади мазкур тақозо мекунад;
4) аз тарафи ташкилоти пахши барномаҳои эфирӣ сабт намудани истифодаи кутоҳмуддати асаре, ки ташкилот ҳуқуқӣ ба эфир додани онро соҳиб шудааст, — ба шарте ки чунин сабт аз тарафи ташкилоти пахши барномаҳои эфирӣ бо кумаки таxҳизоти худи он ва барои барномаҳои хусусии он сурат гирад. Дар ин маврид чунин ташкилот вазифадор аст, ки сабти мазкурро дар муддати шаш моҳи баъди таҳия шудани он нобуд созад, — агар барои муддати аз он бештари истифода бо муаллифи асари сабтшуда мувофиқа ба даст наомада бошад. Агар сабт хислати сирф ҳуxxатӣ дошта бошад, он метавонад бидуни ризоияти муаллиф дар бойгониҳои расмӣ нигоҳ дошта шавад.
 
Моддаи 22. Ҳуқуқи рухсати истифодаи асарҳои санъати тасвирӣ. Ҳуқуқи пайгирӣ
Муаллифи асари санъати тасвири ҳуқуқ дорад аз соҳиби асар имконияти амалӣ сохтани ҳуқуқи таxдиди асари худро талаб кунад (ҳуқуқи рухсат). Дар ин маврид аз соҳиби асар ба муаллиф бурда расонидани онро талаб кардан мумкин нест.
Аз муаллиф ба шахси дигар гузаштани ҳуқуқи моликият ба асари саньати тасвирӣ (пулакӣ ё ройгон) маънои фурeши аввалини ин асарро дорад.
Дар ҳар як ҳолати аз нав фурeхта шудани асари санъати тасвирӣ ба таври расмӣ (дар музояда, галереяи санъати тасвирӣ, толори рассомӣ, мағоза ва ғ.) муаллиф ҳуқуқи аз фурeшанда гирифтани ҳаққи қаламро ба андозаи 5 фоизи қимати фурeши такрорӣ дорад (ҳуқуқи пайгирӣ). Ин ҳуқуқ бегона карда намешавад ва танҳо ба ворисони муаллиф аз рeи қонун ба муддати амали ҳуқуқи муаллиф мегузарад.
 
Моддаи 23. Ҳифзи манфиатҳои шахсе, ки дар асар тасвир ёфтааст
Интишор, таxдид ва паҳн намудани асари санъати тасвирӣ, ки дар он шахси дигар тасвир ёфтааст, танҳо бо ризоияти шахси тасвиршуда ва пас аз фавти e — бо ризоияти ворисони навбати аввал имконпазир аст. Агар шахс ба ивази музди муайян аз рeи шартнома тасвир шуда бошад, чунин ризоият лозим нест.
 
Моддаи 24. Таxдиди озоди барномаҳо барои МЭҲ ва манбаъҳои маълумот. Густурдани барномаҳо барои МЭҲ
Шахсе, ки қонунан соҳиби нусхаи барнома барои МЭҲ ё манбаи маълумот мебошад, ҳуқуқ дорад, ки бе ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи комил ва бе пардохти ҳаққи қалами иловагӣ корҳои зеринро анxом диҳад:
ба барнома барои МЭҲ ё манбаи маълумот тағйироте дохил намояд, ки он фақат бо мақсадҳои фаъолияти вай дар васоили техникии истифодабаранда амалӣ мешавад, ҳар гуна амалеро иxро намояд, ки бо фаъолияти барнома барои МЭҲ ё манбаи маълумот мувофиқи таъиноти он вобаста аст, аз Ҷумла, сабт ва нигаҳдорӣ дар хотираи МЭҲ, ки барои як МЭҲ ё истифодабарандаи як шабака мумкин аст, ба шарте ки дар шартнома бо муаллиф чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад;
нусхаи барномаро барои МЭҲ ё манбаи маълумот таҳия намояд, ба шарте ки ин нусха барои мақсадҳои ба бойгонӣ супоридан ё иваз кардани нусхаи аслии барнома барои МЭҲ ё манбаи маълумоте, ки гум шудааст, ё ғайри қобили истифода гардидааст, таъин гардад. Дар ин маврид нусхаи барнома барои МЭҲ ё манбаи маълумот, агар соҳибияти минбаъда ба ин барномаи МЭҲ ё манбаи маълумот ғайриқонунӣ гардад, бояд нобуд карда шавад.
Шахсе, ки қонунан соҳиби нусхаи барнома барои МЭҲ мебошад, ҳуқуқ дорад, ки бе ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи комил ва бе пардохти ҳаққи қалами иловагӣ рамзи объектиро ба матни ибтидоӣ табдил диҳад ва таxдид намояд (барномаи МЭҲ-ро густариш диҳад) ё анxоми ин амалро ба шахси дигар вогузор намояд, ба шарте ки он барои ба даст овардани қобилияти ба фаъолияти мутақобилаи барномаи аз тарафи ин шахс мустақилона таҳияшуда бо барномаҳои дигар, ки метавонанд бо барномаи густурдашуда дар фаъолияти мутақобила бошанд. Дар ин мавриди риояи шартҳои зерин зарур аст:
1) маълумоте, ки барои ба даст овардани қобилият ба фаъолияти мутақобила зарур аст, қаблан ба ин шахс аз манбаъҳои дигар дастрас нашуда бошад;
2) амалҳои мазкур танҳо барои он қисматҳои барномаи густурдашудаи МЭҲ татбиқ мешаванд, ки барои ба даст овардани қобилият ба фаъолияти мутақобила заруранд;
3) маълумоте, ки дар натиxаи густариш ҳосил мешавад, метавонад фақат барои ба даст овардани қобилият ба фаъолияти мутақобилаи барномаи мустақилона таҳияшудаи МЭҲ бо барномаҳои дигар истифода шавад: он наметавонад ба шахси дигар таҳвил дода шавад, ғайр аз ҳолатҳое, ки чунин амал барои ба даст овардани қобилият ба фаъолияти мутақобилаи барномаи мустақилона таҳияшудаи МЭҲ бо барномаҳои дигар зарур бошад, ҳамчунин он наметавонад барои таҳияи барномаи МЭҲ, ки аз рeи шаклу намуди худ бо барномаи густурдашудаи МЭҲ хеле монанд аст ва ё барои амалӣ сохтани ҳар гуна амали дигар, ки ҳуқуқи муаллифиро вайрон мекунад, истифода гардад.
Татбиқи муқаррароти ин модда набояд барои истифодаи мeътадили барномаи МЭҲ ё манбаи маълумот зарари беасос расонад ва набояд манфиатҳои қонунии муаллиф ё дигар шахси соҳиби ҳуқуқи комилро ба барнома барои МЭҲ ё манбаи маълумот беасос поймол созад.
 
Моддаи 25. Шартномаи муаллифӣ. Таҳвили ҳуқуқҳои молумулкӣ
Ҳуқуқи молумулкие, ки дар моддаи 16 ҳамин Қонун зикр ёфтаанд, ба истиснои ҳолатҳои дар моддаҳои 19-21, 24 ва 39 ҳамин Қонун пешбинигардида, метавонанд танҳо аз рeи шартномаи муаллифӣ пурра ё қисман таҳвил дода шаванд.
Таҳвили ҳуқуқи молумулкӣ метавонад комил ё ғайрикомил бошад (иxозатномаи комил ва ғайрикомил).
Шартномаи муаллифӣ доир ба таҳвили ҳуқуқҳои комил истифодаи асарро аз рeи тарзу усулҳои муайян ва дар ҳудуди бо шартнома муқарраргардида танҳо барои шахсе иxозат медиҳад, ки ин ҳуқуқҳо ба e таҳвил дода мешавад ва чунин шахс ҳуқуқ дорад, ки истифодаи асарро бо ҳамин усул аз тарафи шахсони дигар манъ кунад (иxозатномаи комил). (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
Ҳуқуқи манъи истифодаи асарро аз тарафи шахсони дигар муаллифи асар низ метавонад амалӣ созад, агар шахсе, ки ба e ҳуқуқҳои комил дода шудааст, ин ҳуқуқро ҳимоя накунад.
Шартномаи муаллифӣ роxеъ ба таҳвили ҳуқуқи ғайрикомил истифодаи асарро дар баробари соҳиби ҳуқуқҳои комил ба истифодабаранда ва (ё) шахсони дигар, ки бо ҳамин тарз дар бораи истифодаи асар иxозат гирифтаанд, иxозат медиҳад (иxозатномаи ғайрикомил).
Ҳуқуқе, ки аз рeи шартномаи муаллифӣ таҳвил дода мешавад, ғайрикомил ба ҳисоб меравад, агар дар шартнома мустақиман чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад.
 
Моддаи 26. Шартҳои шартномаи муаллифӣ
Шартномаи муаллифӣ бояд чунин шартҳоро пешбинӣ намояд: тарзу усулҳои истифода аз асар (ҳуқуқҳои мушаххас, ки аз рeи ин шартнома таҳвил дода мешаванд); мeҳлат ва ҳудуде, ки ҳуқуқҳо таҳвил дода мешаванд; андозаи ҳаққи қалам ва ё тартиби муайян намудани андозаи ҳаққи қалам барои ҳар як тарзи истифода аз асар, тартиб ва мeҳлатҳои пардохти он.
Дар сурати дар шартномаи муаллифӣ зикр нашудани шартҳои мeҳлати таҳвили ҳуқуқ шартнома метавонад пас аз панx соли санаи ба имзо расиданаш аз тарафи муаллиф бекор карда шавад, агар истифодабаранда шаш моҳ пеш аз бекор карда шудани шартнома ба таври хаттӣ огоҳ карда шуда бошад.
Дар сурати дар шартномаи муаллифӣ зикр нашудани шарти истифодаи он дар ҳудуди муайяне, ки ҳуқуқ таҳвил мегардад, амали ҳуқуқи аз рeи шартномаи таҳвилшаванда дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳдуд мегардад.
Ҳамаи ҳуқуқҳои дигар ба истифодаи асар, ки таҳвили онҳо бевосита дар шартномаи муаллифӣ зикр нагардидааст, таҳвилдоданашуда ҳисоб мешавад.
Ҳуқуқҳои истифодаи асаре, ки то рeзи баста шудани шартнома номаълум аст, мавзeи шартномаи муаллифӣ шуда наметавонад. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
Ҳаққи қалам дар шартномаи муаллифӣ ба таври фоизи муайян аз даромади тарзи истифодаи асар ва ё агар амалӣ сохтани он бо сабаби хислати асар ва ё хусусиятҳои истифодаи он имконнопазир бошад, ба таври маблағи устувор ва ё бо ягон тарзи дигар, вале на камтар аз андозаи ҳадди ақали ҳаққи қалами муаллиф муқаррар карда мешавад.
Андозаи ҳадди ақалли ҳаққи қалами муаллиф аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар мегардад ва бо зиёдшавии музди меҳнати кормандони соҳаи фарҳанг индексатсия карда мешавад. (ҚҶТ аз 31.12.14с., №1172)
Агар дар шартномаи муаллифӣ роxеъ ба табъу нашр ва ё тарзи дигари таxдиди он ҳаққи қалам ба сурати маблағи устувор муайян гардида бошад, пас дар шартнома бояд ҳадди аксари адади нашри нусхаҳои асар муқаррар карда шавад.
Ҳуқуқҳои тибқи шартномаи муаллифӣ таҳвилгардида метавонад ба шахсони дигар танҳо дар ҳолатҳо ва ҳаxме таҳвил гардад, ки бевосита дар шартномаи муаллифӣ пешбинӣ шудааст.
Тамоми ҳуқуқҳои истифодаи асар, ки бо шартномаи муаллифӣ таҳвил нагардидааст, ба муаллиф тааллуқ дорад.
Ҳуқуқҳои истифода аз асарҳое, ки муаллиф дар оянда меофарад, мавзeи шартномаи муаллифӣ шуда наметавонад.
Шартҳои шартномаи муаллифӣ, ки имконият ва ҳуқуқи муаллифро барои дар оянда дар мавзeъ ё соҳаи муайян офаридани асар маҳдуд мегардонанд, эътибор надоранд.
Шартҳои шартномаи муаллифие, ки бо муқаррароти ҳамин Қонун мухолифанд, эътибор надоранд.
 
Моддаи 27. Шакли шартномаи муаллифӣ
Шартномаи муаллифӣ бояд дар шакли хаттӣ баста шавад. Шартномаи муаллифӣ барои истифодаи асар дар нашрияҳои даврӣ метавонад дар шакли шифоҳӣ низ баста шавад.
Ҳангоми фурeш ва додани иxозати истифодаи барномаҳо барои МЭҲ ба истифодабарандагони оммавӣ, шартнома дар сурате ба таври хаттӣ басташуда ҳисоб меёбад, ки агар шартҳои он (шартҳои истифодаи барнома барои МЭҲ) ба таври лозимӣ дар нусхаҳои барнома барои МЭҲ ифода ёфта бошанд.
 
Моддаи 28. Шартномаи муаллифии фармоиш
Тибқи шартномаи муаллифии фармоиш муаллиф eҳдадор мешавад, ки мутобиқи шартҳои шартнома асар офарад ва онро ба фармоишгар супорад.
Фармоишгар eҳдадор аст, ки ба ҳисоби ҳаққи қалами муаллифии дар шартнома зикршуда ба муаллиф пешпардохт диҳад. Андоза, тартиб ва мeҳлати додани пешпардохт дар шартнома бо ризоияти тарафайн муқаррар карда мешавад.
Агар муаллиф асари фармоиширо тибқи шартҳои шартномаи фармоишӣ пешниҳод накунад, e вазифадор аст, ки зарари воқеии ба фармоишгар расидаро xуброн намояд.
 
Моддаи 29. Масъулият аз рeи шартномаи муаллифӣ
Тарафе, ки eҳдадориҳои худро аз рeи шартномаи муаллифӣ иxро намекунад ва ё ба таври лозимӣ иxро намекунад вазифадор аст, ки зарари ба тарафи дигар расонидашуда, аз Ҷумла, фоидаи аз дастрафтаро xуброн намояд.
 
БОБИ III.  Ҳуқуқҳои вобаста ба он
 
Моддаи 30. Соҳаи амали ҳуқуқҳои вобаста ба он
Муқаррароти ҳамин Қонун роxеъ ба ҳифзи ҳуқуқи иxрогарон нисбат ба шахсони зерин мавриди истифода қарор мегиранд:
1) иxрогароне, ки шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд;
2) иxрогароне, ки шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон  нестанд, вале иxрои асарҳои онҳо:
а) бори аввал дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сурат гирифтааст;
б) дар фонограмма сабт шуда, тибқи ҳамин Қонун ҳифз мешавад;
в) дар фонограмма сабт нашудааст, вале ба барномаи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ дохил шуда, мутобиқи ҳамин Қонун ҳифз мешавад.
Муқаррароти ҳамин Қонун доир ба ҳифзи ҳуқуқи таҳиягарони фонограммаҳо дар ҳолатҳои зерин мавриди истифода қарор мегиранд:
1) ба фонограммаҳое, ки таҳиягари онҳо шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон ё шахси ҳуқуқиест, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳалли xойгиршавии расмӣ дорад; (ҚҶТ 02.01.2018.№1488)
2) ба фонограммаҳое, ки таҳиягари онҳо шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон намебошад вас шахси ҳуқуқиест, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳалли xойгиршавии расмӣ надорад вале бори аввал дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон нашр шудаанд ё дар муддати 30 рeзи баъди нашри аввалин дар кишвари дигар дар Ҷумҳурии Тоҷикистон нашр шудаанд.
Муқаррароти ҳамин Қонун доир ба ҳифзи ҳуқуқи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ нисбат ба барномаҳои ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ дар сурате мавриди истифода қарор мегиранд, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳалли xойгиршавии расмӣ доранд ва барномаҳои худро тавассути дастгоҳҳои садорасоние амалӣ месозанд, ки дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистои xойгиранд.
Муқаррароти ҳамин Қонун ҳамчунин ба иxрогарон, фонограммаҳо ва барномаҳои ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ мавриди истифода қарор мегирад, ки ҳифзи онҳо дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи шартномаҳои байналмилалии аз тарафи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътирофгардида анxом дода мешавад. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
Ҳифзи объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифӣ дар ҳудуди Тоҷикистон мутобиқи шартномаҳои байналмилалии эътирофнамудаи Тоҷикистон нисбат ба объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифие амалӣ мешавад, ки онҳо дар кишвари эҷод шудаашон ба моликияти ҷамъиятӣ дар натиҷаи ба итмом расидани мўҳлати амали ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифӣ дар он кишвар ва дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар натиҷаи ба итмом расидани мўҳлати амали қаблан вогузорнамудаи ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифӣ ба моликияти ҷамъиятӣ нагузашта бошанд. Дар ин сурат мўҳлати амали ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифӣ дар ҳудуди Тоҷикистон аз мўҳлати амали муқарраргардидаи ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифии кишваре, ки дар он объекти ҳуқуқҳои вобаста ба муаллифӣ офарида шудааст, зиёд буда наметавонад. (Қ ҶТ аз 3.12.09с., №573)
 
Моддаи 31. Объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба он
Ҳуқуқҳои вобаста ба ҳамаи намоишҳо, иxроҳо, фонограммаҳо, барномаҳои ташкилот пахши эфирӣ ва кабелӣ сарфи назар аз таъинот, мазмун ва қиматашон, ҳамчунин сарфи назар аз тарзу шаклҳои ифодаи онҳо татбиқ мешаванд.
 
Моддаи 32. Субъектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба он
Субъектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба он инҳоянд: иxрогарон, таҳиягарони фонограмма ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ.
Таҳиягарони фонограмма ва ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ ҳуқуқҳои худро, ки дар ҳамин Қонун зикр гардидаанд, дар доираи ҳуқуқҳое, ки тибқи шартнома бо иxрогар ва муаллифи асари дар фонограмма сабтгардида, ё бо васоили эфирӣ ё кабелӣ пахшшаванда соҳиб мешаванд татбиқ мекунанд.
Барои истифодаи асари саҳнавӣ танҳо ризоияти режиссёри таҳиягар кофӣ набуд ризоияти иxрогарони нақшҳо ва худи муаллифи асари иxрошаванда низ зарур аст.
Иxрогар ҳуқуқи дар ҳамин Қонун зикргардидаро дар мавриде амалӣ месозад, ки ҳуқуқи муаллифӣ асари иxрошавандаро риоя намояд.
Иxрогар, истеҳсолкунандаи фонограмма, ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ барои гирифтани шаҳодатнома дар бораи бақайдгирии ҳуқуқҳои вобаста ба он метавонанд ҳар вақт дар давоми мўҳлати ҳифзи ҳуқуқҳои вобаста ба он бақайдгирии асарро, бо тартиби муқаррарнамудаи мақоми ваколатдор амалӣ намоянд. (Қ ҶТ аз 01.08.03с., №27)
 
Моддаи 33. Аломати ҳифзи ҳуқуқҳои вобаста ба он
Барои ба вуxуд омадан ва амалӣ сохтани ҳуқуқҳои вобаста ба он риояи ягон расмиятгароӣ талаб карда намешавад. Истеҳсолкунандаи фонограмма ва ё иxрогар барои огоҳ сохтан аз ҳуқуқи худ метавонад аз аломати ҳифзи ҳуқуқҳои вобаста ба он истифода кунад, ки он дар ҳар як нусхаи фонограмма ва ё дар ҳар ғилофи фонограммадор сабт ёфта, аз се унсур иборат мебошад.
1) ҳарфи лотинии «Р», ки дар дохили доира аст: (Р);
2) ном (унвон)-и соҳиби ҳуқуқҳои комили вобастаи ба он;
3) соли аввали нашри фонограмма.
 
Моддаи 34.  Ҳуқуқҳои иxрогар
Ғайр аз ҳолатҳои бо ҳамин Қонун пешбинишуда ба иxрогар дар мавриди иxро ё намоиш чунин ҳуқуқҳои комил тааллуқ дорад:
1) ҳуқуқи ном;
2) ҳуқуқи ҳифзи иxро ё намоиш аз ҳар гуна таҳрифкорӣ ё дахолати дигар, ки метавонад ба шаъну эътибори иxрогар зарар расонад;
3) ҳуқуқи истифода аз иxро ё намоиш дар ҳама тарзу шакл, аз Ҷумла ҳуқуқи гирифтани ҳаққи қалам барои ҳар як тарзи истифода аз иxро ё намоиш.
Ҳуқуқи комили истифодаи иxро ё намоиш маънои анxом додан ва ё иxозати ба анxом додани амалҳои зеринро дорад:
1) ба эфир додан ё тавассути васоили кабелӣ ба омма дастрас кардани иxро ё намоиш, ба шарте ки он қаблан тавассути васоили мазкур иxро нашуда бошад ё ба воситаи сабт амалӣ нашавад;
2) сабт кардани иxро ё намоиши пештар сабтнашуда;
3) таxдиди сабти иxро ё намоиш;
4) ба эфир додан ва ё ба воситаи кабел шунавонидану намоиш додани сабти иxро ё намоиш, агар ин сабт сараввал бо мақсадҳои тиxоратӣ амалӣ нашуда бошад;
5) ба кироя додани фонограммаҳои бо мақсади тиxоратӣ нашршуда, аз Ҷумла иxро ё намоише, ки бо иштироки худи иxрогар сурат мегиранд. Ҳангоми бастани шартномаи сабти иxро ё намоиш ба фонограмма ин ҳуқуқ ба истеҳсолкунандаи фонограмма гузашта, дар айни замон иxрогар ҳуқуқи ҳаққи қаламро барои ба кироя додани нусхаҳои чунин фонограмма нигоҳ медорад;
6) тавассути фурўш ё тарзи дигари таҳвили ҳуқуқи моликият паҳн кардани нусхаи асл ё нусхаи иҷрое, ки дар фонограмма сабт шудааст. Агар нусхаи асл ё нусхаҳои қонунан нашршудаи фонограмма тавассути фурўш ё тарзи дигари таҳвили ҳуқуқи моликият ба муомилоти гражданӣ бароварда шуда бошанд, паҳнкунии ояндаи онҳо бе иҷозати иҷрогар ва бе пардохти ҳаққи қалам мумкин аст;
7) барои истифодаи интерактивӣ ба маълумоти умум расонидани иҷро ё намоише, ки дар фонограмма сабт шудааст;
8) ҷой додани иҷрои сабтшуда дар фазои рақамӣ ба тарзе, ки он дар реҷаи вақти воқеӣ ба ҳар як истифодабаранда мутобиқи интихоби ў дастрас шавад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
Ҳуқуқи комили иxрогар, ки дар банда 3 қисми дуюми ҳамин модда пешбинӣ гардидааст, дар ҳолатҳои зерин татбиқ намегардад:
1) агар сабти аввалини иxро ё намоиш бо ризоияти иxрогар амалӣ шуда бошад;
2) агар таxдиди иxро ё намоиш бо ҳамон мақсадҳое амалӣ гардад, ки барои онҳо ҳангоми сабти иxро ё намоиш иxрогар ризоият дода бошад;
3) агар таxдиди иxро ё намоиш бо ҳамон мақсадҳое амалӣ гардад, ки барои онҳо сабт тибқи муқаррароти моддаи 41 ҳамин Қонун анxом дода шудааст.
Иxозатҳои дар ҳамин модда зикргардидаро аз тарафи иxрогар ва ҳангоми иxро аз xониби иxрогарон — аз тарафи роҳбари чунин даста бо роҳи   бастани шартномаи хаттӣ бо истифодабаранда дода мешавад.
Барои истифодаи минбаъдаи иxро ё намоиш, ҳамчунин дар мавриди анxом додани сабт аз тарафи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ гирифтани иxозатҳои дар бандҳои 1-3 қисми дуюми ҳамин модда зикргардида лозим нест, ба шарте ки онҳо мустақиман тибқи шартномаи иxрогар бо ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ дар назар дошта шуда бошанд. Андозаи ҳаққи қалами иxрогар барои чунин тарзи истифода низ дар ҳамин шартнома муқаррар карда мешавад.
Бастани шартнома байни иxрогар ва таҳиягари асари аудиовизуалӣ доир ба офаридани асари аудиовизуалӣ боиси аз тарафи иxрогар вогузор гардидани ҳуқуқҳое мешавад, ки дар бандҳои 1 — 4 қисми дуюми ҳамин модда муқаррар гардидаанд.
Додани чунин ҳуқуқҳо аз тарафи иxрогар бо истифодаи асари аудиовизуалӣ маҳдуд мегардад ва агар дар шартнома чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад, ҳуқуқи ба таври алоҳида истифода намудани овоз ё тасвири дар асари аудиовизуалӣ сабтгардидаро намедиҳад.
Ҳуқуқҳои комили иxрогар, ки дар ҳамин модда пешбинӣ гардидаанд, тибқи шартнома метавонанд ба шахсони дигар таҳвил дода шаванд.
 
Моддаи 35.  Ҳуқуқи истеҳсолкунандаи фонограммаҳо
Ба ғайр аз ҳолатҳои дар ҳамин Қонун пешбинигардида ба истеҳсолкунандаи фонограммаҳо дар мавриди фонограммаи e ҳуқуқҳои комил барои истифодаи фонограмма дар ҳама гуна шакл, аз Ҷумла, ҳуқуқи гирифтани ҳаққи қалам барои ҳар як навъи истифодаи фонограмма тааллуқ дорад.
Ҳуқуқи комил барои истифодаи фонограмма маънои анxом додан ё иxозати анxом додани амалҳои зеринро дорад:
1) таxдиди фонограмма;
2) бо ҳар гуна тарзу усул тағйир додан ва дигаргун сохтани фонограмма;
3) паҳн кардани нусхаҳои фонограмма, яъне фурeхтан, ба кироя додан ва ғ.;
4) бо мақсади паҳнкунӣ ворид кардани нусхаҳои фонограмма, ҳамчунин нусхаҳое, ки бо иxозати истеҳсолкунандаи ин фонограмма тайёр карда шудаанд;
5) расонидани фонограмма ба маълумоти умум барои истифодаи интерактивӣ;
6) ҷой додани фонограммаҳо дар фазои рақамӣ ба тарзе, ки он дар реҷаи вақти воқеӣ ба ҳар як истифодабаранда мутобиқи интихоби ў дастрас шавад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
Агар нусхаҳои қонунан нашршудаи фонограмма тавассути фурeш ба муомилот бароварда шуда бошад, паҳнкунии минбаъдаи он бе иxозати истеҳсолкунандаи фонограмма ва бе пардохти ҳаққи қалам мумкин аст. Дар ин маврид, сарфи назар аз ҳуқуқи моликият ба нусхаҳои фонограмма, истеҳсолкунандаи фонограмма ҳуқуқи паҳнкунии нусхаҳои фонограммаро бо роҳи ба кироя додани онҳо нигоҳ медорад.
Ҳуқуқи комили истеҳсолкунандаи фонограммае, ки дар ҳамин модда муқаррар гардидааст, метавонад тавассути шартнома ба шахсони дигар таҳвил дода шавад.
 
Моддаи 36.  Ҳуқуқҳои ташкилоти пахши эфирӣ
Ба ғайр аз ҳолатҳои дар ҳамин Қонун пешбинишуда ташкилоти пахши эфирӣ дорои ҳуқуқҳои комили истифодаи барномаи худ дар ҳар гуна шакл ва додани иxозат ба истифодаи барнома, ҳамчунин ҳуқуқи гирифтани ҳаққи қалам барои додани чунин иxозат мебошад.
Ҳуқуқи комили додани иxозат ба истифодаи барнома маънои иxозати анxом додани амалҳои зеринро дорад:
1) дар як вақт аз тарафи ташкилоти дигари пахши эфирӣ ба эфир додани барномаҳои он; (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
2) ба омма дастрас кардани барнома ба воситаи кабел;
3) сабти барнома;
4) таxдиди сабти барнома;
5) ба омма дастрас кардани барнома дар xойҳое, ки даромад пулакӣ аст. Ҳуқуқи комили ташкилоти пахши эфирӣ, ки дар банда 4 қисми дуюми ҳамин модда пешбинӣ шудааст, дар ҳолатҳои зерин татбиқ намегардад:
— агар сабти барнома бо ризоияти ташкилоти пахши эфирӣ сурат гирифта бошад;
— агар таxдиди барнома бо ҳамон мақсадҳое амалӣ шуда бошад, ки бо ҳамон мақсадҳо сабти он тибқи муқаррароти моддаи 41 ҳамин Қонун сурат гирифтааст;
6) тавассути фурўш, ба кироя додан ё ба тарзи дигари таҳвили ҳуқуқи моликият дар байни омма паҳн кардани сабти барнома ё нусхаҳои сабти барнома. Ин ҳуқуқҳо ба истиснои ҳуқуқи ба кироя додан нисбати сабти барнома ё нусхаи сабти барнома, ки бо иҷозати ташкилоти пахши эфирӣ тавассути фурўш ё тарзи дигари таҳвили ҳуқуқи моликият ба муомилоти гражданӣ бароварда шудаанд, қатъ мегарданд. Ҳуқуқи ба кироя додан сарфи назар аз ҳуқуқи моликият ба сабти барнома ё нусхаи он, ба ташкилоти пахши эфирӣ боқӣ мемонад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
 
Моддаи 37.  Ҳуқуқҳои ташкилоти пахши кабелӣ
Ба ғайр аз ҳолатҳои дар ҳамин Қонун пешбинишуда ташкилоти пахши кабелӣ дар мавриди барномаҳои худ дорои ҳуқуқҳои комили истифодаи барноми худ дар ҳар гуна шакл ва додани иxозат ба истифодаи барнома, ҳамчунин ҳуқуқи гирифтани ҳаққи қалам барои додани чунин иxозат мебошад.
Ҳуқуқи комили додани иxозат ба истифодаи барнома маънои ҳуқуқи ташкилоти пахши кабелиро ба иxозати анxом додани амалҳои зерин дорад:
1) дар як вақт аз тарафи ташкилоти дигари пахши кабелӣ ба воситаи кабел ба омма дастрас кардани барномаҳои худ; (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
2) ба эфир додани барнома;
3) сабти барнома;
4) таxдиди сабти барнома;
5) ба омма дастрас кардани барнома дар xойҳое, ки даромад пулакӣ аст. Ҳуқуқи комили ташкилоти пахши кабелӣ, ки дар банди 4 қисми дуюми ҳамин модда зикр шудааст, дар ҳолатҳои зерин татбиқ намегардад:
— агар сабти барнома бо ризоияти ташкилоти пахши кабелӣ сурат гирифта бошад;
— агар таxдиди барнома бо мақсадҳое амалӣ шуда бошад, ки бо ҳамон мақсад сабти он тибқи муқаррароти моддаи 41 ҳамин Қонун сурат гирифтааст;
6) тавассути фурўш, ба кироя додан ё ба тарзи дигари таҳвили ҳуқуқи моликият дар байни омма паҳн кардани сабти барнома ё нусхаҳои сабти барнома. Ин ҳуқуқҳо ба истиснои ҳуқуқи ба кироя додан нисбати сабти барнома ё нусхаи сабти барнома, ки бо иҷозати ташкилоти пахши кабелӣ тавассути фурўш ё тарзи дигари таҳвили ҳуқуқи моликият ба муомилоти гражданӣ бароварда шудаанд, қатъ мегарданд. Ҳуқуқи ба кироя додан сарфи назар аз ҳуқуқи моликият ба сабти барнома ё нусхаҳои он, ба ташкилоти пахши кабелӣ боқӣ мемонад. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
 
Моддаи 38. Истифодаи асарҳо ва объектҳои ҳуқуқи вобаста ба он аз тарафи шахсони дигар
Истифодаи асарҳо ва объектҳои ҳуқуқи вобаста ба он аз тарафи шахсони дигар танҳо бо иxозати соҳиби ҳуқуқи комил ба асар ва бо пардохти ҳаққи қалам, ғайр аз ҳолатҳои дар моддаҳои 19-21,24,39-41 ҳамин Қонун пешбинигардида, иxозат дода мешавад.
 
Моддаи 39. Таxдиди асарҳо ва фонограммаҳо бо мақсадҳои шахсӣ
Ҳамчун истисно аз моддаҳои 34 ва 35 ҳамин Қонун бе ризоияти муаллиф ё дигар соҳиби ҳуқуқи муаллиф, иxрогар ва истеҳсолкунандаи фонограмма, вале бо пардохти ҳаққи қалами онҳо таxдиди асари аудиовизуалӣ ё фонограмма танҳо ба мақсадҳои шахсӣ иxозат дода мешавад.
Ҳаққи қалам барои таxдиди асари дар ҳамин модда зикршуда аз тарафи истеҳсолкунандагон ва воридкунандагони таxҳизот (аудио – видеомагнитофонҳо ва ғ.) ва шаклҳои моддӣ (наворҳои сабти овозӣ ё видеоӣ, кассетаҳои овозӣ ва видеоӣ, дискҳои лазерӣ, компакт-дискҳо ва ғ.), ки барои чунин таxдид истифода мешаванд, пардохта мешавад.
Xамъоварӣ ва тақсими чунин ҳаққи қалам аз тарафи яке аз ташкилотҳои идораи дастаxамъии ҳуқуқҳои молумулкии муаллифон, истеҳсолкунандагони фонограммаҳо ва иxрогарон тибқи созишномаи байни ин ташкилотҳо мувофиқи моддаи 43 ҳамин Қонун анxом дода мешавад.
Агар дар ин созишнома чизи дигаре пешбинӣ нашуда бошад ҳаққи қалами зикршуда ба андозаи зерин тақсим мешавад: 40% — ба муаллифон, 30% — ба иxрогарон, 30% — ба истеҳсолкунандагони фонограммаҳо.
Андозаи ҳаққи қалам ва шартҳои пардохти он бо созишномаи байни истеҳсолкунандагон ва воридкунандагон, аз як тараф ва ташкилоти идораи дастаxамъии ҳуқуқи молумулкии муаллифон, истеҳсолкунандагони фонограммаҳо ва иxрогарон, аз тарафи дигар, муайян карда мешаванд, агар тарафҳо ба мувофиқа наоянд, — он аз тарафи мақоми ваколатдор муайян карда мешавад.
Барои таxҳизот ва василаҳои моддии дар ин модда зикршуда, ки предмети содирот маҳсуб мешаванд ва ҳамчунин ба таxҳизоти касабавӣ, ки барои истифода дар шароити хона таъин нашудаанд, ҳаққи қалам пардохта намешавад.
 
Моддаи 40. Истифодаи фонограммае, ки ба мақсадҳои тиxоратӣ нашр шудааст, бе ризоияти истеҳсолкунандаи фонограмма ва иxрогар
Ҳамчун истиснои ҳолатҳои моддаҳои 34 ва 35 ҳамин Қонун бе ризоияти истеҳсолкунандаи фонограммае, ки ба мақсадҳои тиxоратӣ нашр шудааст ва иxрогаре, ки иxрои e дар чунин фонограмма сабт шудааст, аммо бо пардохти ҳаққи қалами онҳо амалӣ сохтани корҳои зерин мумкин аст:
1) иxрои оммавии фонограмма;
2) ба эфир додани фонограмма;
3) ба воситаи кабел ба омма дастрас кардани фонограмма.
Xамъоварӣ, тақсим ва пардохти ҳаққи қаламе, ки дар ҳамин модда пешбинӣ гардидааст аз тарафи яке аз ташкилотҳое, ки ҳуқуқи молумулкии истеҳсолкунандагони фонограмма иxрогаронро дастxамъона идора мекунад, мувофиқи моддаи 43 ҳамин Қонун, тибқи созишном байни ин ташкилотҳо сурат мегиранд. Агар дар созишнома тарзи дигари тақсими ҳаққи қалам пешбинӣ нашуда бошад, ҳаққи қалами мазкур байни истеҳсолкунандаи фонограмма ва иxрогар баробар тақсим мешавад.
Андозаи ҳаққи қалам ва шартҳои пардохти он тибқи созишномаи истифобадаранд фонограмма ё иттиҳодияҳо (ассотсиатсияҳо)-и чунин истифодабарандагон аз як тараф ташкилотҳое, ки ҳуқуқи молумулкии истеҳсолкунандагони фонограммаҳо ва иxрогаронро идора мекунанд, аз тарафи дигар ва дар ҳолати ба мувофиқа наомадани тарафайн — аз тарафи мақоми ваколатдор муайян карда мешавад.(ҚҶТ.02.01.2018.№1488)
Андозаи ҳаққи қалам барои ҳар як намуди истифодаи фонограмма муайян карда мешавад.
Истифодабарандагони фонограммаҳо бояд ба ташкилотҳои дар ҳамин модда зикршуда барномаҳои маълумоти дақиқдошта ва ҳуxxатҳои заруриро барои xамъоварӣ ва тақсими ҳаққи қалам пешниҳод намоянд.
 
Моддаи 41. Маҳдудиятҳои ҳуқуқи иxрогар, истеҳсолкунандаи фонограмма, ташкилоти пахши эфирӣ ва кабелӣ
Ҳамчун истиснои муқаррароти моддаҳои 34-37 ва 40 ҳамин Қонун истифодаи иxро, барномаҳои эфирӣ ва кабелӣ, сабти онҳо, ҳамчунин таxдиди фонограмма бе ризоияти иxрогар истеҳсолкунандаи фонограмма, ташкилотҳои пахши эфирӣ ва кабелӣ ва бе пардохти ҳаққи қалам дар ҳолатҳои зерин мумкин аст:
1) барои ба хулосаҳои ҳодисаҳои xорӣ дохил кардани порчаҳои хурди иxро, фонограмм барномаҳои эфирӣ ва кабелӣ;
2) сирф ба мақсадҳои таълим ё таҳқиқоти илмӣ;
3) барои иқтибос дар шакли порчаҳои хурд аз иxро, фонограммаҳо, барномаҳои эфирӣ ё кабелӣ, ба шарте ки чунин тарзи иқтибос бо мақсадҳои иттилоотӣ амалӣ гардад. Дар ин маврид ҳама гуна истифодаи нусхаҳои фонограмма, ки ба мақсадҳои тиxоратӣ нашр шудааст, барои  эфир ё кабел додан, аз тарафи ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ танҳо бо риояи муқаррароти моддаи 40 ҳамин Қонун мумкин аст;
4) дар ҳолатҳои дигар, ки бо муқаррароти моддаҳои 19-21 ҳамин Қонун нисбати маҳдудиятҳои ҳуқуқи молумулкии муаллифи асарҳои илм, адабиёт ва санъат муқаррар шудаанд. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
Ҳамчун истиснои муқаррароти моддаҳои 34-37 ва 40 ҳамин Қонун истифодаи барномаҳои эфирӣ ё кабелӣ, сабти онҳо, ҳамчунин таxдиди фонограмма бе ризоияти иxрогар истеҳсолкунандаи фонограммаҳо, ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ ба мақсадҳои шахсӣ мумкин аст. Дар ин маврид таxдиди фонограмма ба шарти пардохти ҳаққи қалам мутобиқи моддаи 3 ҳамин Қонун мумкин аст.
Нисбати гирифтани иxозати иxрогар, истеҳсолкунандаи фонограмма ва ташкили пахши эфирӣ барои амалӣ сохтани сабтҳои истифодаи кeтоҳмуддати иxро ё барнома, баро таxдиди чунин сабтҳо ва фонограммае, ки бо мақсадҳои тиxоратӣ нашр гардидааст, муқаррароти моддаи 34-37 ҳамин Қонун истифода намешаванд, ба шарте ки сабти истифода ва таxдиди кeтоҳмуддат аз тарафи ташкилотҳои пахши эфирӣ бо кeмаки таxҳизоти худи он ва барои барномаҳои хусусии он бо дарназардошти шартҳои зерин анxом дода шавад: (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
1) аз тарафи ташкилоти пахши эфирӣ гирифтани иxозати пешакӣ барои ба эфир додани худи ҳамон иxро ё барномае, ки нисбати онҳо сабти истифодаи кeтоҳмуддат ё таxдиди чунин сабт сурат мегирад;
2) аз тарафи ташкилоти пахши эфирӣ нобуд сохтани сабт дар тeли муддате, ки мутобиқи муқаррароти банди 4 моддаи 21 ҳамин Қонун, ки барои истифодаи сабти кeтоҳмуддати асарҳои адабиёт, илм ва санъат муқаррар гардидааст, ба истиснои нусхаи ягона, ки метавонад дар асоси хислати сирф ҳуxxатӣ доштанаш дар бойгониҳои расмӣ маҳфуз бошад.
Маҳдудиятҳои дар ҳамин модда пешбинигардида бе халалдор сохтани истифодаи мeътадили фонограмма, иxро, барномаҳои эфирӣ ё кабелӣ ва сабтҳои онҳо, ҳамчунин асарҳои адабиёт, илм ва санъат, ки ба онҳо дохиланд ва бе поймол намудани манфиатҳои қонунии иxрогар, истеҳсолкунандаи фонограмма, ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ ва муаллифони асарҳои номбаршуда татбиқ мегарданд.
 
Моддаи 42. Мeҳлати амали ҳуқуқҳои вобаста ба он
Ҳуқуқи иxрогар, ки дар ҳамин Қонун пешбинӣ гардидааст, дар муддати панxоҳ соли пас аз иxрои аввалини он амал мекунад.
Ҳуқуқи иxрогар ба ном ва ҳифзи иxро аз ҳар гуна таҳриф ва ё дахолати дигар, ки дар моддаи 34 ҳамин Қонун муқаррар карда шудааст, бе маҳдудияти мeҳлат ҳифз мешавад, вале ҳамчун мерос ба шахси дигар намегузарад.
Ҳуқуқҳое, ки дар ҳамин Қонун нисбати истеҳсолкунандаи фонограмма муқаррар шудааст, дар муддати панxоҳ соли баъди интишори аввали фонограмма ва ё дар муддати панxоҳ соли баъди сабти аввали он, агар то ин муддат фонограмма интишор нашуда бошад, амал мекунад.
Ҳуқуқҳое, ки дар ҳамин Қонун нисбати ташкилоти пахши эфирӣ муқаррар гардидааст, дар муддати панxоҳ соли баъди ба эфир додани барномаи аввалин аз тарафи ин ташкилот амал мекунад.
Ҳуқуқҳое, ки дар ҳамин Қонун нисбати ташкилоти пахши кабелӣ муқаррар гардидааст, дар муддати панxоҳ соли баъди амалӣ гардидани барномаи аввалини кабелӣ аз тарафи ин ташкилот амал мекунад.
Ҳисоби мeҳлатҳое, ки дар ҳамин модда пешбинӣ шудаанд, аз 1 январи соли ояндаи ба вуқeъ омадани факти ҳуқуқие, ки барои оғози мeҳлат асос мегардад, шурeъ мешавад.
Ба меросхeрон (нисбати шахсони ҳуқуқӣ — ба ворисони ҳуқуқӣ)-и иxрогар, истеҳсолкунандаи фонограмма, ташкилоти пахши эфирӣ ё кабелӣ ҳуқуқи додани иxозати истифодаи иxро, намоиш, фонограмма, барномаҳои эфирӣ ё кабелӣ ва гирифтани ҳаққи қалам дар ҳудуди мeҳлати боқимондае, ки дар ҳамин модда зикр ёфтааст, дода мешавад. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
 
БОБИ IV. Идораи дастxамъии ҳуқуқҳои молумулкӣ
Моддаи 43. Ҳадафҳои асосии идораи дастxамъии ҳуқуқҳои молумулкӣ
Бо мақсади таъмини ҳуқуқи молумулкии муаллифон, иxрогарон, истеҳсолкунандагони фонограмма ва дигар соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он дар ҳолатҳое, ки ба таври инфиродӣ амалӣ сохтани он мушкил мегардад, метавонанд ташкилотҳое таъсис ёбанд, ки ҳуқуқҳои молумулкии шахсони мазкурро дар асоси дастxамъӣ идора менамоянд (минбаъд -ташкилоти идораи дастxамъӣ). (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
Чунин ташкилотҳо дар шакли ташкилотҳои xамъиятии ғайритиxоратӣ таъсис меёбанд ва дар доираи салоҳиятҳое, ки аз соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он гирифтаанд, амал мекунанд.
Таъсиси ташкилотҳои алоҳида аз рeи ҳуқуқҳои алоҳида ва категорияҳои алоҳидаи соҳибони ҳуқуқ ё ташкилотҳое, ки ҳуқуқи гуногунро ба манфиати категорияҳои гуногуни соҳибони ҳуқуқ идора мекунанд ё як ташкилоте, ки ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба онро дар як вақт идора мекунад, мумкин аст. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
Ташкилотҳои идораи дастҷамъии ҳуқуқҳои молумулкии муаллифон бояд ба талаботи зерин мутобиқ бошанд:
-номи ташкилот бояд ибораи «ташкилоти идораи дастҷамъии ҳуқуқҳои молумулкии муаллифон»-ро дар бар гирад;
-пешбурди кори ташкилоти идораи дастҷамъии ҳуқуқҳои молумулкии муаллифон бояд ҳамчун шакли асосии фаъолият зикр карда шавад;
-мақсад ва вазифаҳои ташкилоти идораи дастҷамъии ҳуқуқҳои молумулкии муаллифон бояд ба талаботи моддаҳои 43-46 Қонуни мазкур мутобиқ бошанд.  (Қ ҶТ аз 3.12.09с., №573)
 
Моддаи 44. Ваколатҳои ташкилоти идораи дастxамъӣ
Ваколатҳо ба ташкилоти идораи дастxамъи мустақилона аз тарафи соҳибони ҳуқуқи муаллиф ва вобаста ба он дар асоси шартномаҳои хаттӣ ба тариқи ихтиёрӣ, ҳамчунин аз рeи шартномаҳои дахлдор бо ташкилотҳои хориxие, ки чунин ҳуқуқҳоро идора мекунанд, дода мешаванд. Чунин шартномаҳо шартномаҳои муаллифӣ намебошанд ва муқаррароти моддаҳои 25-29 ҳамин Қонун ба онҳо тааллуқ надоранд.
Ҳар як муаллиф, вориси e ё шахси дигари соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва вобаста ба он, ки тибқи ҳамин Қонун ҳифз мешавад, ҳуқуқ дорад аз рeи шартнома амалӣ сохтани ҳуқуқи молумулкии худро ба ташкилоти идораи дастxамъӣ, ки вазифадор аст амалӣ сохтани ин ҳуқуқро ба eҳда гирад, вогузор намояд, ба шарте ки он ба фаъолияти оинномавии ташкилот мансуб бошад. ҚҶТ.02.01.2018.№1488
Ташкилотҳои мазкур ҳуқуқ надоранд, ки аз асарҳо за объектҳои ҳуқуқи вобаста ба он , ки барои идораи дастxамъӣ гирифтаанд, истифода кунанд. ҚҶТ.02.01.2018.№1488
Ташкилоти идораи дастxамъӣ ба истифодабарандагон барои тарзҳои дахлдори истифодаи асарҳо ва объектҳои ҳуқуқи вобаста ба он иxозатнома медиҳад. Шартҳои чунин иxозатномаҳо барои ҳамаи истифодабарандагони ҳар як гурeҳи муайян бояд якхела бошад. Дар сурати мавxуд набудани асоси кофӣ аз додани иxозатнома ба истифодабаранда сарфи назар кардан мумкин нест.
Чунин иxозатномаҳо истифодаи ҳамаи асарҳо ва объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба онро аз рeи тарзҳои дар онҳо зикршуда иxозат медиҳанд ва аз номи ҳамаи соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста, аз Ҷумла онҳое, ки мутобиқи ин модда ба ташкилот салоҳият надодаанд, дода мешаванд.
Ҳамаи даъвоҳои имконпазири молумулкии соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он ба истифодабарандагон, ки ба истифодаи асарҳо ва объектҳои ҳуқуқҳои вобаста ба онҳо аз рeи иxозатнома марбут аст, бояд аз тарафи ташкилоти идораи дастxамъӣ, ки чунин иxозатномаҳоро медиҳад, танзим карда шаванд.
Ташкилоти идораи дастxамъӣ ҳақ дорад, ки ҳаққи қалами талабкарданашударо нигоҳ дорад ва онро пас аз се соли ба ҳисоби ташкилот ворид шуданаш ба маблағҳои тақсимшаванда ё ба мақсадҳои дигар, ба манфиати соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобастаи ба он истифода барад.
 
Моддаи 45. Вазифаҳои ташкилоти идораи дастxамъӣ
Ташкилоти идораи дастаxамъӣ дар асоси салоҳият ва аз номи соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он худ бояд вазифаҳои зеринро иҷро намояд: (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
1) андозаи ҳаққи қалам ва дигар шартҳои додани иxозатномаро бо истифодабарандагон мувофиқа намояд;
2) ба истифодабарандагон барои истифода аз ҳуқуқе, ки идора карда мешавад, иxозатнома диҳад;
3) бо истифодабарандагон андозаи ҳаққи қаламро дар ҳолатҳое, ки ин ташкилот ба xамъоварии чунин ҳаққи қалам бе додани иxозатнома машғул мешавад, мувофиқа намояд (қисми 3 моддаи 39, қисмҳои 2 ва 3 моддаи 40 ҳамин Қонун);
4) ҳаққи қаламро тибқи иxозатнома ва (ё) ҳаққи қаламеро, ки дар банди 3 ҳамин модда пешбинӣ шудааст, xамъоварӣ намояд;
5) ба соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он тақсим ва  пардохти ҳаққи қаламро, ки тибқи банди 4 ҳамин модда xамъ оварда шудааст, амалӣ созад;
6) ҳама гуна амалиёти зарурии ҳуқуқиро барои ҳифзи ҳуқуқе, ки онҳоро идора мекунад, амалӣ созад;
7) фаъолияти дигарро тибқи салоҳиятҳое, ки соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он вогузор намудаанд, анxом диҳад.
 
Моддаи 46. Eҳдадориҳои ташкилоти идораи дастxамъӣ
Фаъолияти ташкилоти идораи дастxамъӣ ба манфиати соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он анxом дода мешавад. Бо ин мақсадҳо ташкилоти идораи дастxамъӣ бояд eҳдадориҳои зеринро иxро намояд:
1) ҳамзамон бо пардохти ҳаққи қалам ба соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он пешкаш намудани ҳисобот роxеъ ба истифодаи ҳуқуқи онҳо;
2) истифодаи ҳаққи қалами тибқи муқаррароти банди 4 моддаи 45 ҳамин Қонун xамъоваришуда, фақат барои тақсим ва пардохт ба соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он. Аз ҳаққи қалами xамъоваришуда ташкилот метавонад маблағи муайянро барои пeшонидани хароxоти воқеии худ барои xамъоварӣ, тақсим ва пардохти чунин ҳаққи қалам xудо намояд, ҳамчунин маблағи муайянро ба хазинаҳои махсус, ки аз тарафи ин ташкилот бо ризоият ва ба манфиати соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он таъсис дода мешаванд, гузаронад;
3) маблағҳои ҳаққи қалами xамъоваришударо, ки пас аз нигоҳ доштани маблағи дар банда 2 ҳамин модда зикршуда боқӣ мемонанд, тақсим намуда, мунтазам пардозад.
Соҳибони ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он, ки ба ташкилот салоҳияти xамъоварӣ намудани ҳаққи қалами дар банди 4 моддаи 45 ҳамин Қонун муқарраршударо надодаанд, ҳуқуқ доранд, ки аз ин ташкилот пардохтани ҳаққи қалами ба онҳо тааллуқдоштаро тибқи тақсимоти ба амаломада талаб намоянд ва ҳамчунин асарҳои худ ва объектҳои ҳуқуқи вобаста ба онро аз иxозатномаҳое, ки ин ташкилот ба истифодабарандагон медиҳад, хориx созанд. (ҚҶТ. 02.01.2018.№1488)
 
БОБИ V. Ҳифзи ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он
 
Моддаи 47. Вайрои кардани ҳуқуқҳои муаллифӣ ва ҳуқуқҳои вобаста ба он. Нусхаҳои ғайриқонунии асарҳо ва фонограммаҳо
Вайрон кардани ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он инҳо мебошанд:
1) бе иҷозати соҳибҳуқуқ таҷдид, паҳн кардан ва тарзи дигари истифодаи объектҳои ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он;
2) паҳн, тайёр, ворид намудан бо мақсади паҳн кардани таҷҳизот ё пешкаш кардани хизмат, ки барои сарфи назар кардан ё ба сарфи назар намудани ҳар як воситаҳои техникии ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он пешбинӣ гардидааст, имкон медиҳад ё мусоидат мекунад;
3) бе иҷозати соҳибҳуқуқ барҳам ё таѓйир додани ҳар гуна иттилоъ дар бораи идоракунии ҳуқуқҳо. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
Нусхаҳои асар ва фонограммае, ки таҳия ва паҳн намудани онҳо боиси вайрон кардани ҳуқуқҳои муаллифӣ ва вобаста ба он мешавад, нусхаҳои ғайриқонунӣ ҳисоб меёбанд.
Ба Ҷумҳурии Тоҷикистон бе розигии соҳибҳуқуқ ворид намудани нусхаҳои асарҳо ва фонограммаҳое, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи ҳамин Қонун ҳифз мешаванд, аз давлате, ки дар он ин асару фонограммаҳо ҳифз намешаванд ё ҳифзи онҳо қатъ гардидааст, низ вайрон кардани ҳуқуқи муаллифӣ ва ҳуқуқҳои вобаста ба он ҳисобида мешавад. (Қ ҶТ аз 01.08.03с., №27), (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
 
 Моддаи 48. Ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он
Ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он бо тарзе, ки Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян кардааст, ҳамчунин бо роҳҳои зерин амалӣ мешавад:
1) ба ҷои чуброни зиён ситонидани даромад, ки вайронкунанда дар натиҷаи вайрон кардани ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он ба даст овардааст;
2) пардохти ҷубронпулӣ дар ҳаҷме, ки аз тарафи суд ба ҷои ҷуброни зарар ва ё ситонидани даромад муайян шудааст.
Нусхаҳои ѓайриқонунии асар ё фонограмма бо талаби соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он ба ў дода мешаванд.
Нусхаҳои ѓайриқонунии асар ё фонограммае, ки аз тарафи соҳиби ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он талаб карда нашудаанд, бояд нобуд карда шаванд.
Мавод ва таҷҳизоте, ки барои тайёр кардан ва таҷдиди нусхаҳои ѓайриқонунии асарҳо ё фонограммаҳо истифода шудааст, нобуд карда ва ё ба фоидаи давлат дода мешаванд.
Соҳибони ҳуқуқи муаллифӣ ва ҳуқуқҳои вобаста ба он бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузорӣ метавонанд барои ҳифзи ҳуқуқҳои худ ба мақомоти судӣ муроҷиат намоянд. (Қ ҶТ аз 03.03.06с., №162)
    
      Моддаи 481. Ҷавобгарӣ барои риоя накардани талаботи Қонуни мазкур
Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ барои риоя накардани талаботи Қонуни мазкур бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд. (ҚҶТ аз 02.01.2018с., №1488)
      
Президенти
Ҷумҳурии Тоҷикистон                                                                Э. РАҲМОНОВ
 
ш. Душанбе, 13 ноябри соли 1998,
№ 726
 
 
 
ҚАРОРИ МАXЛИСИ ОЛИИ
ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН
 
Оиди мавриди амал қарор додани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон
 «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он»
 
(Ахбори Маxлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 1998, №23-24, мод.349)
 
Маxлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор мекунад:
  1. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он» пас аз интишори расмиаш мавриди амал қарор дода шавад.
  2. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон:
ба Маxлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оиди мутобиқ гардонидани қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Қонуни мазкур таклифҳо пешниҳод намояд;
қарорҳои худро ба қонуни мазкур мутобиқ гардонад.
 
 
Раиси Маxлиси Олии
Ҷумҳурии Тоҷикистон                                                                                         С. РАXАБОВ
 
ш. Душанбе, 13 ноябри соли 1998,
№ 727

Илова кунед